Zing een evergreen in het Tilburgs! Wie durft?

NCRV’s Plein 5 zoekt evergreens in dialect
Welke dialectversie van bekende liedjes is de mooiste?

Vanaf maandag 3 maart gaat het NCRV-programma Plein 5 op Radio 5 Nostalgia op zoek naar nieuwe dialect-versies van bekende nummers. Onder het motto ‘zing zoals je gebekt bent’ kunnen mensen een evergreen insturen, gezongen in de taal van hun streek. Hoe klinkt Yesterday van The Beatles in het Hilvarenbeeks? Waterloo van Abba in het Oosterhouts? Of When a Man Loves a Woman in het Geertruidenbergs? 

Het mogen liedjes zijn met een nieuwe tekst of met een vertaling in de streektaal. Vanaf 3 maart worden wekelijks, van maandag tot en met donderdag, fragmenten van de ingezonden evergreens gedraaid in de uitzending. Elke vrijdag mogen de luisteraars bepalen welk liedje doorgaat naar de finale, op Hemelvaartsdag (donderdag 29 mei). Hierin strijden de overgebleven twaalf liedjes om de titel Dialect Evergreen 2014.

Hijlco Span: “In de tijd dat ik nog het NCRV-theaterprogramma Volgspot presenteerde, ontving ik vaak gasten die ervoor kozen om in hun eigen dialect te zingen. Vaak omdat ze in dat dialect veel beter kunnen verwoorden wat ze werkelijk voelen. Denk aan Gé Reinders, Daniël Lohues of J.W. Roy. Dat is me altijd bijgebleven: dat zingen in je eigen taal of dialect heel direct en eerlijk is. Daarom, maar ook omdat ik erg van mooie liedjes hou én omdat ik weet dat luisteraars van Plein 5 erg enthousiast zijn over dialectverkiezingen, zie ik uit naar deze verkiezing.”

Zangers, muziekgezelschappen en andere muzikanten kunnen een MP3 van hun evergreen in hun dialect mailen naar plein5@ncrv.nl, of een CD met het lied insturen:
NCRV Radio
t.a.v. redactie Plein 5
Postbus 25000
1202 HB Hilversum

Twee jaar geleden organiseerde Plein 5 De verkiezing van Het Mooiste Dialectwoord. Het woord Pieneköttel (een zuinig persoon in het dialect van Winterswijk) werd toen uitgeroepen tot ‘t Mooiste Dialectwoord. Verleden jaar werd het dialectgezegde Hee hef oonder ’n droad hen vretten (hij/zij is vreemdgegaan, in het dialect van Twente) verkozen tot Het Mooiste Dialectgezegde 2013.

Petra Robben wint Dialectprijs Brabant

Groot feest op woensdag 13 november! Petra Robben nam in Bergen op Zoom de Dialectprijs Brabant in ontvangst van gedeputeerde Brigitte van Haaften. Het project Taal van Tilburg viel in de prijzen vanwege veelzijdigheid, creativiteit en door de manier waarop niet alleen naar het Tilburgs dialect werd gekeken, maar breder naar de taal die nu in Tilburg gesproken wordt.

De jury verwoordt het op deze manier: 'De Taal van Tilburg is enorm veelzijdig in zijn aanpak: het heeft een grote educatie-component, er is een tentoonstelling samengesteld, er is een boek gepubliceerd, er is onderzoek gedaan, bronnen werden gedigitaliseerd … te veel om op te noemen werkelijk. De Taal van Tilburg was sterk gericht op participatie: op allerlei manieren werden verschillende groepen van de Tilburgse bevolking betrokken bij of in aanraking gebracht met een van de deelprojecten. Daarmee is meteen ook gezegd dat het publieksbereik heel breed geweest is, zodat De Taal van Tilburg ook mensen die niets met dialect hebben gedwongen heeft toch eens stil te staan bij de waarde van de taal van de stad. De Taal van Tilburg is zeer vernieuwend; er is in nieuwe vormen gewerkt (ik denk o.a. aan het twitter-onderzoek, en het werk van rapper Timmietex) op een creatieve wijze die als voorbeeld kan dienen voor andere plaatsen in Brabant en daarbuiten. Tot slot, en dat maakt de Taal van Tilburg ook heel bijzonder, is het project niet zo maar gericht geweest op het behoud van dialect. Dat klinkt misschien raar, als we het over een dialectprijs hebben, maar de Taal van Tilburg heeft het Tilburgse dialect behandeld als onderdeel van de taal van Tilburg, als onderdeel van taalvariatie, als onderdeel van de meertalige samenleving die Tilburg als grote stad in Brabant nu eenmaal is. Daarmee geeft de Taal van Tilburg het dialect een kans voor de toekomst, als onderdeel van onze cultureel diverse samenleving.'

De pers besteedde er veel aandacht aan, Omroep Brabant bracht Petra live op de radio, BN De Stem plaatste een artikel, Brabants Dagblad schreef erover, en als klapper op de vuurpijl was Petra donderdagochtend bij Giel Beelen live op 3FM. Hij maakte er een prachtig radio-interview van, waarin een rap van Timmietex en het dialect van Roy Donders voorbij kwamen.



Nog eens terugkijken naar het mooie project? Ga naar Taal van Tilburg.

Regionaal Archief Tilburg was één van de partners in dit project.

Turkse gastarbeiders in Tilburg

Afgelopen week heb ik een heleboel informatie verzameld voor de hoofdvraag van mijn onderzoek: ‘Hoe gingen de gemeente Tilburg, de Tilburgers zelf en de Turken in Tilburg om met het onderlinge taalverschil vanaf 1963?’ In 1963 kwamen de eerste 12 Turkse gastarbeiders namelijk Tilburg binnen. In een oud krantenbericht (26 oktober 1963) van het Nieuwsblad van het Zuiden vond ik een uitgebreid verslag. Heel Tilburg was uitgelopen om de Turken te begroeten, er speelde een harmonie en er was een welkomstcomité.

Uit andere artikelen en rapporten die ik vond blijkt dat er later problemen ontstonden. Zo was er op taalgebied in het begin niets voor de gastarbeiders geregeld, omdat de overheid dacht dat ze maar een paar jaar zouden blijven en dan weer terug zouden keren naar het land van herkomst. Pas in de loop van de jaren 70 wordt het duidelijk dat de meeste Turken in Nederland blijven, en dat ze vaak ook hun familie naar Nederland laten komen. Vanaf dan worden er steeds vaker initiatieven genomen om taalcursussen op te zetten voor volwassenen, en op scholen meer aandacht te geven aan Turkse kinderen.

In de loop van het onderzoek ga ik ook een aantal mensen interviewen die in de afgelopen periode een rol gespeeld hebben bij bijvoorbeeld het geven van taallessen aan Turkse kinderen.

Jetske van der Velden (student Radboud Universiteit Nijmegen)