Jong geleerd, oud gedaan: Archiefonderzoek vanaf het basisonderwijs

2014 ligt alweer achter ons, dus tijd om terug te kijken op dit educatieve jaar. Educatie & participatie zijn begrippen die bij Regionaal Archief Tilburg sterk met elkaar zijn verbonden. Het gaat over het (beter) gebruik van bronnen door de bezoekers en daarmee bijdragen aan het bevorderen van het cultuurhistorisch onderzoek. Hieronder volgt een overzicht van de educatieve groepsbezoeken.

De vraag van de school is vaak het uitgangspunt om een programma in te plannen. Voor het basisonderwijs zijn er enkele terugkerende thema’s, maar komen er ook specifieke vragen aanbod. Zoals dit jaar de vraag van basisschool Caecilia uit Berkel-Enschot. Zij vierden het 800-850 jaar bestaan van hun dorp. Samen met deze school hebben we een programma ontwikkeld voor de midden- en bovenbouw. Leerlingen maakten kennis met historische feitjes uit hun omgeving, door zich te verdiepen in archiefbronnen.  

Tilburg, groei van de stad	84
Willem II	163
Stamboomonderzoek	25
Marietje Kessels	173
Berkel-Enschot	160
Tweede Wereldoorlog	15
Totaal aantal leerlingen	620

Ook het voortgezet onderwijs wist het archief in 2014 weer te vinden. Zoals 2College Durendael en Cobbenhagenlyceum. Voor deze groepen zijn op maat programma’s ontwikkeld, zodat de werkwijze aansluit bij hun leeftijd en opleiding. Een tweede klas beet zich samen met hun docent geschiedenis vast in huizenonderzoek. Iedere leerling onderzocht een eigen pand met diverse archiefbronnen, boeken en plattegronden.

Industrialisatie (VMBO 4)	9
Tilburg rond 1900 (HAVO 4)	60
Huizenonderzoek (VWO 2)	23
Totaal aantal leerlingen	92

  
Een groepsbezoek brengen aan het archief is mogelijk om woensdag en donderdag. Groepen kunnen hiervoor een afspraak maken via boekingen@regionaalarchieftilburg.nl. Het afgelopen jaar brachten, behalve schoolgroepen, ook enkele andere organisaties een bezoek aan Regionaal Archief Tilburg. Uitgangspunt blijft het leren gebruik maken van bronnen (iedereen wordt dus aan het werk gezet) en daarmee het bevorderen van cultuurhistorisch onderzoek. 

13Volt	15
Oud-docenten Mill-Hill college	30
Vrienden van Dordrechts Museum	100
Totaal aantal personen	280

Studenten komen zowel individueel als in groepsverband naar het archief. Afgelopen jaar ontvingen we onder andere de eerstejaars studenten van de Pabo in Tilburg. Zij kregen de opdracht om een erfgoedles te ontwikkelen voor een basisschoolgroep.

Reinwardt Academie Amsterdam	25
Pabo Tilburg eerstejaars	110
Totaal aantal studenten	135

De medewerkers van het archief gingen ook zelf op pad. In totaal kregen 535 leerlingen een les in de klas of in de wijk van de school.

Als laatste speelt Regionaal Archief Tilburg ook een belangrijke rol in de regeling Cultuureducatie met Kwaliteit. Basisschool Jan Ligthart Rendierhof uit Tilburg en basisschool Torenschouw uit Oosterhout worden ondersteund in hun vraagstuk om erfgoededucatie te verankeren in hun schoolcurriculum. 

Hartelijk dank aan Petra, Natascha, Karin, Ans, Petra, Hoi-Shan en Fons!

 

Profielwerkstuk bezetting Hogeschool Tilburg 1969

 Hallo, ik ben 6vwo-leerling van het St-Odulphuslyceum in Tilburg. Ik doe voor mijn profielwerkstuk onderzoek naar de ‘culturele revolutie’ in de jaren zestig. Er hebben toen ongelofelijk veel veranderingen plaatsgevonden in de Nederlandse samenleving. De ‘losgeslagen jongeren’ stonden recht tegenover de ‘bekrompen ouderen’, die aan een nieuwe denkwijze toe zouden zijn. De jeugd van toen kwam in opstand en heeft voor heel wat opschudding gezorgd. Pessimisten associëren deze periode met de opkomst van dwangmatige consumptie, milieuvervuiling en materialisme. Optimisten zullen het hebben over de voordelen van meer keuzemogelijkheden en de toegenomen vrijheid voor het individu.

Natuurlijk was het voor mij interessant om te zien wat zich in de jaren zestig heeft afgespeeld in mijn geboortestad: Tilburg. Daarom heb ik ook onderzoek gedaan naar de bezetting van de Katholieke Hogeschool Tilburg. De gebeurtenissen die zich daar hebben voorgedaan waren voor die tijd erg ongebruikelijk. Er was dan ook erg veel materiaal over te vinden in het Regionaal Archief Tilburg. Bijna alle kranten schreven over de acties van de Tilburgse studenten, waardoor ik de gebeurtenissen ook vanuit verschillende opzichten kon onderzoeken. Ik heb hierdoor een vrij objectief beeld kunnen schetsen van wat er zich allemaal heeft afgespeeld in 1969. Ik heb veel kennis over mijn eigen stad opgedaan dankzij dit onderzoek. Ik heb natuurlijk ook wel wat te danken aan deze jonge helden, als zij er niet waren geweest, zou ik volgend jaar ook niet aan een universiteit kunnen studeren waar ik kan meepraten over mijn eigen studie.

Judith van der Zwan is leerling 6 VWO St. Odulphuslyceum Tilburg

Wat kun je bij jullie in het archief eigenlijk allemaal doen?

Een vraag die regelmatig gesteld wordt op feestjes en partijen. Dat je vooral iets komt DOEN is wel duidelijk, maar de drempel om te komen is soms nog wat hoog. Veel, verschillend en vaak spannend onderzoek, puzzelen en blijven doorzoeken. Voor het gebruik tijdens open dagen of als introductie van geïnteresseerden heeft het Regionaal Archief Tilburg een aantal filmpjes laten maken die apart of als een gezamenlijke introductie kunnen dienen.



Veel mensen willen stamboomonderzoek doen of de bouwgeschiedenis van hun huis uitzoeken, leerlingen willen (of moeten) een werkstuk maken, studenten een scriptie schrijven over een historisch onderwerp. Het kan allemaal bij het Regionaal Archief Tilburg. En zoveel meer zou ik willen zeggen, maar je moet ergens beginnen! In de filmpjes wordt duidelijk gemaakt wàt je als bezoeker in het onderzoekerscentrum kunt doen en hoe je de eerste stappen maakt in een onderzoek. Enkele nieuwe onderzoekers worden begeleid in hun onderzoek door medewerkers van het archief, de camera volgt hun eerste schreden op het onderzoekspad. Bovendien wordt in de filmpjes een korte blik achter de schermen (en in het depot) geworpen. Ook voor onze vaste bezoekers is het dus de moeite van het kijken waard.

De introductiefilmpjes zijn nu af en sinds vandaag ook via YouTube te bekijken.
The making of... was al langer te zien op ons YouTube-kanaal.

Archiefles op school

Hierbij een foto van een archiefles op locatie. Ik pleit er voor. Voor de docent is het enorm fijn dat je naar hun school komt. Er is slechts één les á 50 minuten mee gemoeid. Als archiefmedewerker ben je binnen 1,5 uur uit en thuis.

Vanmiddag waren er op het archief weer twee jongeren (5 VWO) van het Odulphus. Op zoek naar gegevens over de Goirkestraat. Super! Goede vragen voorbereid; relevant en to the point. Als je die leerlingen dan je materiaal kunt aanbieden, zie je dat ze daarmee echt geholpen zijn. Hier is een compliment op zijn plaats voor mijn collega's dienstverlening. Ze nemen die leerlingen serieus en helpen waar ze kunnen.

Die jongeren maken met het grootste gemak foto's van je spúllen. 'Ah, een oude plattegrond uit 1790. Maken we toch even een plaatje van.' Camera ervoor en het ligt vast. Niks geen gedoe met scans en beeldrecht. Out of time! Hier ligt voor ons een kans om er gebruik van te maken. Het liefst zou ik namelijk hebben dat ze hun bevindingen gaan posten op onze website of in een digitale omgeving. Misschien heeft iemand ideeen?

Ik ben tevreden, sluit een dynamische week af en ga volgende week weer fris aan de slag! Enne...deze foto heb ik gemaakt met mijn mobiel. Jawel, voor het eerst van mijn leven. Gemaakt in de schoolbanken van het Theresia terwijl mijn collega bezig was, thuis ge-upload in Picasa en dan blijkt dat ik hem rechtstreeks kan bloggen.... Goh, en dat op mijn leeftijd!