Heemkundekring Tilborch een nieuw honk in Regionaal Archief Tilburg

Henk Veltmeijer, voorzitter van Heemkundekring Tilborch, is een gelukkig man. 'Voor het eerst heeft de Tilburgse heemkundekring een eigen honk, zoals het een vereniging betaamt,' zo vertelt de trotse voorzitter in zijn welkomstwoord. Vanaf vandaag, 15 januari 2015, vinden de maandelijkse lezingen van de heemkundekring plaats in Regionaal Archief Tilburg. Naast gebruik voor lezingen op de donderdagavonden, kreeg de Heemkundekring ook een eigen ruimte voor vergaderingen en overleg van de werkgroepen.

Bestuurslid Sander van Bladel is blij dat de heemkundekring is verhuisd. 'Het was vertrouwd bij Boerke Mutsaers, maar het is een logische overstap. Er zijn veel leden die regelmatig in het archief te vinden zijn als vrijwilliger of medewerker. Wel hebben ze er aan moeten wennen. Zo zou het parkeren een probleem kunnen zijn en het feit dat hier geen café is, werkte ook niet in het voordeel.' Miriam van den Dries is een van diegenen die moet wennen: 'Ik vond het bij Boerke Mutsaers juist leuker. Lekker ouderwets!'

De eerste lezing, die gaat over het begraven van voorouders in de natuur, wordt gegeven door archeoloog Johan Hendriks (1954). Blijkbaar is het onderwerp goed gevallen, want er zijn maar liefst meer dan zestig liefhebbers van heem en erfgoed naar het archief gekomen om te luisteren naar zijn verhaal en te kijken naar de talloze foto's die hij maakte van hunebedden, paalgraven en grafheuvels. 

In Noord-Brabant blijken die vooral in het zuiden te liggen, op de zandgronden. Minder graven zouden er zijn gelegen in het Brabantse westen en noorden, waar meer kleigrond is. In de omgeving van Tilburg  kennen we allemaal de graven op de Regte Hei bij Alphen en Riel. Toch blijken er heel dichtbij ook in Tilburg grafheuvels te zijn geweest. 'Er zijn urnen gevonden op de plaats waar nu de Jan Aartestraat gelegen is,' zo vertelt de archeoloog.

Zouden de heemkundeleden in de gaten hebben dat ze met hun nieuwe verenigingshonk daar nu letterlijk bovenop zitten? Regionaal Archief Tilburg is gefundeerd op de grafheuvels van de Jan Aartestraat. 

De onderste foto is afkomstig uit collectie Beeldonline Regionaal Archief Tilburg nr. 045457. Na de voltooiing van het onderzoek van de grafheuvels op de Regte Heide, werden ze gerestaureerd met de hulp van veertig, uit Tilburg afkomstige werkelozen.(1935)

De Tilburgse heemkundekring heeft een nieuwe website !

Heemkundekring Tilborch slaat in meerdere opzichten nieuwe wegen in. Deze actieve vereniging gaat voor de vergaderingen van het bestuur en de bijeenkomsten van de verschillende werkgroepen binnenkort een ruimte gebruiken in het vernieuwde gebouw van Regionaal Archief Tilburg. Tot aan december is 'Boerke Mutsaers' nog de thuishaven, maar vanaf januari 2015 zullen ook de lezingen aan de Kazernehof worden gehouden.

Bij een nieuw onderkomen past ook een mooie nieuwe website. Via het vertrouwde adres www.heemkundekringtilburg.nl is heel veel informatie te vinden, onder meer over de werkgroepen. De relatief jonge werkgroep Driekoningen organiseerde recent een Internationaal Congres in het Tilburgse gemeentehuis. En de werkgroep Monumenten inventariseert nog regelmatig de beeldbepalende panden in de stad. Alle nieuwsbrieven, maar ook de MoNUmenten van de week (de rubriek in de zaterdageditie van het Stadsnieuws) zijn op de website terug te lezen. 
Ook interessant is de rubriek Actueel, met allerlei Brabants erfgoednieuws. Op de Beeldbank kunnen op verzoek foto's geplaatst worden waarover nog niet veel bekend is.

Neem eens een kijkje op de nieuwe site of bezoek een lezing. Er wordt regelmatig bij het archief vergaderd en vanaf januari 2015 wordt er elke derde donderdagavond van de maand een bijeenkomst gehouden bij Regionaal Archief Tilburg.

De Oude Warande, geschiedenis en beleving

Heemkundekring Tilborch organiseert op donderdag 21 november een lezing, waarin onder andere de Kaart van Zijnen aan bod komt! Tilborch houdt maandelijks een lezing en deze keer staat de Oude Warande centraal. Dit sterrenbos heeft een geschiedenis van meer dan 300 jaar.

In 1712 koopt prins Willem van Hessen-Kassel een groot stuk hei ten noorden van de Bredaseweg. Deze heer van Tilburg en Goirle verzoekt het stadsbestuur om de grond te mogen ontginnen “tot desselfs playsier en gebruyk”. Een paar jaar later was de aanleg van de warande bijna voltooid en op de Kaart van Zijnen uit 1760 wordt de plattegrond fraai aangegeven. Tussen 1757 en 1906 wisselt het bos een aantal keren van eigenaar, om uiteindelijk in 1952 in handen te komen van de gemeente Tilburg.


Jan van Summeren vertelt over de geschiedenis van de Oude Warande en de pogingen om het sterrenbos in zijn oorspronkelijke opzet terug te brengen. Bernard Verbunt verhaalt over de beleving. Hij doet dit uit eigen ervaring, want vroeger heeft hij er gewoond.

Donderdag 21 november, 20.00 uur. ‘Boerke Mutsaers’, Vijverlaan 2 in Tilburg, kosten voor niet-leden € 4,-

Bonte Avond met de Heemkundekring Tilborch

Jan van de Laar aan het woord

Eerder dit jaar ontvingen we een prachtige collectie van de Fokcentrale. Dat kwam binnen via de Heemkundekring Tilborch. Bij de overhandiging ontstond het idee om eens een avond te plannen om over elkaars werk te vertellen. Gisterenavond was het zover, donderdag 13 juni kwamen 23 leden van de Heemkundigekring naar Regionaal Archief Tilburg voor een 'Bonte Avond'.

Ad. van Eijck geeft uitleg

De sfeer was goed, de reeks van vijf korte presentaties was heel interactief, er werd gelachen, vele vragen werden beantwoord (maar één vraag bleef onbeantwoord: waar komt het woord charter vandaan? Iemand die het antwoord weet?) en op deze manier was er een soort 'kijkje in de keuken' bij een aantal projecten. Eén daarvan is gedaan in heel nauwe samenwerking van een groep van de Heemkundekring met het archief: de Bredaseweg in de TilburgWiki. Ad van Eijck en Jan van de Laar gaven een presentatie hoe zij te werk zijn gegaan om alle panden van de Bredaseweg met kadastergegevens in de TilburgWiki te beschrijven.

Yvonne Welings vertelt over Schmidlin

Astrid de Beer vertelde over de charterbank en liet met veel illustraties zien hoe charters geconserveerd, gerestaureerd, beschreven, gedigitaliseerd en getranscribeerd worden. Eén van de deelnemers aan de charterbank was er deze avond bij en had de tip van de avond: lees de charterteksten voor en na transcriptie hardop, anders zijn ze moeilijk te begrijpen. "Het is net als bij de tekst van een prent van Cees Robben, die moet je ook hardop voorlezen, anders snap je er niets van!"

Yvonne Welings vertelde over het fotoboek van Schmidlin en over het oudste charter van Tilburg dat we onlangs van het Bisdom in Den Bosch ontvingen. Jojanneke van Zandwijk demonstreerde Tilburg op de Kaart.

V.l.n.r. Astrid de Beer, Yvonne Welings,

 Jojanneke van Zandwijk en Ad. van Eijck

Met weer veel stof tot nadenken en nieuwe inspiratie sloten we de avond af. Dank aan de organisatoren en sprekers van de Heemkundekring Tilborch en van het archief!

Humor op z’n Brabants

Deze maand organiseert Heemkundekring Tilborch een programma met de bekende schrijver-verteller-zanger Cor Swanenberg. Samen met accordeonist Henk Verhagen brengt hij eigen liedjes en conferences in het Brabants dialect. Humor is een belangrijk onderdeel hiervan. Hoe uit zich dat? Waar gaan de grappen zoal over? Kom luisteren en en de humor ervaren.
Swanenberg publiceerde een groot aantal boeken, waarvan een aantal samen met zijn zoon Jos (hoogleraar aan de Universiteit van Tilburg). Verder kennen we hem als samensteller van de Brabantse Spreukenkalender.

De avond wordt gehouden op 16 mei 2013 en start om 20.00 uur in Café - restaurant “Boerke Mutsaers”, Vijverlaan 2 in Tilburg .
Iedereen (ook niet leden van de Heemkundekring) is van harte uitgenodigd om te komen luisteren. Misschien voor niet leden een mooie gelegenheid om eens kennis te maken met deze kring.
Entree niet leden: € 4.- (inclusief koffie).
Voor treinreizigers: Boerke Mutsaers is gelegen op een steenworp afstand van treinstation Tilburg-Universiteit.

Druk weekend bij Regionaal Archief Tilburg

Een lezing, een presentatie én de mogelijkheid voor het doen van eigen onderzoek! Het archief bruist van de activiteiten dit weekend. Het programma even kort op een rijtje:

Lezing: De reis van Lodewijk Napoleon door Brabant
door Hans van den Eeden
Tiliander, Spoorlaan 82C, 5061 HD Oisterwijk
Zaterdag 9 juni van 13.30 tot 15.30 uur
Inloop vanaf 13.00 uur, toegang gratis
Deze lezing organiseert Regionaal Archief Tilburg speciaal voor het jubileumjaar Oisterwijk 800. Oisterwijk en Moergestel krijgen in het verhaal van Hans van den Eeden dan ook extra aandacht.
Lees meer

Presentatie: Panden van de Bredaseweg in de TilburgWiki
door de Heemkundekring Tilborgh
Regionaal Archief Tilburg, Kazernehof 75, Tilburg
Zaterdag 9 juni van 13.00 tot 15.00 uur
Toegang gratis
Leden van Heemkundekring Tilborgh hebben de afgelopen maanden de panden van de Bredaseweg beschreven in de TilburgWiki. Zij presenteren het resultaat.
Lees meer

Studiezaal geopend
Zoals iedere tweede zaterdag van de maand is de studiezaal open voor eigen onderzoek van 10.00 tot 16.00 uur. U bent van harte welkom!



.

‘Wikimannen’ beschrijven Bredaseweg

Regionaal Archief Tilburg heeft sinds enkele maanden ‘Wikimannen’ in huis: leden van Heemkundekring Tilborgh die panden van de Bredaseweg beschrijven. Zij publiceren hun gegevens in de TilburgWiki. Op zaterdag 9 juni presenteren zij de eerste resultaten.
Het idee kwam van Ad van Eijck, bestuurslid van de heemkundekring én bewoner van de Bredaseweg. Via het digitale bouwarchief van de gemeente Tilburg wilde Van Eijck de informatie toegankelijk maken. Om een begin te maken leek het hem een goed plan om met zijn eigen straat te beginnen.

Inmiddels zijn alle gebouwen van de Bredaseweg beschreven in de TilburgWiki. Van elk pand zijn – indien beschikbaar - gegevens genoteerd zoals het bouwjaar, het kadasternummer, de namen van aanvragers en de architecten. Voor zover mogelijk maakten de ‘Wikimannen’ foto’s van de panden. Of deze informatie nu uit het digitaal bouwarchief moest worden gehaald en gedubbeld in de Wiki was in eerste instantie de vraag, maar de meerwaarde van de TilburgWiki is dat het toegankelijker is én ruimte biedt voor context. In de TilburgWiki zijn interne links gemaakt naar architecten en andere categorieën of personen die aan een pand van de Bredaseweg gekoppeld zijn. Bovendien kan er extra informatie worden toegevoegd door eigenaren van de panden of andere kennishebbenden.

Hedendaagse foto van het pand
aan de Bredaseweg 290

De werkwijze om gezamenlijk informatie te ontsluiten is een van de speerpunten van Regionaal Archief Tilburg. Kennis delen, informatie verrijken en besloten bronnen toegankelijk maken zijn kerntaken van het archief. Daarvoor wordt het liefst gebruikt maakt van de kennis, tijd en expertise van mensen uit de samenleving. De TilburgWiki is als middel gekozen omdat het voor iedereen toegankelijk is en ruimte biedt voor context en uitbreiding. Ad van Eijck is tevreden over het resultaat en wil het liefst deze werkwijze ’uitrollen over de stad’. Ze zijn dus nog niet klaar, deze ‘Wikimannen’.

Zaterdag 9 juni wordt het project ‘Panden van de Bredaseweg’ gepresenteerd in Regionaal Archief Tilburg. De ‘Wikimannen’ laten dan zien wat zij de afgelopen maanden aan informatie hebben gevonden. Zij zijn aanwezig van 13.00 tot 15.00 uur. U bent van harte welkom!


De studiezaal van het archief is op 9 juni geopend van 10.00 tot 16.00 uur voor eigen archiefonderzoek.

Lees het artikel in Brabants Dagblad 6 juni 2012