Archief Fokcentrale arriveert

De collectieve herinnering aan het landbouwverleden van Tilburg lijkt verdwenen te zijn. Vaak dragen alleen straatnamen bij aan de herinnering van de stad zoals de Landbouw- en Veestraat. Ook horecanamen zoals de Postelse Hoeve en Boerke Mutsaers duiden op de landbouwachtergrond. 

Tot in de jaren zestig waren er boeren in de stad werkzaam in de landbouw en veeteelt, veelal in het zogenaamde gemengd bedrijf. Boter en melk waren geleverde producten. Producent en consument leefden dicht bij elkaar.
Om het vee van in goede conditie te houden werd de fokcentrale opgericht. Dit was een coöperatieve instelling, dat wil zeggen de aangesloten boeren hielpen elkaar.

Het archief bestaat uit 40 boeken. In een van de register zijn de roodbonte koeien van het Maas-Rijn-IJssel ras, afgekort MR,  getekend (link). MRY overheerste in Tilburg en omliggende dorpen. Precies werd bijgehouden hoeveel liter melk er werd gegeven. in die tijd werd nog handmatig gemolken. Gemiddeld was dat 3.000 tot 4.000 liter, nu is dat 10.000 liter !
Wat nu ook heel anders is dan vroeger zijn de horens. Op het plaatje hiernaast uit midden jaren dertig van de vorige eeuw zijn de horens nog getekend. Met de komst van de ligboxenstal, rond 1970, waarbij het vee los loopt en dus veel meer bewegingsvrijheid heeft zijn de koeien hoornloos om te voorkomen dat ze elkaar verwonden. De hoorns worden bij het kalfje reeds verwijderd. (link).
De aftekeningen van de koeien worden kol, sneb of bles genoemd.

Ook zijn twee foto's overgedragen die genomen is tijdens het 25jarig jubileum van de CTM, de coöperatie voor melkveehouders. Eén foto met de melkveehouders uit Tilburg en een aantal hoogwaardigheidsbekleders en één met hun vrouwen. De foto's zijn in 1937 genomen.



V.l.n.r. Jan Haagh, Yvonne Welings, Ad van Eijck, Henk Veltmeijer





















De voorzitter van de Heemkundekring Tilborch Henk Veltmeijer (link) zocht een goede bestemming voor het archief, die hij heeft gevonden bij het Regionaal archief Tilburg. Gemeentearchivaris Yvonne Welings is blij met deze samenwerkingspartner en aanwinst, samen kan op deze manier het verleden van de stad bewaard worden èn het verhaal van de stad verteld worden....
Oud-landbouwer en bibliothecaris Jan Haagh, links op de foto, draagt daar zeker aan bij.

Sisyfusarbeid van Hilvarenbeek is voltooid

Begin maart 2012 werd de Archiefwet in de Tweede Kamer besproken(Link). Door de leden van de CDA fractie werd opgemerkt dat er alsmaar meer informatie wordt gegenereerd die moet worden gearchiveerd, waardoor hier gesproken kan worden van een klassiek voorbeeld van sisyfusarbeid. Met de term sisyfusarbeid wilden de leden duiden dat het op orde brengen van overheidsinformatie een onbegonnen werk is. Net als je het op orde hebt, komt er weer zo'n hoeveelheid werk bij dat het lijkt alsof er niets is gedaan. Sisypfus was een figuur uit de Griekse oudheid, die in de onderwereld veroordeeld werd een zwaar rotsblok tegen een steile berg op te wentelen. Zodra de rotsblok de top bereikte rolde die weer een stuk naar beneden.
In 2001 is de gemeente Hilvarenbeek gestart om de archieven van de voormalige gemeenten Diessen en Hilvarenbeek tot 1996 te laten bewerken. Besloten werd een medewerker van de gemeente bij het Regionaal Archief Tilburg te detacheren. Gedurende die jaren werden er door hard werken steeds meer archieven toegankelijk, meter na meter. Eén van eerste resultaten was in 2003 de overdracht van het secretariearchief Hilvarenbeek 1935-1970. Voorts werd een arbeidsintensief project aangepakt om alle bouwvergunningen opnieuw te ordenen. Missende bouwvergunningen van objecten zijn weer vindbaar. In 2005 werd opnieuw een inschatting gemaakt van de uren die nodig waren om de vele meters archiefmateriaal toegankelijk te maken. In 2007 werd een deelproject zichtbaar, de bouw- en Hinderwetvergunningen van Hilvarenbeek werden in beheer overgedragen, in 2010 gevolgd door die van Diessen. Om vaart achter de overdracht te zetten, werd besloten ook nog een archiefbewerkingsbureau in te schakelen om de gestelde deadline op 1 maart 2012 te kunnen halen. Nu zijn ook de archieven van de gemeentebesturen Hilvarenbeek en Diessen tot 1996 voor het publiek raadpleegbaar.De 'steen' van de enorme klus tot 1996 is de berg opgerold en rolt niet meer terug.

Op woensdag 21 maart werd officieel de gehele overdracht bekrachtigd door de burgemeester R. Palmen en de gemeentearchivaris Yvonne Welings. De bestanden zijn te raadplegen via de website van het Regionaal Archief Tilburg. Op sommige bestanden is wegens de wet bescherming Persoonsgegevens (WBP) een beperking van de openbaarheid gesteld.

De archiefwet bepaalt dat overheidsarchieven na 20 jaar moeten worden overgedragen aan de gemeentearchivaris. Over vier jaar is het al 2016, zouden die leden van de CDA-fractie in de tweede Kamer dan toch gelijk hebben dat het een sisyfusarbeid is?

Lees meer op de site van de gemeente Hilvarenbeek