Marjo Frenk aan het woord

Op 14 maart 2013 nam wethouder Marjo Frenk een oud Tilburgs archiefstuk in ontvangst. We berichtten er al eerder over. Oud-rector Jan Peijnenburg van het bisdom in Den Bosch overhandigde het oude charter uit 1335 voor de collectie van Regionaal Archief Tilburg.

Omroep Tilburg deed verslag van deze gebeurtenis. Marjo Frenk verwoordt in de reportage het belang van historische documenten: "Geschiedenis van je stad is belangrijk. Hoe completer die geschiedenis is, hoe beter. (...) Een document als dit draagt bij aan het verhaal van Tilburg, het verhaal van onze stad"

Van het jaar 1387 naar 1335

Op donderdag 14 maart 2013 zal de rector van het Bisdom 's-Hertogenbosch een zeer oud document uit 1335 uit het bisdomarchief overhandigen aan de Tilburgse wethouder van cultuur Marjo Frenk. Dat alles speelt zich af bij Regionaal archief Tilburg.

Het bisdomarchief in 's-Hertogenbosch heeft vele onontdekte schatten. Tot voor kort lag dit te overhandigen document in een bundeltje verborgen op de zolders van het bisdom aan de Parade. Het was bisdomarchivaris Jef van Gils, die het oude verstofte stuk ontdekte en bemiddelde in de schenking aan de gemeentearchivaris Yvonne Welings. Het document waarover we hier spreken is uit Tilburg en dateert uit 1335. Tot nu toe moest Regionaal Archief Tilburg 1387 als oudste datum voor Tilburg vaststellen.

Tijdens de middag van de overdracht op 14 maart zal meer verteld worden over de inhoud van het document. We kunnen alvast onthullen dat het een charter is, een stuk perkament waar men in vroeger eeuwen bepaalde afspraken op schreef. Het is een schenkingsakte van een stuk grond van de abt en het convent van Tongerlo aan Bertout Bac van Tilborch. Hiervoor moest Bac dan wel een cijns betalen. Het document is schoongemaakt, in goede staat gebracht en gedigitaliseerd.

Tegelijk met de overdracht zal ook de nieuwe digitale charterbank van Tilburg haar première beleven. Enkele honderden Middeleeuwse documenten uit Tilburg zullen de komende twee jaar inhoudelijk getranscribeerd worden door een groep enthousiaste vrijwilligers van het archief.

Charters en kartuizers

Zaterdag 13 februari heeft dr. Jan Sanders, rijksarchivaris in Noord-Brabant en voormalig chartermeester, een tweetal lezingen gehouden over charters en kartuizers. Hij wist het geinteresseerde publiek (veel deelnemers aan het project Charterbank) het een en ander te vertellen over de indeling en opbouw van een charter. Daarna kregen alle aanwezigen een transcriptie om zelf te proberen de verschillende onderdelen in een charter te herkennen. In het tweede gedeelte van de lezing vertelde Jan over de geschiedenis van het kartuizerklooster ´Het Hollandse Huis´ bij Geertruidenberg. Als laatste onderwerp kwamen de jaarrekeningen van de Illustre Lieve Vrouwe Broederschap aan de orde.
Voor een impressie van de lezing: zie hieronder.

Charters en kartuizers

View more presentations from Regionaal Archief Tilburg .

Startbijeenkomst Charterbank

Op zaterdag 14 november is de Charterbank officieel van start gegaan. Het project heeft als doel om een onbekende en vrij ontoegankelijke bron, het charter, onder de aandacht van een groter publiek te brengen. Als proefproject zijn daarom de charters van Geertruidenberg en Raamsdonk gedigitaliseerd en in een online Charterbank geplaatst. Vanaf juni hebben belangstellenden zich aan kunnen melden voor de Charterbank. De afgelopen maanden hebben zij een toets afgelegd zodat wij een goed beeld konden krijgen van hun transcriptievaardigheden. En die zijn zeker niet mis! Het project start dan ook met twintig deelnemers die zich de komende zeven maanden gaan bezighouden met het transcriberen van de charters.

Gisteren was het dan eindelijk zover: om 13.00 uur begon de middag met een welkomstwoord van de coördinator en kregen de deelnemers enige 'tips& trucs' over het transcriberen, het werken in de charterbank en de speciaal daarvoor opgerichte community. Daarna was er een zeer boeiende lezing van 'Geertruidenbergexpert' Bas Zijlmans over de roerige geschiedenis van Geertruidenberg. De bijeenkomst werd afgesloten met de overhandiging van een envelop aan alle deelnemers met daarin een foto van hun eerst te transcriberen charter. Het project is begonnen!

Het is tekenend voor het enthousiasme van de deelnemers dat er vanmiddag al drie transcripties af waren! Om ze te bekijken en te beoordelen, ga naar de Charterbank.

Nog een keer: over een archief dat in de grond zakte

Het surrealistische einde van een Europees archief en het monnikenwerk dat nu weer verricht moet worden om nog iets van dit alles te bewaren. 5 mei is een wat merkwaardige rare dag om deze documentaire uit te zenden (die al op de plank lag waarschijnlijk), maar vanwege o.a. de eervolle woorden van Frits van Oostrom zeer de moeite waard om nog eens even te bekijken.

Aandacht voor charters

Steeds meer archiefdiensten in Nederland steken energie en middelen in het digitaal toegankelijk maken van toegangen op de zgn. persoonsgebonden informatie (akten van de burgerlijke stand, doop-, trouw- en begraafboeken e.d.). In toenemende mate volstaan ze niet met een persoonsnamenindex maar voegen ze ook de gedigitaliseerde bron daar aan toe.

De goedkope dataopslag en de sterke toename van het aantal mensen met een breedbandverbinding maken het mogelijk grotere bestanden via de webservers aan te bieden. Een ware digitaliseringsgolf lijkt het gevolg. Allerlei unieke handschriften zijn inmiddels online te raadplegen zoals het Gruuthuuse handschrift en het psalter van Utrecht. En dan zwijg ik over het offensief van Google waar hele bibliotheken onder de scanner terecht komen.

De Groninger Archieven het het Drents archief zijn al enkele jaren bezig om hun chartercollectie op een fraaie wijze online beschikbaar te stellen via de website http://www.cartago.nl/.

In dat kader is er nog een mooi project in België bezig. Het abdijarchief van Zonnebeke is voor de eerste wereldoorlog terecht gekomen in het Grootseminarie te Brugge. Daardoor heeft het als een van de weinige archieven de eerste wereldoorlog ongeschonden overleefd en is een belangrijke bron geworden voor de geschiedenis.

Het succesvolle digitaliseringsproject heeft deze rijke bron voor een groot deel toegankelijk gemaakt en gedigitaliseerd online ter beschikking gesteld.

Tijd voor meer van dergelijke initiatieven!