Voorjaarsbijenmarkt

Het aardige van de collectie films van het Regionaal Archief Tilburg is dat er weer heel àndere informatie uit kan worden opgedoken dan uit de geschreven bronnen. Dat beelden soms meer vertellen dan geschreven stukken weten we natuurlijk allemaal. Zo trof ik een korte opname aan van de jaarlijkse voorjaars-bijenmarkt, gehouden op het terrein van het Gemeentelijk Sportpark aan de Goirleseweg te Tilburg op 26 maart 1930 en op 8 april 1931. Op het filmpje zien we overzichtsbeelden van de markt, beelden van het tonen van de bijenkorven, van bijenvolken (close-up)en natuurlijk van het loven en bieden.Het filmpje kunt u via het YouTube-kanaal  van het Regionaal Archief Tilburg bekijken. 

De bijen van de Ambrosiusgilden (de imkers) spelen al eeuwen een belangrijke rol: als producenten van de honing (een delicatesse en grondstof van vele producten) en natuurlijk voor het bestuiven van de planten: een heel vitale functie. Het mogelijk uitsterven van de bij leverde niet voor niets zo'n commotie op.

In het 'geschreven' archief  vinden we verschillende documenten terug: in het notulenboek van het Gilde St. Ambrosius te Tilburg, (1705-1820): de korven of stokken werden verpacht en uit de opbrengst werden uitkeringen gedaan aan gildebroeders of hun nabestaanden en vieringen (teerdagen) bekostigd (archiefnummer 212); in het archief van het bijenhoudersgilde St.Ambrosius te Baarle, (1712-1819) vinden we het “Manuaal van het Biegilde van Baarle” terug (archiefnummer 2216) en in het archief van het Bijengilde St. Ambrosius te Diessen (archiefnummer 825) zijn zelfs documenten bewaard gebleven over een periode van ruim 200 jaar: (1558)1682 - 1911: statuten, instructies rekeningen, maar ook enkele drukwerken over het houden van bijen zoals: 'Den Nederlantsen hovenier' van de hovenier van de prins van Oranje, uit 1721. In dit boek vinden we beschrijvingen van prinselijke en heerlijke lusthoven, hofsteden en in het bijzonder de tuinen met daarin de bomen, bloemen, kruiden.
En tenslotte: even verder zoeken leverde ook nog prachtige foto's op die u terug kunt vinden in Beeldonline

Wie nu denkt dat dit alles verleden tijd is: niets is minder waar. In het paasweekend zijn er net als in de jaren ´30, en al die jaren daarna, bijenmarkten geweest en er staan er nog heel wat op het programma. Weliswaar niet meer in het Gemeentelijk Sportpark aan de Goirleseweg, maar vast nog wel ergens in de buurt van waar u woont.

Familiearchief Van Spaendonck Revisited

Bij het Regionaal Archief Tilburg wordt een zeer omvangrijk familiearchief bewaard van de familie Van Spaendonck. De familienaam beperkt zich niet alleen tot Tilburg, maar leden hebben wel een belangrijke bijdrage rol in de stad gespeeld.
De oorsprong van de naamgever ligt niet ver van Tilburg. De familie Van Spaendonck ontleent haar naam aan een complex grasland in het gehucht Haghorst, op de grens van Diessen en Moergestel. De familie heeft in 1993 de Joannes Antonius van Spaendonck Stichting opgericht die onder andere zich tot doel stelt om het in bewaring nemen en conserveren van archivalia van en betreffende de familie Van Spaendonck alsmede het sluiten van overeenkomsten daartoe met derden. . Die derde is in dit geval het Regionaal Archief Tilburg.

Een van de initiatiefnemers en drijvende kracht achter deze stichting is mr. dr. Barend Jan van Spaendonck. Hiernaast te zien op de foto tijdens het afscheid van burgemeester Letschert. . Zijn naam zal wel altijd geassocieerd worden met het Bureau Van Spaendonck, waar hij van 1960 tot 1987 aan verbonden was. Zijn vader dr. Barend Joseph van Spaendonck (1896-1967) was de oprichter van het Bureau, jarenlang werd de Kamer van Koophandel in één adem met het bureau genoemd. Het bureau ondersteunde de textielindustrie.

Vele leden van de familie waren actief in de Tilburgse textielindustrie. Gebroeders van Spaendonck was een Tilburgse textielfabriek eind 19e eeuw , later overgenomen door Van den Bergh en André van Spaendonck , ook wel bekend onder de naam Spandon, had in de hoogtijdagen meer dan 600 man personeel in dienst.

Er zijn nog meer bekende voorouders zoals de schilder Cornelis van Spaendonck (1756-1839) en de verzetsman Rob van Spaendonck (1916-1944).

Het afgelopen jaar is het familiearchief geheel opnieuw beschreven. Met de familie zijn nieuwe afspraken gemaakt over de openbaarheid, welke stukken mogen met of zonder toestemming van de familie worden ingezien. Reden om er eens een blik in te werpen ?

Cursus Huizenonderzoek

In drie lessen meer leren over de herkomst van je huis, dat is de doelstelling van Regionaal Archief Tilburg met de cursus ´Huizenonderzoek´. ´Dit begrip is echter wellicht te beperkt, gezien de vele bronnen die je in handen krijgt, wanneer je deelneemt aan de gelijknamige cursus,’ volgens docent Rob van Putten. ‘De cursus gaat immers niet alleen over huizen, maar ook over andere gebouwen zoals bedrijven en uiteraard over de mensen die er woonden of werkten.’

Het kadaster is vaak het uitgangspunt om te starten met een onderzoek naar een woning of een ander gebouw. Vanaf 1832 zijn immers alle percelen en hun eigenaren vastgelegd.
Gegevens over koop en verkoop van onroerend goed zijn vanaf 1811 ook te vinden in notariële archieven. Vóór dat jaartal is het Schepenbankarchief raadpleegbaar. Verdere gegevens over gebouwen vind je vaak in adresboeken, huizenregisters en uiteraard het bouwarchief dat vanaf 1902 onder meer bouwtekeningen bevat. Onderzoek doen prikkelt de nieuwsgierigheid. Elke vondst in het archief leidt vaak weer tot een volgende stap.

In 2009 waren Piet en Marij van Gorkom-Gielen uit De Moer deelnemer aan de cursus. Als onderzoeksonderwerp namen zij het 125-jarig bestaan van Café-Partycentrum ’t Maoske. Hun onderzoek resulteerde in een publicatie: ’t Maoske – 125 jaar 1884-2009. In het nawoord schreven de Van Gorkoms dat ze veel plezier hadden beleefd aan het onderzoek naar 125 jaar ’t Maoske.

Rob van Putten herkent dit enthousiasme. In 2009 was de cursus ‘Huizenonderzoek’ immers een groot succes, waarbij de deelnemers voortvarend aan de slag gingen en diverse onderzoeksvaardigheden eigen maakten. Van Putten heeft weer zin in een nieuwe cursus. Deze vindt plaats op de drie vrijdagmiddagen 23 april, 7 mei en 23 mei 2010 van 14.00 tot 16.00 uur. Meer informatie over deze cursus vindt u op de website van Regionaal Archief Tilburg bij educatie / cursussen.

Poëzie in het archief met Cees van Raak

Op zaterdag 10 april komt de Tilburgse stadsdichter Cees van Raak naar Regionaal Archief Tilburg voor een lezing. Poëzie in het archief? Ja! Cees van Raak neemt een duik in de geschiedenis aan de hand van twee van zijn gedichten: Tuinstraatparade, een poëtisch-historische exercitie, een gedicht uit 2008, en Ode aan de Willem II-straat, uit 2009.
Cees van Raak legt uit hoe hij deze gedichten geschreven heeft en wat de historische achtergronden zijn bij beide gedichten.

Sinds augustus 2009 is Cees van Raak (Tilburg, 1954) stadsdichter van Tilburg. In augustus 2011 zal hij het stokje overgeven aan een nieuwe stadsdichter. Hij is naast stadsdichter ook publicist van verschillende boeken. Vanwege zijn specialiteit op het gebied van funeraire geschiedenis was hij gast bij diverse radio- en televisieprogramma’s. Zo gaf hij commentaar bij de uitvaarten van prins Claus, koningin Juliana en prins Bernhard.

Over Tilburg publiceerde hij ondermeer: In den Schijff. Begraafplaats Binnenstad Tilburg (2002), Van Godshuis tot De Poorten. Geschiedenis van de Hasseltse kerk (2005), Stadslezen. Teksten op straat in Tilburg (2006), en Cultureel Lexicon Tilburg 1945-2008 (2008).

Interesse? Meld u dan aan via e-mail: info@regionaalarchieftilburg.nl
Wees er snel bij, er is ruimte voor maximaal 25 personen!

Programma zaterdag 10 april
10:15 uur: Inloop met koffie/thee
10:30 uur: Start van de lezing van Cees van Raak
11:30 uur: Afsluiting

Na de lezing is er ook de mogelijkheid om eigen archiefonderzoek te doen in het onderzoekerscentrum, geopend van 9.30 – 16.00 uur

Locatie: Regionaal Archief Tilburg, Kazernehof 75, 5017 EV Tilburg
Vrij entree

Uitslagen Poll maand maart

Afgelopen maand vroegen we de bezoekers van de website of men een chatfunctie op de webstie om online vragen te stellen op prijs zou stellen? Elf procent van de stemmers vind chatten geen verrijking van de service. Daarnaast chat 47,1 procent van de stemmers vrijwel nooit. Maar ruim 42 procent zou het een verbetering van de service vinden, mocht het Archief deze service aanbieden. Het archief gaat zich de komende periode in ieder geval bezinnen over de mogelijkheden om zulke service aan te bieden. Dus: Wordt Vervolgd!

Nieuwe boeken

Vers van de pers:

De kleine geschiedenis van Tilburg : deel 16 : Meesters, nonnen en professoren / Henk van Doremalen. - Zwolle : Waanders, 2010. - 96 p.

Over Joannes Zwijsen, de Rijks HBS, het St. Odulphuslyceum, de weefschool, Moller, Fontys en nog meer.

Veldnamen in de gemeente Chaam / Christ Buiks. - Chaam : Heemkundekring Ledevaert, 2006.

Van Dorp, Dassemis en Hiekant tot Scharen en Snijders Chaam.

Unentse sprokkels : jaarboek van Heemcentrum 't Schoor Udenhout-Biezenmortel, waarin opgenomen het jaarverslag. - Udenhout : Stichting Heemcentrum 't Schoor Udenhout-Biezenmortel, 2004.

Deel 7, 2010 is verschenen, 83 pagina's.

Inhoudsopgave:

1. De Molenhoefstraat
2. De familie Udenhout in Suriname
3. Rector Merkx, adviseur van de NCB
4. Fotokroniek 2009
5. Vijftig jaar geleden, 1959
6. Vroeger en nu
7. Herinneringen aan de moedertal van Cornelis Verhoeven VI
8. Op het spoor van een Udenhoutse zouaaf
9. De ballon
10. De Roomepap
11. Mieke van de Wal, te vondeling gelegd
12. De stille omgang
13. Maandag wasdag!
14. Handtekeningen, tekens en kruisjes
15. Pietje Paas en Hannes den Hoamer over ziek zen
16. Jaarbericht Heemcentrum 't Schoor 2009
17. Errata

1 jaar corporate weblog

Het staat heel duur zo'n titel: corporate blog. Er is dan ook een deskundig Wikipedia artikel aan gewijd. Het Regionaal Archief Tilburg is goed en serieus bezig met imagebuilding.
Tot zover de PRietPRaat.

Op 1 april 2009 werd het weblog Beneminlux.blogspot.com omgedoopt tot dit weblog. Het leek zinvol om met een herkenbare naam, met meerdere medewerkers een weblog te gebruiken om het nieuws de wereld in te sturen. Ieder van de bijdragers heeft eigen interessen en werkzaamheden van waaruit bloggen mogelijk en soms zelfs noodzakelijk is. De geboorte van dit weblog was een feit. Aan enthousiaste collega's geen gebrek!

Toch is het geen vanzelfsprekendheid, soms moet je mensen er op aanspreken om te bloggen. Je helpt ze over drempels en je wijst ze op het belang van kennis delen. Tot 1 april waren er 9 blogberichten verschenen en daarna 105 tot het eind van 2009. Knap staaltje productie die toch echt voor het grootste deel autonoom verliep. Deelname aan de cursus 23-archiefdingen heeft daar zeker aan bijgedragen.

Het weblog waarop Jantiene in eerste instantie onze nieuwe boeken voor de bibliotheek publiceerde kon vervallen en die aanwinsten verschijnen nu hier. De aanwinsten van archieven, nieuwe toegangen, projecten, activiteiten, vondsten, wetenswaardigheden, alles vond hier geleidelijk aan een plaats. Het voordeel hiervan is dat iedere blogger binnen het archief nu nieuws kan "maken" en er over schrijven zonder tussenkomst van webmaster of communicatiemedewerkster. Die laatste spreekt ons overigens nog wel eens bestraffend toe en dat is maar goed ook. Het embedden van de rss-feed van het weblog als nieuws in de website was een logische volgende stap. Alle nieuwe blogposts gaan ook direct door naar Twitter.

Inmiddels vullen tien medewerkers dit weblog. Ik ben er trots op dat zij dit zo veelvuldig en consequent doen en daarmee terechte aandacht vragen voor het vele werk op allerlei gebieden dat hier verzet wordt. In de eerste 3 maanden van 2010 verschenen er maar liefst 50 blogposts. Als je jezelf serieus neemt, dan doen anderen dat ook.

Een poll op de website liet ook zien dat de bezoekers voor het grootste deel prijs stellen op de presentatie van nieuws via het weblog. Slechts 20% van de 124 stemmers was zich niet bewust van het weblog of keken er nooit op.
In april 2009 waren er 454 bezoeken aan dit weblog. Dat getal liep geleidelijk op naar 2232 in februari 2010. Dat cijfer geeft in ieder geval aan dat het weblog een groeiende groep lezers heeft.

Succes meet zich af in duurzaamheid. Eens kijken wat ik op 1 april 2011 kan bloggen over dit weblog. Iets beginnen is eenvoudig, iets afmaken is soms lastig, maar iets volhouden, dat is vaak het moeilijkst.

[plaatje]