Workshop Collectie Hulpverlening (CHV)

Op 28 oktober vond in het Audax Textielmuseum Tilburg de workshop Collectie Hulpverlening (CHV) plaats. Deze 1-daagse training werd georganiseerd door Erfgoed Brabant en bestond uit een deel theorie en praktijk. Aan de orde kwamen het calamiteitenplan, de meest voorkomende incidenten uit de eigen organisatie, de praktijk van reddingsoperaties: wat te doen / wat niet te doen, het daadwerkelijk beredderen van nat geworden, beschadigde en beroete objecten met gebruikmaking van de hulpmiddelen.


De uitvoering van de workshop was in handen van Ton Cremers en van Jeroen Jochems. Ton Cremers is van Museum Security Network en heeft ruim 25 jaar ervaring in de erfgoedsector en deed projecten over de gehele wereld. Hij is (mede)auteur van het Handboek Veiligheidszorg voor Musea en de Handleiding voor het maken van calamiteitenplannen voor collectiebeherende organisaties. Jeroen Jochems is van MuseumWacht / DocumentenWacht. Met zijn bedrijven is hij actief geweest bij grote calamiteiten, zoals de brand bij de TU Delft en een brand in de Koninklijke Bibliotheek, maar ook bij kleinere calamiteiten in vele musea en archieven. Daarbij zijn een grote hoeveelheid en een grote variatie aan kunstobjecten, waardevolle boekwerken en archieven gered van de ondergang.

Aan deze workshop deden mee: twee vertegenwoordigers van Museum De Dorpsdokter te Hilvarenbeek, drie van de afdeling DIV van de gemeente Tilburg, twee van het Audax Textielmuseum Tilburg en de CHV-coördinator van het Regionaal Archief Tilburg zijnde Jean-Paul Korst tevens ploegleider BHV aldaar. Daarnaast maken voorgenoemde organisaties ook deel uit van het Cultureel Preventienetwerk Tilburg-Hilvarenbeek die verder bestaat uit de Stichting Reuzengilde, Brandweer Tilburg, Politie Midden en West Brabant, Museumbrouwerij De Roos, de Brabant Collectie, Museum De Pont, Scryption, Natuurmuseum Brabant, Likeur & Frismuseum en stichting Erfgoed Brabant.

Sinds augustus 2009 heeft het Regionaal Archief Tilburg een calamiteitenplan. Het calamiteitenplan is een overzicht en een afspraken- en waarschuwingssysteem, te gebruiken bij calamiteiten. Het is tevens bedoeld om je op calamiteiten voor te bereiden. In het calamiteitenplan komt niet alleen de bescherming van personen en gebouw aan bod (BHV = bedrijfshulpverlening), maar ook de veiligheid van de collectie (CHV = collectiehulpverlening). Het is geschreven om in noodsituaties zoveel mogelijk de regie in handen te houden en tijd te winnen. Als er adequaat gereageerd wordt op calamiteiten kan veel (vervolg)schade worden voorkomen. Bovendien gaat er van het plan een preventieve werking uit. Door het invoeren en actueel inhouden wordt immers voortdurend de aandacht gevestigd op de veiligheidszorg. Zo’n CHV-workshop heeft daar een enorme bijdrage aangeleverd zodat het Regionaal Archief Tilburg is voorbereid op noodsituaties.

Joodse genealogie, lezing in Regionaal Archief Tilburg

Op zaterdag 13 november praat Louis H. Cohen in Regionaal Archief Tilburg over de genealogie van Joodse families in Nederland.
In zijn lezing zal Louis Cohen, voorzitter van de Nederlandse Kring voor Joodse Genealogie, de verschillen in onderzoek uiteenzetten tussen Joodse genealogie en niet-Joodse genealogie. Zo zijn er andere bronnen voor genealogische gegevens, andere gebruiken en leefgewoonten en natuurlijk ook een andere geschiedenis en daardoor ook andere familienamen.

De rode draad van de lezing is een korte beschrijving van de Joodse geschiedenis vanaf de Gouden Eeuw tot nu. Zowel de geschiedenis van Sefardische (Portugese) als Askenasische (Hoog-Duitse) Joden in Nederland worden in beeld gebracht. Een aantal religieuze gebruiken wordt besproken en Cohen gaat in op bronnen als de besnijdenisregisters, ketoebot (huwelijksakten) en grafstenen/begraafregisters. In de periode vóór 1811 zijn ook een aantal niet-Joodse bronnen van belang. Met vele illustraties worden de voorbeelden verhelderd.

Louis Cohen is geboren in 1946 in Utrecht. Hij is al sinds zijn jeugd geïnteresseerd in ‘de familie’, waarschijnlijk ook omdat hij die nauwelijks had. Hij houdt zich sinds zijn 18de bezig met genealogisch speurwerk, eerst met zijn eigen familie en later uiteraard met aanverwante families. Vanaf de oprichting in 1987 is hij lid van de Nederlandse kring voor Joodse Genealogie. Sinds zijn pensionering is hij als bestuurslid en later voorzitter bij deze kring betrokken.

Interesse? Meld u dan aan via e-mail: info@regionaalarchieftilburg.nl

Programma zaterdag 13 november 2010

10:15 uur: Inloop met koffie/thee
10:30 uur: Start van de lezing van Louis H. Cohen
11:30 uur: Vragen stellen
11:45 uur: Afsluiting

10:00 – 16:00 uur: Onderzoekerscentrum geopend voor eigen archiefonderzoek

Locatie: Regionaal Archief Tilburg, Kazernehof 75, 5017 EV Tilburg
Vrij entree

Nieuwe boeken in de bibliotheek (oktober)

Op zoek naar de geschiedenis van het landschap : handleiding voor onderzoek naar onze historische omgeving / Hans Renes. - Hilversum : Verloren, 2010. - 144 p. : ill. ; 24 cm. - (Op zoek naar... ; VI
Landschapsgeschiedenis
B 86







De levensloop van Adriaan van der Willigen (1766-1841) : een autobiografie uit een tijdperk van overgang / Uitgave verzorgd door C.J.M van der Heijden en J.G.M. Sanders. - Hilversum : Verloren, 2010. - 732 p. : ill. ; 22 cm. - (Egodocumenten, ISSN 0929-9807 ; 27)
D 890

Jos. Bedaux : architect (1919-1989) / Christel Leenen. - Rotterdam : Bonas, 2010. - 259 p. : ill. ; 22 cm. - (Bibliografieën en oevrelijsten van Nederlandse architecten en stedebouwkundigen)
F TILB 1402






En nog drie boeken:

Vijftig jaar te midden der kampioenen : leven en werken van Joris van den Bergh / Ron Couwenhoven. - Rotterdam : De buitenspelers, 2010. - 335 p. : ill. ; 31 cm
D 891

150 jaar gilde St. Hubertus Berkel / In opdracht samengesteld door B. Mutsaers. - Berkel : Gilde St. Hubertus, 2010. - 111 p. : ill. ; 24 cm
F TILB 1403

Gewoon van mens tot mens : 100 jaar Vincentiusvereniging, 1910-2010 / Vincentiusvereniging. - Udenhout : Vincentiusvereniging ; Stichting Heemcentrum 't Schoor, 2010. - 96 p. : ill. ; 22 cm
F TILB 1401

Komende maand komen er nog meer interessante boeken binnen, houdt de weblog in de gaten!

Twitterfountain voor de GeschiedenisN8 #GN8Tilburg

Noordhoek, een kerk om nooit te vergeten

De aanwinst kwam dit keer uit een onverwachte hoek. In augustus 2009 overleed emerituspastoor Lapidaire, die ook werkzaam is geweest als pastoor binnenstad ìn Tilburg vanaf 1971-1976. Via via kwam uit zijn nalatenschap bestaande uit documentatie over de Heilig Hart kerk (Noordhoek) terecht bij het Regionaal Archief Tilburg. Pierre Cuijpers (1827-1921), die ook het Rijksmuseum en het Centraal Station in Amsterdam ontwierp, was de architect van deze neogotische kerk. De kerk blijft in de herinnering van Tilburgers voortleven. Ondanks protesten van de Tilburgse bevolking werd de kerk in april tot mei 1975 door de firma Van Casteren gesloopt. De restauratie zou voor het parochiebestuur te duur zijn en de rijksdienst voor monumentenzorg wilde de kerk niet op de monumentenlijst plaatsen. Wat het kerkinterieur betreft werden de gebrandschilderde ramen van Joep Nicolas, diverse heiligenbeelden en pilaren gered van de slopershamer. Leistenen van het dak zijn hergebruikt bij het kasteel Nemerlaer in Haaren. Het kerkorgel dateerde uit 1927 en werd in februari 1975 te koop aangeboden. Vier organisten uit Leeuwarden togen naar het Zuiden en raakten meer dan enthousiast over het Vermeulenorgel. Volgens eigen opgave waren de organisten met recht stil en ontroerd ook bij het feit dat het beschilderde gebouw over enkele maanden niet zou bestaan. De verhuizing naar de Koepelkerk en de restauratie zijn door Gerrit Stulp uitgebreid beschreven in een brochure, die het Archief mocht ontvangen. Bijzonder getroffen was ik zelf van de foto's die vrijdag uit de mappen te voorschijn kwamen van de muurschilderingen van priesterkunstenaar Egbert Dekkers (1908-1983) van het jaar 1954, geïnspireerd door Genesis en de Apocalyps.
Alle documentatie wordt opgenomen bij het Archief van de Noordhoekse kerk (archiefnummer 303), waarvan u hier een foto van de sloop van de schilderingen ziet. .

EN nu Stichting voor Kunst en NU

Twee weken geleden woonde ik de presentatie bij van het boek van Cees van Raak over het Wilhelminapark. Het eerste wat ik deed was achterin het register nakijken of de Stichting ENNU erin stond vermeld. Het boek is op dit punt volledig, want op pagina 85 wordt gemeld dat in 1982 op nummer 53 een kunstenaarscollectief met de naam Stichting ENNU zich vestigde.

Tien jonge Tilburgse kunstenaars zochten begin jaren tachtig een ruimte met ateliers in Tilburg om samen te werken en naar buiten te treden.
Onder de initiatiefnemers waren keramist Guido Geelen, fotografe Korrie Besems en schilderes Nan Groot Antink. Ze konden de voormalige kapel huren van het Maria Gorettihuis aan het Wilhelminapark en knapten de ruimten in gezamenlijkheid op.
Op de foto ziet u de kapel in de oorspronkelijke staat.

Het pand kwam onder beheer van de opgerichte Stichting voor Kunst ENNU. De stichting heeft een actieve en positieve bijdrage geleverd aan het kunstklimaat van de stad. De kunstenaars zelf hebben het pand verlaten.

Toen het laatste Ennulid Liedeke Kruk in september 2010 het pand verliet, werd met mij contact gezocht. Uit de ruimten is een archief meegenomen, dat naast affiches uit die tijd, ook de tijdgeest weerspiegelt van de ledenvergaderingen en de exposties. Een en ander zou in dit tijdsgewricht naar alle waarschijnlijk een meer digitaal karakter hebben gehad en verloren zijn gegaan.

Een gedeelte van het gebouw blijft in gebruik als atelierruimte voor kunstenaars, maar niet meer voor de ENNU leden. De Stichting ENNU houdt deze maand oktober 2010, 28 jaar later, definitief op te bestaan. Het archief is inmiddels toegankelijk gemaakt en vanaf nu ook te raadplegen. Het archief vult de geschiedenis over het Wilhelminapark aan, het lemma op pagina 85 kan dus uitgebreid worden.

Bezoek uit Gilze en Rijen

Wethouder Rolph Dols en collega´s Pierre Kop (afdelingshoofd) en Patrick Dekkers (coördinator post en archief) van de gemeente Gilze en Rijen kwamen op donderdag 14 oktober op bezoek bij Regionaal Archief Tilburg. Dat zien we graag! Van twaalf gemeenten uit de omgeving van Tilburg worden hier de archieven bewaard. We vinden het heel belangrijk en prettig om te laten zien hoe wij dat doen, welk mooi materiaal hier in beheer is en hoe wij de informatie via de website beschikbaar stellen. Daarnaast is het goed om eens uitgebreid kennis te maken.

Gilze Rijen heeft vanaf 2004 een contract met Regionaal Archief Tilburg voor het beheer van de oude archieven. Daarvoor was het archief van Gilze en Rijen ondergebracht bij het Streekarchief in Oosterhout. Gilze en Rijen ging als vanzelf mee. Voor RA Tilburg bracht dit veel werk met zich mee: toegankelijk maken, digitaliseren, schoonmaken van de archiefstukken, zuurvrij ompakken, schimmels verwijderen. De stukken staan nu in het depot, veel is digitaal beschikbaar en via de website toonde gemeentearchivaris Yvonne Welings het gemak waarmee het archiefmateriaal van Gilze en Rijen geraadpleegd kan worden.

Pierre Kop, afdelingshoofd Prisma (Proces, Registratie, Informatie, Systeem management en Automatisering) vertelde met trots de uitstekende werking van de gemeentelijke digitale dienstverlening. Geen grote, logge gemeente, de dorpen hebben gezamenlijk ca. 26.000 inwoners. Door de beperkte grootte werkt de gemeente efficiënt, is het mogelijk geweest een goed werkend digitaal loket te maken, waarmee het landelijk goed heeft gescoord op het gebied van digitale dienstverlening.

Medewerker Dienstverlening Ans Holman legde de werking in het Onderzoekerscentrum uit en beheermedewerker Mirjam Heijs liet de archiefschatten van Gilzen en Rijen tot leven komen. Meteen ontstonden levendige gesprekken over een oude kiosk, de link tussen 17e eeuwse en hedendaagse archieven en het voortbestaan van het vliegveld. Mooi om te zien hoe archieven zo tot de verbeelding kunnen spreken.

Een ding is zeker, de bezoekers zijn zo geïnspireerd geraakt dat overwogen wordt om de kamer van de wethouder te behangen met oud archiefmateriaal. Wij werken daar graag aan mee!