Drie Tilburgers in de kunsten: meester, leerling en model

Drie personen in een atelier, wie is wie, waar en wanneer? Met de bril links is de schilder Nico Molenkamp. Achter Nico Molenkamp kijkt iemand naar de schilderijen. De schilderijen op de ezel en aan de wand lijken niet van de hand van Nico Molenkamp te zijn, maar van Jan Asselbergs. Het meisje met de tutu en omslagdoek is Tonny Geelen, de toenmalige vrouw van Jan Asselbergs. Molenkamp was zijn leermeester aan de Academie in Tilburg.

Ieder van deze Tilburgers heeft op zijn eigen manier bijgedragen aan het kunstklimaat in de stad. In mei 1964 ontving Nico Molenkamp van de toenmalige burgemeester Becht de 'Van Lanschotprijs'. Molenkamp, die in 1920 in Enschede werd geboren, doceerde dertig jaar tot 1982 aan de Academie voor Beeldende Vorming in Tilburg.Opgeleid aan de academies van Tilburg en Antwerpen was Molenkamp een tekenaar en schilder, die de directe impressie graag breed, kleurrijk en op groot formaat uitwerkte. Zijn favoriete thema's waren het circus en theater, dieren en landschappen, die in hun uitwerking deden denken aan het werk van Cobra-generatiegenoten als Appel, Constant en Corneille, en aan dat van de Amsterdamse Limburgers, onder wie Pieter Defesche en Ger Lataster. Samen met zijn vrouw Rietje en kinderen woonde hij in een villa in Koningshoeven.

Voor Tonny Geelen, de vrouw in de tutu, was dans haar lust en haar leven. Aan het eind van haar leven was ze betrokken bij de oprichting van het Ru van Rossemhuis.

Wie nu de derde figuur achter Molenkamp is heb ik niet kunnen vaststellen. Het zou Jan Asselbergs kunnen zijn, de man van Tonny. Zijn blik is gericht op de schilderijen op de ezels.


Nico Molenkamp overleed in mei 1998 op 77-jarige leeftijd. Oud-danseres Tonny Geelen is op 24 oktober 2011 overleden.

Van zoon Constantijn Molenkamp ontving ik de foto 'te leen'. Wie kan ons meer vertellen over de derde persoon, plaats en tijd ?


En voor wie verder wil lezen:
M. van Bommel, Frans Duister, M.v.d. Hoogenhoff, Hans Paalman, Ed Wingen, Signatuur Molenkamp (Venlo 1989).

Moergestel in 1914 en 1916 verbeeld

Het gebeurt niet iedere dag dat je een bruine enveloppe ontvangt met hierin potloodtekeningen uit 1914 en 1916. De afzender was H.J. Elzinga, zoon van de maker Johannes Elsinga (1893-1969).

Zijn Friese vader werd gelegerd in Moergestel. De commandant ontdekte zijn tekentalent en daarom werd hem toestemming verleend tekenlessen gaan volgen. Na zijn opleiding keerde hij terug Leeuwarden.

Elsinga heeft verschillende potloodtekeningen vervaardigd in 1914 en 1916, vrijwel allemaal gesitueerd op de Brabantse hei in Moergestel en in een potstal van de koeien. Soldaten zijn geportretteerd, ontspannen aan een pijpje lurkend. Rechts onderaan de schetsen is getekend met Elsinga. Thema’s zoals de landschappen, de koeien en portretten zien we in de latere schilderijen terug.



Met de opname van de tekeningen in de collectie Moergestel keren de tekeningen van bijna honderd jaar oud terug naar Noord-Brabantse bodem.

Meer informatie is over deze bijzondere aanwinst is te lezen in het tijdschrift Inbrabant nummer 4, augustus 2011.

EN nu Stichting voor Kunst en NU

Twee weken geleden woonde ik de presentatie bij van het boek van Cees van Raak over het Wilhelminapark. Het eerste wat ik deed was achterin het register nakijken of de Stichting ENNU erin stond vermeld. Het boek is op dit punt volledig, want op pagina 85 wordt gemeld dat in 1982 op nummer 53 een kunstenaarscollectief met de naam Stichting ENNU zich vestigde.

Tien jonge Tilburgse kunstenaars zochten begin jaren tachtig een ruimte met ateliers in Tilburg om samen te werken en naar buiten te treden.
Onder de initiatiefnemers waren keramist Guido Geelen, fotografe Korrie Besems en schilderes Nan Groot Antink. Ze konden de voormalige kapel huren van het Maria Gorettihuis aan het Wilhelminapark en knapten de ruimten in gezamenlijkheid op.
Op de foto ziet u de kapel in de oorspronkelijke staat.

Het pand kwam onder beheer van de opgerichte Stichting voor Kunst ENNU. De stichting heeft een actieve en positieve bijdrage geleverd aan het kunstklimaat van de stad. De kunstenaars zelf hebben het pand verlaten.

Toen het laatste Ennulid Liedeke Kruk in september 2010 het pand verliet, werd met mij contact gezocht. Uit de ruimten is een archief meegenomen, dat naast affiches uit die tijd, ook de tijdgeest weerspiegelt van de ledenvergaderingen en de exposties. Een en ander zou in dit tijdsgewricht naar alle waarschijnlijk een meer digitaal karakter hebben gehad en verloren zijn gegaan.

Een gedeelte van het gebouw blijft in gebruik als atelierruimte voor kunstenaars, maar niet meer voor de ENNU leden. De Stichting ENNU houdt deze maand oktober 2010, 28 jaar later, definitief op te bestaan. Het archief is inmiddels toegankelijk gemaakt en vanaf nu ook te raadplegen. Het archief vult de geschiedenis over het Wilhelminapark aan, het lemma op pagina 85 kan dus uitgebreid worden.