Padvinders om nooit te vergeten....

In het voorjaar van 2011 werd de vijfde struikelsteen onthuld in Tilburg. De steen werd geplaatst als gedenkteken voor Prof. Donderstraat 77, het voormalige woonhuis van de in 1942 omgekomen Bertram Polak (1918-1942). In tegenstelling tot de rest van zijn familie wist hij geen veilig heenkomen te vinden in de Verenigde Staten. In mei 1940 was Bertram gemobiliseerd als soldaat en hij werd twee jaar later, in augustus 1942, in Auschwitz vermoord.

Initiatiefnemer achter deze struikelsteen is prof. dr. Arnoud-Jan Bijsterveld. Over zijn speurtocht naar de familie Polak heeft hij afgelopen april uitgebreid gepubliceerd in de tijdschriften Tilburg en Inbrabant.

Zijn speurtocht leverde ook tastbaar erfgoed op voor het Regionaal Archief Tilburg. Hij kwam in contact met mw. dr. M. van der Plas, die in haar jeugd bevriend was met de nichtjes van Bertram Polak. Ze was in het bezit van heel bijzonder fotoalbum. In het fotoalbum zijn vooral afbeeldingen te vinden van de padvinderij uit de jaren 1936 tot 1938. Op een van de foto's staat ook Helga Deen, zij is op de foto de derde van links.
Foto padvindsters circa 1935: van links naar rechts Joan Meijer Udewald (1925-1945), Renate Pels, Helga Deen (1925-1943) en Anita Roos (Collectie dr. M.C. van der Plas, Oegstgeest).


Aanvankelijk werd het Archief in de gelegenheid gesteld om het fotoalbum te scannen, wat we in januari hebben gedaan. Maar nu is het fotoalbum ook fysiek naar de Kazernehof gekomen.

Het is aanwinst om 'nooit meer te vergeten'.

Moergestel in 1914 en 1916 verbeeld

Het gebeurt niet iedere dag dat je een bruine enveloppe ontvangt met hierin potloodtekeningen uit 1914 en 1916. De afzender was H.J. Elzinga, zoon van de maker Johannes Elsinga (1893-1969).

Zijn Friese vader werd gelegerd in Moergestel. De commandant ontdekte zijn tekentalent en daarom werd hem toestemming verleend tekenlessen gaan volgen. Na zijn opleiding keerde hij terug Leeuwarden.

Elsinga heeft verschillende potloodtekeningen vervaardigd in 1914 en 1916, vrijwel allemaal gesitueerd op de Brabantse hei in Moergestel en in een potstal van de koeien. Soldaten zijn geportretteerd, ontspannen aan een pijpje lurkend. Rechts onderaan de schetsen is getekend met Elsinga. Thema’s zoals de landschappen, de koeien en portretten zien we in de latere schilderijen terug.



Met de opname van de tekeningen in de collectie Moergestel keren de tekeningen van bijna honderd jaar oud terug naar Noord-Brabantse bodem.

Meer informatie is over deze bijzondere aanwinst is te lezen in het tijdschrift Inbrabant nummer 4, augustus 2011.