Keizersveer: Kranig Karwei uit de jaren dertig

Anno 2012 is de rijksoverheid nog altijd druk met het wegennet. Een van de grondplannen voor het Nederlandse wegennet was het Rijkswegennet uit 1927. Voor Raamsdonk had de uitvoering tot gevolg dat de pont met de naam Keizersveer in de jaren 1930 en 1931 werd vervangen door een brug. De naam Keizersveer zelf refereert naar het bezoek van Napoleon in 1811.

De aanleg van de brug, die het land van Heusden en Altena verbindt met het Brabantse vasteland, was een kranig karwei zoals de kranten in die dagen schreven. Het is ook vooral kranig om te zien hoe er met technieken van toen een grootscheeps karwei kon worden voltooid, een fraai staaltje Nederlands vakvakmanschap.
Van Ton v.d. Biggelaar ontving het Archief prachtige foto's, die zich laten lezen als een stripverhaal: de laatste vaart van het Keizersveer, de aankomst van de brug gezien vanuit de kade en de plaatsing ervan.


De brug werd gebouwd op de werf van Penn en Bauduin in Dordrecht. Het transport werd voor 1 miljoen gulden verzekerd bij Lloyds. De verantwoordelijkheid was in handen van hoofdingenieur W. J. H. Harmsen, van het Bureau voor den bruggenbouw van het departement van Waterstaat. Twee zou de brug nog worden verwoest door oorlogshandelingen, een keer in 1940 en daarna nog een keer in 1944.

Wilt u meer weten over alle wetenswaardigheden, J.C. Thijssen heeft in 2008 een zeer lezenswaardige artikel geschreven in de Dongebode.

Geertruidenberg op de kaart

Van een particuliere eigenaar in België wist de gemeente Geertruidenberg twee gravures te kopen. Het Regionaal Archief Tilburg beheerde tot die tijd beide prenten niet. Geertruidenberg is een van de oudste steden van Holland en kent een rijke geschiedenis, die onder andere tot uitdrukking komt in het bewaarde kaartenmateriaal.

Bovenstaande gravure geeft Geertruidenberg weer in 1747 en is waarschijnlijk vervaardigd door Hendrik Spilman. De kaart was al wel bekend, in Beeldig Geertruidenberg, een stad in de kaart gekeken, een uitgave uit 1999, is de afbeelding opgenomen onder nummer 48. Op de gravure staan kleine nummertjes, die de gebouwen aanduiden. Door de afbeelding te vergroten kunt u misschien zien dat nummer 14 de Galge is en nummer 12 de Molen. Gebouwen, die zo typisch zijn voor een garnizoensstad zoals de kruithuizen en de landsmagazijnen munitie en kanonnnen. Aan het hoofd tussen de nrs. 19 en 18 liggen de zeilschepen in de haven.



Deze gravure toont de belegering van Geertruidenberg in maart 1593. Aan de onderkant staat een twaalfregelig vers. De Hollandse stad, belangrijk vanwege de strategische ligging was in Spaanse handen. Prins Maurits had de leiding over de militaire operatie. Voor de poorten staan de Staatse legers opgesteld, oorlogsschepen houden de wacht. Geertruidenberg kon niet over het water noch over het land bevoorraad worden. In juni van dat jaar gaf de stad zich over.
Rondom de stad zien we views op Dordrecht, Breda, Oosterhout, Drimmelen, Made, Teteringen, Waspik en Teteringen. De gravure komt uit het atelier van F. Hogenberg (1538-1590).

Beide gravures vormen een prachtige aanwinst. Reeds eerder verworven gravures kunt u bekijken via de Beeldonline op de website.