Raamsdonk in de negentiende eeuw

Tot aan 1815 behoorde Raamsdonk, net als de nabijgelegen dorpen Baardwijk, Besoijen, ’s Gravenmoer, Sprang-Capelle en Waspik tot het baljuwschap Zuid-Holland van het gewest Holland. Van oudsher een zuiver agrarische gemeenschap. In 1796 werd Raamsdonk van het gewest Holland losgemaakt en na diverse herindelingen bij verschillende departementen in de Bataafse en Franse tijd in 1814 definitief bij de provincie Noord-Brabant gevoegd. Met de gemeentelijke herindeling in 1997 werd het dorp gevoegd bij de stad Geertruidenberg. Raamsdonk heeft drie kernen, Raamsdonk, Raamsdonksveer en het Keizersveer. Raamsdonksveer ontstaat in de tweede helft van de 16e eeuw, gelegen tegenover de vesting Geertruidenberg op de zuidelijke oever van de Donge. Tegenwoordig is Raamsdonksveer het grootste kerkdorp van de oude gemeente Raamsdonk. Het dankt zijn naam aan de veerdienst tussen Geertruidenberg en de Oostelijke Langstraat.

Raamsdonk heeft ook omvangrijke archieven nagelaten, waaronder het gemeentebestuur Raamsdonk 1815-1929, meer dan 60 meter. Theo van Herwijnen heeft afgelopen jaren het archief toegankelijk gemaakt en hierdoor kan het verleden van Raamsdonk beter bestudeerd worden. Vanaf 1851 ! waren daar voortdurend pogingen toe ondernomen, maar nu is het dan eindelijk gelukt !



Het zoeken en vinden van informatie in archieven is niet eenvoudig. Maar alleen al door de inventaris te bestuderen komen we al veel te weten over Raamsdonk. In 1908 werden de straten bepaald in de wijken A t/m I. De bijlage in de inventaris bevat een precieze opgave van alle straten. De archieven werden destijds ingedeeld in rubrieken, je kunt per onderwerp variërend van armenzorg, krankzinnigenzorg, onderwijs en drankwet de archieven raadplegen. Uiteraard zijn er ook 'algemene' series zoals verslagen en notulen om door te nemen. Ook het wapendiploma van Raamsdonk met de twee kenmerkende handen uit 1817 is nu weer traceerbaar.

Met dit sluitstuk is weer een belangrijke stap gezet in het toegankelijk maken van de archieven van de voormalige stad Geertruidenberg en dorp Raamsdonk.

Keizersveer: Kranig Karwei uit de jaren dertig

Anno 2012 is de rijksoverheid nog altijd druk met het wegennet. Een van de grondplannen voor het Nederlandse wegennet was het Rijkswegennet uit 1927. Voor Raamsdonk had de uitvoering tot gevolg dat de pont met de naam Keizersveer in de jaren 1930 en 1931 werd vervangen door een brug. De naam Keizersveer zelf refereert naar het bezoek van Napoleon in 1811.

De aanleg van de brug, die het land van Heusden en Altena verbindt met het Brabantse vasteland, was een kranig karwei zoals de kranten in die dagen schreven. Het is ook vooral kranig om te zien hoe er met technieken van toen een grootscheeps karwei kon worden voltooid, een fraai staaltje Nederlands vakvakmanschap.
Van Ton v.d. Biggelaar ontving het Archief prachtige foto's, die zich laten lezen als een stripverhaal: de laatste vaart van het Keizersveer, de aankomst van de brug gezien vanuit de kade en de plaatsing ervan.


De brug werd gebouwd op de werf van Penn en Bauduin in Dordrecht. Het transport werd voor 1 miljoen gulden verzekerd bij Lloyds. De verantwoordelijkheid was in handen van hoofdingenieur W. J. H. Harmsen, van het Bureau voor den bruggenbouw van het departement van Waterstaat. Twee zou de brug nog worden verwoest door oorlogshandelingen, een keer in 1940 en daarna nog een keer in 1944.

Wilt u meer weten over alle wetenswaardigheden, J.C. Thijssen heeft in 2008 een zeer lezenswaardige artikel geschreven in de Dongebode.