Raamsdonk in de negentiende eeuw

Tot aan 1815 behoorde Raamsdonk, net als de nabijgelegen dorpen Baardwijk, Besoijen, ’s Gravenmoer, Sprang-Capelle en Waspik tot het baljuwschap Zuid-Holland van het gewest Holland. Van oudsher een zuiver agrarische gemeenschap. In 1796 werd Raamsdonk van het gewest Holland losgemaakt en na diverse herindelingen bij verschillende departementen in de Bataafse en Franse tijd in 1814 definitief bij de provincie Noord-Brabant gevoegd. Met de gemeentelijke herindeling in 1997 werd het dorp gevoegd bij de stad Geertruidenberg. Raamsdonk heeft drie kernen, Raamsdonk, Raamsdonksveer en het Keizersveer. Raamsdonksveer ontstaat in de tweede helft van de 16e eeuw, gelegen tegenover de vesting Geertruidenberg op de zuidelijke oever van de Donge. Tegenwoordig is Raamsdonksveer het grootste kerkdorp van de oude gemeente Raamsdonk. Het dankt zijn naam aan de veerdienst tussen Geertruidenberg en de Oostelijke Langstraat.

Raamsdonk heeft ook omvangrijke archieven nagelaten, waaronder het gemeentebestuur Raamsdonk 1815-1929, meer dan 60 meter. Theo van Herwijnen heeft afgelopen jaren het archief toegankelijk gemaakt en hierdoor kan het verleden van Raamsdonk beter bestudeerd worden. Vanaf 1851 ! waren daar voortdurend pogingen toe ondernomen, maar nu is het dan eindelijk gelukt !



Het zoeken en vinden van informatie in archieven is niet eenvoudig. Maar alleen al door de inventaris te bestuderen komen we al veel te weten over Raamsdonk. In 1908 werden de straten bepaald in de wijken A t/m I. De bijlage in de inventaris bevat een precieze opgave van alle straten. De archieven werden destijds ingedeeld in rubrieken, je kunt per onderwerp variërend van armenzorg, krankzinnigenzorg, onderwijs en drankwet de archieven raadplegen. Uiteraard zijn er ook 'algemene' series zoals verslagen en notulen om door te nemen. Ook het wapendiploma van Raamsdonk met de twee kenmerkende handen uit 1817 is nu weer traceerbaar.

Met dit sluitstuk is weer een belangrijke stap gezet in het toegankelijk maken van de archieven van de voormalige stad Geertruidenberg en dorp Raamsdonk.

Zoekt en gij zult vinden

Al een poosje geleden kwam ik op de site van de Koninklijke Bibliotheek een grote database tegen met de teksten van radiobulletins van het Algemeen Nederlands Persbureau (ANP). De database bestrijkt de periode 1937 tot 1984. En vandaag kwam deze database goed van pas. De vraag die ons gesteld werd was of de datum te achterhalen was van een drama wat zich in Raamsdonksveer afgespeeld had, ergens in de zestiger jaren.
De kranten doorbladeren is geen optie, het is zoeken naar een speld in een hooiberg. Zeker als de datum onduidelijk is.
De informatie die we hadden was summier, twee trefwoorden: vrieskist en Raamsdonk.
Maar uiteindelijk met wat creatief zoeken leverde koelkast en Raamsdonkveer ( Ja zelfs het ANP vergeet af en toe dat het Raamsdonksveer is)het gewenste resultaat op.

Lees en huiver:



Ik weet dat ik ondanks de trieste inhoud van het berichtje iemand heel blij maak.
Eindelijk een datum om een verdere zoektocht te beginnen om deze periode uit zijn jeugd te reconstrueren. Het verlies van drie vriendjes in een keer gaat je na bijna vijftig nog steeds niet in je koude kleren zitten.

Maar deze database is een geweldige bron om allerlei zaken op te sporen. Nieuwsfeiten, taalgebruik, eerste vermeldingen ect. Een aanrader.