Het Tilburgse Stuk van het Jaar

In oktober 2014 barst de strijd los voor de verkiezing van het Stuk van het Jaar. 50 archieven in Nederland gaan met elkaar wedijveren in de zoektocht naar het mooiste archiefstuk. Regionaal Archief Tilburg komt met een opmerkelijk stuk: een kleurrijke foto van een travestiet op Roze Maandag. Tijdens de maandag van de Tilburgse Kermis, op 21 juli 2014, werven medewerkers van het archief op ludieke wijze alvast vele stemmers.

Fotografie: Anne-Marie van der Gouw

De bewuste foto is in 2011 gemaakt door Anne-Marie van der Gouw en werd in datzelfde jaar al in de collectie opgenomen. Zo nieuw en dan al bewaard als archiefstuk? Ja zeker! Regionaal Archief Tilburg ziet de noodzaak om hedendaagse digitale foto’s in de collectie op te nemen. Fotograferen doet iedereen al enkele jaren uitsluitend digitaal. Het is onzeker of deze digitale foto’s er over 50 jaar nog zijn en of ze dan nog leesbaar zijn. Het archief bewaart voor de toekomst zodat tijdsbeelden bewaard blijven. De Tilburgse Kermis en Roze Maandag zijn herkenbare tijdsbeelden van nu, reden voor een plek in de archiefcollectie. En nu dus als inzending in de landelijke archievenverkiezing Stuk van het Jaar!

Vanaf 1 oktober kan op alle deelnemende archiefstukken gestemd worden. Regionaal Archief Tilburg is ervan overtuigd met deze flamboyante keuze hoge ogen te gooien! Meer weten? Kijk vast op www.stukvanhetjaar.nl of ga naar Stuk van het Jaar op Facebook.

Meer foto's van Anne-Marie zien? Ga dan naar maancafe.nl.

Regionaal Archief Tilburg is gay for a day

In oktober 2014 barst onder 50 archieven een strijd los om mooiste archiefstuk van het jaar. Regionaal Archief Tilburg dingt mee naar de prijs met een opzienbarend stuk dat een link heeft met het tevens zo opzienbarende event Roze Maandag. Om welk stuk het gaat, maakt het archief pas op maandag 21 juli bekend! Waar? Op Roze Maandag natuurlijk!

Regionaal Archief Tilburg werft op deze dag alvast stemmers voor de verkiezing die in oktober plaatsvindt. De verkiezing heeft de ludieke naam Stuk van het Jaar. Daarbij past een ludieke manier om stemmen te winnen.

Een archief suf en stoffig? Maak tijdens Roze Maandag mee dat dat helemaal niet zo hoeft te zijn! Je herkent de medewerkers van het archief aan de roze archiefdoos.


Deze twee medewerkers van Regionaal Archief Tilburg kom je op Roze Maandag tegen (fotografie Lobke Bool).

Ontmoeting met de fotografen

Vorige week was het dan zover: de ontmoeting met de deelnemers aan het project: “Kermisplaatjes voor later”. De gezichten achter de avatars. Van de 32 mensen die hun goede wil toonden door zich aan te sluiten bij deze groep op Flickr, kwam een tiental enthousiastelingen kennismaken met het archief en met ons meedenken hoe we dit project nu verder vorm gaan geven.

Het doel van “Kermisplaatjes” was te ontdekken of het mogelijk is via een medium als Flickr de fotocollectie van Regionaal Archief Tilburg up-to-date te brengen. Deze fotocollectie, die grotendeels te bekijken is via de databank Beeldonline, is na de introductie van de digitale fotografie vrijwel stil blijven staan. Analoge foto’s (in negatief of op papier) worden nog wel naar het Archief gebracht, maar de digitale foto’s die vanaf  ongeveer 1995 werden gemaakt blijven op de cd-roms, usb-sticks en harde schijven van de makers staan.

Het Archief wil met de fotocollectie een representatief beeld van de stad, het dorp, de omgeving bewaren, zodat ook in de toekomst onderzoekers kunnen putten uit dit beeldmateriaal. De digitale wereld lijkt een onuitputtelijke bron voor onder andere dit beeldmateriaal bevatten, maar het is geen vaste waarde. Foto’s die vandaag gepubliceerd zijn op internet, kunnen morgen weer in de enorme informatieberg weggezonken zijn en daardoor vrijwel onvindbaar worden. Daarom wil het Archief dat representatieve beeld zoveel mogelijk (ook) in eigen beheer hebben: bewaren voor de toekomst in een eigen “digitaal depot”.

De Tilburgse Kermis leek een mooi onderwerp om dit experiment mee te beginnen. Het leverde zo’n 300 foto’s op die door derden werden toegevoegd aan de groep “Kermisplaatjes voor later” Hieruit werd een voorlopige selectie gemaakt en alle deelnemers aan de groep werden uitgenodigd. De aanwezige fotografen vonden het stuk voor stuk geweldig mee te kunnen doen aan het in stand houden van ons gezamenlijk erfgoed, maar ze waren ook kritisch. Terechte vragen over copyright, portretrecht, publicatierecht, de controle op publiceren zorgden ervoor dat er een open en geanimeerde discussie ontstond over deze onderwerpen. Aan Regionaal Archief Tilburg de opdracht een goede balans te vinden tussen aan de ene kant het voor iedereen en zoveel mogelijk gratis beschikbaar stellen van de foto’s en aan de andere kant de rechten en zorgen van de fotografen te respecteren. Met de positieve insteek van alle deelnemers gaat dat zeker lukken.

Kermisplaatjes  

Als u in Beeldonline gaat zoeken naar foto uit de jaren na ongeveer 1995, zal het u opvallen dat er relatief weinig foto’s uit die periode te vinden zijn. Voor een belangrijk deel ligt dat aan de omslag van analoge naar digitale fotografie. Er worden sindsdien wel veel, heel veel (te veel?) foto’s gemaakt, maar ze worden digitaal opgeslagen op computers, cd’s, USB-sticks, enzovoort en blijven daar veelal. Het archief bereiken ze niet meer zo gemakkelijk. Met het project “Kermisplaatjes voor later” wilden we onderzoeken wat de mogelijkheden zijn om die digitale foto’s te verzamelen, te beheren en ter beschikking te stellen. Het gebruik van de digitale schoenendoos Flickr en een bij uitstek Tilburgs onderwerp als “De Tilburgse Kermis” leken daarvoor uitermate geschikt.

Binnen de Flickr-pagina van het archief werd in het voorjaar een groep “Kermisplaatjes voor later” aangemaakt. Hierin werden eerst foto’s uit de eigen collectie onder gebracht. Om ‘de wereld’ op de hoogte te brengen van dit project en zo mogelijk te enthousiasmeren mee te doen, werd hierover getwitterd en ook op Facebook werd er aandacht aan besteed. Omdat Flickr nu actief gebruikt werd, moest er ook flink worden geëxperimenteerd met de mogelijkheden die Flickr daarvoor biedt: contacten leggen, uitnodigen, foto’s toevoegen aan een groep, taggen, mailen, etc. Mensen en groepen die al eerder foto’s plaatsten zijn gevraagd mee te doen. Het is werkelijk ongelooflijk hoeveel prachtige foto’s er op Flickr staan! Op deze manier probeerden we een community te bouwen. Telkens reageren, actief blijven, complimentjes uitdelen, vragen mee te doen. De rechtstreekse uitnodigingen hebben een aantal enthousiaste reacties opgeleverd, die helaas niet altijd gepaard gingen met het plaatsen van foto’s. Ook waren er enkele “spontane” aanmeldingen door de tijd heen. Uiteindelijk is de teller blijven steken op 32 “members” en op 382 foto’s. Hiervan moeten we de 60 foto’s uit de eigen collectie afhalen, maar dat brengt de “opbrengst” op 322 foto’s: niet gek voor zo’n project en veel meer dan we tot nu toe binnen kregen via de oude weg. Uitschieters zijn de hilarische reeks van ‘Maancafé’ (mannen met rijwielen tussen de benen) en ‘Leica in Tilburg’ die prachtige foto’s toevoegde van kermisbezoekers in alle maten, kleuren en soorten.

Tot zover het verzamelen. Hoe nu verder? De volgende stap is een keuze te maken uit de ruim 300 foto’s. Uiteindelijk zullen we zo’n 50 tot 70 overhouden die we graag willen bewaren: foto’s die typerend zijn voor Tilburg, de Tilburgse kermis. Deze foto’s gaan we digitaal opslaan, buiten Flickr, in het e-depot van het archief. Een archief is niet alleen maar een opslagplaats: archieven, documenten zijn openbaar en door iedereen te raadplegen. Met de fotografen wordt nu contact opgenomen om ervoor te zorgen dat de bewaarde foto’s ook in de toekomst, zonder de belasting van copyrights, te raadplegen zijn en te ‘gebruiken’ zijn voor niet-commerciële doelen. De  geselecteerde foto’s worden opgenomen in BeeldOnline en zo zal deze leemte in de fotocollectie worden gevuld.

Met de ervaringen die we hebben opgedaan gaan we volgend jaar verder experimenteren: ander onderwerp, misschien ander medium. Wat het precies gaat worden? Dat zijn we nog niet helemaal uit… We houden u op de hoogte.  

Publieksparticipatie = tweerichtingsverkeer

Op donderdag 29 september vierde de Brabant Collectie haar 25-jarig jubileum met een mini-symposium "Jij en wij: Feest u mee?" over publieksparticipatie. Ondergetekende mocht daar een presentatie geven waarin drie projecten van Regionaal Archief Tilburg een rol speelden. Als eerste Geboren in 1809, als tweede de Charterbank en als laatste Kermisplaatjes voor later. Alledrie projecten waar op verschillende manieren een beroep is gedaan op participatie van bezoekers en geïnteresseerden. Alledrie ook succesvol hoewel wij als organisatie zeker niet alles goed hebben gedaan. De verkeerde inschattingen delen met anderen is belangrijk zodat zij die fouten niet maken.

De belangrijkste boodschap blijft: je hebt met mensen te maken. En mensen hebben aandacht nodig, verdienen aandacht, zeker als je wat van hen terug verwacht. Daarom is de conclusie: publieksparticipatie is tweerichtingsverkeer.
Dat we als instelling ook een grote inspanning moeten leveren, dat vergeten we bij de meeste projecten. Zelfs nu wij dat aan den lijve hebben ondervonden, blijft het het belangrijkste aandachtpsunt omdat het gevaar dat je er toch te weinig aandacht aan besteed altijd op de loer ligt. Daarom kan die boodschap niet genoeg herhaald worden.

Op het weblog van de Brabant Collectie staat een kort verslag van de drie presentaties en de aansluitende paneldiscussie met nog een aantal kortere presentaties.

Mijn presentatie staat online:

Presentatie jubileum Brabant Collectie

View more presentations from Luud de Brouwer

Van het mini-symposium staan ook enkele foto's online in de Flickrstream van de Brabant Collectie.

Poll over digitaal foto´s opslaan

In juli vroegen we de bezoekers van onze website of zij digitale foto´s online bewaren en zo ja, via welke site. Fotosites als Flickr en Picasa zijn zó populair en gemeengoed geworden, dat we verwachtten dat die twee redelijk goed zouden scoren. 126 mensen vulden de poll in.
De uitkomst is zeer verrassend, want het merendeel van onze websitebezoekers slaan hun foto´s helemaal niet online op.

Pollvraag van juli: Het archief verzamelt deze zomer digitale foto´s van de Tilburgse Kermis. Bewaar jij je foto’s ook online?
Meest gekozen antwoorden:
Nee, ik bewaar foto´s niet online: 72 stemmen (57.1%)
Ja, via Picasa: 23 stemmen (18.3%)
Ja, via andere website: 11 stemmen (8.7%)
Ja, via Flickr: 10 stemmen (7.9%)

Flickr is dus helemaal niet zo populair. En dat terwijl we via Flickr hedendaagse kermisfoto´s aan het verzamelen zijn! Bijna dagelijks lopen we over de kermis om mooie ansichtkaarten uit te delen aan de kermisbezoekers. Die kaart is een uitnodiging om mee te doen met ons Flickr-project. Spotten we iemand met een camera, dan vertellen we die over 'Kermisplaatjes voor later'. Dit heeft al mooie foto´s opgeleverd!
Hadden we dit project via Picasa laten lopen, hadden we dus mogelijk meer Kermisfoto´s kunnen verzamelen.... Leerzaam voor de toekomst!

Met de poll van augustus hopen we inzicht te krijgen in de aanspreekvorm naar onze bezoekers toe. Handhaven we de vorm van 'u' of wordt de aanspreekvorm 'je' en 'jij' prettiger gevonden? We gaan het zien.

Reacties van nu voor later

Sinds vorige week de flickr-groep "Kermisplaatjes voor later" echt van start ging, hebben zich al een paar enthousiastelingen gemeld. Foto's om nu al duizelig van te worden, foto's die vertederen, prachtige beelden. Ik raad u aan hier eens te gaan kijken (en zelf mee te doen!)



We hebben zelf ook een duit in het zakje gedaan door een aantal foto's "exclusief" aan deze flickr-groep toe te voegen.
Vergane glorie, maar ook deze jonge schutter, van wie ik me afvraag of hij nog steeds zijn tong uitsteekt bij een inspanning als deze.