Woonwagen(bewoners) in beeld

Vandaag, vrijdag 15 augustus 2014, wordt de woonwagencultuur opgenomen in de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed Nederland.
Ook in onze collectie kom je de woonwagencultuur tegen, onder andere in Beeldonline, onze fotodatabank. Al eerder schreven we over een aanwinst van een bijzondere foto van zigeuners bij hun woonwagen. Hieronder zien we nog een aantal foto's uit ons werkgebied. 

Woonwagenbewoners
aan de Pater Geurtjensweg in Tilburg

Kapitein Nemostraat Tilburg

Udenhout

Woonwagens tijdens de Tilburgse kermis in 1984 

Oosterhout 1962



 Dongenseweg

Roze, roze en nog eens roze ... een dagje op de kermis

Alle spullen liggen klaar

V.l.n.r. Jaël, Mike, Lilian, Jojanneke en Thijs

Een archief op Roze Maandag? Maar natuurlijk! Met een team van vijf mannen en vrouwen trokken we gisteren over Roze Maandag op zoek naar mensen die een kaart naar zichzelf wilden sturen.
Op 1 oktober vallen die ansichtkaarten met ons Stuk van het Jaar in de bus bij een kleine 200  bezoekers van Roze Maandag. Regelmatig werd een wenkbrauw omhoog getrokken. Een archief op de kermis? Een foto van Roze Maandag als archiefstuk? We legden het met liefde uit. Over het algemeen werd er heel positief op gereageerd.

Leuk om de mensen van Stichting Roze Maandag tegen te komen ("Ik stuur er ook één aan mijn moeder!"), om dragqueens te vragen, om de vele Belgische bezoekers te spreken. Jong en oud vulde een adres in op de ansichtkaart. We hopen dat deze mensen allemaal hun stem op ons Stuk uitbrengen. De fotografe van ons stuk, Anne-Marie van der Gouw, kwamen we uiteraard óók tegen, druk fotograferend!

Mike (links) kwam ons team versterken!

Op zoek naar een volgende locatie

Thijs, Lilian en Jaël in de zee van roze

De roze archiefdoos!

Thijs en Lilian werven onder de kermisgangers

We sluiten de dag af met een wijntje in Studio

Aan het einde van een geslaagde dag

En wat een verrassing: de ochtend na Roze Maandag liepen Jaël en Jojanneke over de nog lege kermis, sjouwend met de spullen van de dag ervoor. We worden gespot door Rob van Kaathoven, radioreporter van Omroep Brabant en Kermis FM. Live op straat ontstaat een radio-item over ons Stuk. Terugluisteren? Ga naar de website van KermisFM, kies het item van dinsdag 22 juli 10.30 - 11.00 uur en luister vanaf minuut 39.

Het Tilburgse Stuk van het Jaar

In oktober 2014 barst de strijd los voor de verkiezing van het Stuk van het Jaar. 50 archieven in Nederland gaan met elkaar wedijveren in de zoektocht naar het mooiste archiefstuk. Regionaal Archief Tilburg komt met een opmerkelijk stuk: een kleurrijke foto van een travestiet op Roze Maandag. Tijdens de maandag van de Tilburgse Kermis, op 21 juli 2014, werven medewerkers van het archief op ludieke wijze alvast vele stemmers.

Fotografie: Anne-Marie van der Gouw

De bewuste foto is in 2011 gemaakt door Anne-Marie van der Gouw en werd in datzelfde jaar al in de collectie opgenomen. Zo nieuw en dan al bewaard als archiefstuk? Ja zeker! Regionaal Archief Tilburg ziet de noodzaak om hedendaagse digitale foto’s in de collectie op te nemen. Fotograferen doet iedereen al enkele jaren uitsluitend digitaal. Het is onzeker of deze digitale foto’s er over 50 jaar nog zijn en of ze dan nog leesbaar zijn. Het archief bewaart voor de toekomst zodat tijdsbeelden bewaard blijven. De Tilburgse Kermis en Roze Maandag zijn herkenbare tijdsbeelden van nu, reden voor een plek in de archiefcollectie. En nu dus als inzending in de landelijke archievenverkiezing Stuk van het Jaar!

Vanaf 1 oktober kan op alle deelnemende archiefstukken gestemd worden. Regionaal Archief Tilburg is ervan overtuigd met deze flamboyante keuze hoge ogen te gooien! Meer weten? Kijk vast op www.stukvanhetjaar.nl of ga naar Stuk van het Jaar op Facebook.

Meer foto's van Anne-Marie zien? Ga dan naar maancafe.nl.

Reeshof redt de Muze!!

Even zag het ernaar uit dat de onvolprezen Muzeconcerten voorgoed zouden verdwijnen in onze herinnering. Tot mijn schrik ontdekte ik dat er in onze beeldbank geen enkele foto zit waarmee we onze kinderen en kindskinderen kunnen tonen hoe gezellig en ontspannen deze zomeravondconcerten waren. Voor de thuisblijvers, de terugkomers en degenen die de vakantie nog tegoed hadden was het de plek van ontmoeting. Keuvelen, oude vrienden en bekenden tegenkomen, wijntje, biertje en muziek voor iedereen. Gratis! Nou ja de wijntjes en biertjes moest je de laatste jaren bij de bar kopen, maar dat kostte ons de kop dan ook weer niet.

Voorgoed voorbij, zelfs geen herinnering in het archief.

We zijn dan ook heel blij met de vier harde schijven van fotograaf Jan Beerendonk die het archief na zijn overlijden begin dit jaar van de familie heeft gekregen. Jan Beerendonk woonde in het centrum van het Hart van Brabant, bijna op het Pieter Vreedeplein. Hij was o.a. een fervent festivalbezoeker en dan had hij altijd zijn fototoestel in de aanslag: een enorme hoeveelheid kleurrijke foto's liet hij na. Aan ons de taak om daar een mooie selectie uit te maken die we gaan bewaren voor later. En ik kan alvast verklappen dat de herinnering aan de muzeconcerten gered is: in het archief van Jan Beerendonk trof ik een serie foto's aan van ontspannen, hangende, zittende, dansende, kletsende mensen in de tuin van de Universiteit van Tilburg. Een eerste selectie staat op Flickr.

En gelukkig: ook de Muzeconcerten zijn gered! Met dank aan de wijkraad Reeshof. Op dinsdagavonden in juli en augustus als vanouds: ontmoeten, chillen, lekker lui luisteren. Maar wel met een opdracht voor al onze bevriende fotografen: je mooiste foto's taggen (via Facebook, Flickr of Twitter) aan "Regionaal Archief Tilburg" en "kijkopTilburg".

Let op: dinsdag 10 juli is het eerste concert in het Reeshofpark. Moge de weergoden ons goed gezind zijn! En laat je inspireren door Jan Beerendonk.

Kermisplaatjes  

Als u in Beeldonline gaat zoeken naar foto uit de jaren na ongeveer 1995, zal het u opvallen dat er relatief weinig foto’s uit die periode te vinden zijn. Voor een belangrijk deel ligt dat aan de omslag van analoge naar digitale fotografie. Er worden sindsdien wel veel, heel veel (te veel?) foto’s gemaakt, maar ze worden digitaal opgeslagen op computers, cd’s, USB-sticks, enzovoort en blijven daar veelal. Het archief bereiken ze niet meer zo gemakkelijk. Met het project “Kermisplaatjes voor later” wilden we onderzoeken wat de mogelijkheden zijn om die digitale foto’s te verzamelen, te beheren en ter beschikking te stellen. Het gebruik van de digitale schoenendoos Flickr en een bij uitstek Tilburgs onderwerp als “De Tilburgse Kermis” leken daarvoor uitermate geschikt.

Binnen de Flickr-pagina van het archief werd in het voorjaar een groep “Kermisplaatjes voor later” aangemaakt. Hierin werden eerst foto’s uit de eigen collectie onder gebracht. Om ‘de wereld’ op de hoogte te brengen van dit project en zo mogelijk te enthousiasmeren mee te doen, werd hierover getwitterd en ook op Facebook werd er aandacht aan besteed. Omdat Flickr nu actief gebruikt werd, moest er ook flink worden geëxperimenteerd met de mogelijkheden die Flickr daarvoor biedt: contacten leggen, uitnodigen, foto’s toevoegen aan een groep, taggen, mailen, etc. Mensen en groepen die al eerder foto’s plaatsten zijn gevraagd mee te doen. Het is werkelijk ongelooflijk hoeveel prachtige foto’s er op Flickr staan! Op deze manier probeerden we een community te bouwen. Telkens reageren, actief blijven, complimentjes uitdelen, vragen mee te doen. De rechtstreekse uitnodigingen hebben een aantal enthousiaste reacties opgeleverd, die helaas niet altijd gepaard gingen met het plaatsen van foto’s. Ook waren er enkele “spontane” aanmeldingen door de tijd heen. Uiteindelijk is de teller blijven steken op 32 “members” en op 382 foto’s. Hiervan moeten we de 60 foto’s uit de eigen collectie afhalen, maar dat brengt de “opbrengst” op 322 foto’s: niet gek voor zo’n project en veel meer dan we tot nu toe binnen kregen via de oude weg. Uitschieters zijn de hilarische reeks van ‘Maancafé’ (mannen met rijwielen tussen de benen) en ‘Leica in Tilburg’ die prachtige foto’s toevoegde van kermisbezoekers in alle maten, kleuren en soorten.

Tot zover het verzamelen. Hoe nu verder? De volgende stap is een keuze te maken uit de ruim 300 foto’s. Uiteindelijk zullen we zo’n 50 tot 70 overhouden die we graag willen bewaren: foto’s die typerend zijn voor Tilburg, de Tilburgse kermis. Deze foto’s gaan we digitaal opslaan, buiten Flickr, in het e-depot van het archief. Een archief is niet alleen maar een opslagplaats: archieven, documenten zijn openbaar en door iedereen te raadplegen. Met de fotografen wordt nu contact opgenomen om ervoor te zorgen dat de bewaarde foto’s ook in de toekomst, zonder de belasting van copyrights, te raadplegen zijn en te ‘gebruiken’ zijn voor niet-commerciële doelen. De  geselecteerde foto’s worden opgenomen in BeeldOnline en zo zal deze leemte in de fotocollectie worden gevuld.

Met de ervaringen die we hebben opgedaan gaan we volgend jaar verder experimenteren: ander onderwerp, misschien ander medium. Wat het precies gaat worden? Dat zijn we nog niet helemaal uit… We houden u op de hoogte.  

Dansen en sjansen

Vandaag werd nog weer eens duidelijk dat het belangrijk is de herinneringen aan de Tilburgse Kermis te bewaren voor de generaties na ons. Via Twitter kwam ons ter ore dat: " @JoostMoller @KermisinTilburg op UNESCO lijst van immaterieel werelderfgoed" wil krijgen. #detilburgsekermis #tilburg 

Natuurlijk niet alleen die nostalgische beelden maar ook die kwetsbare digitale herinneringen! Doe dus mee met de Kermisplaatjes voor later.

Sinds gisteren concentreren we ons met de Kermisplaatjes voor later op de Tilburgse kermis van 2011. De eerste prachtige 2011-foto's werden al in de groep gezet. Een serie karakteristieke foto's van mannen die zeer geconcentreerd naar de werkzaamheden staan te kijken of op z'n Tilburgs: stoan te louwe!

De Kermis begint natuurlijk al veel eerder dan voor ons waarneembaar is: al dat plannen en voorbereiden waar we geen weet van hebben. Slechts een tipje van de sluier wordt zo'n dag of 14 voordat het losbarst zichtbaar. Je ziet  overal in de stad gele strepen en nummers, borden, vlaggen verschijnen: de eerste waarneembare tekenen dat HET gaat beginnen. 

Ook wij hebben wat voorbereidingen getroffen: foto's van voorgaande jaren zijn op Flickr gezet in de groep "Kermisplaatjes voor later". Enkele foto's uit een ver verleden, maar ook mooie kleurige impressies van vorig jaar.  

Hoewel Regionaal Archief Tilburg alleen kermisfoto's verzamelt voor later en geen film, kon ik het niet laten ook de unieke beelden die tot nu toe bewaard werden in het depot te laten digitaliseren en op YouTube te zetten. Een van de films leverde een prachtig verhaal op, dat ik u niet wil onthouden.

..1986, wat een enorme draaiorgelshow en wat een waanzinnig grote mensen menigte die dag. Ik heb er foto's van, stiekum met de journalisten meegelopen naar het dak van het stadhuis..
Ik was 15 jaar en moest de oren van de kop afzeuren om helemaal naar Tilburg te rijden. Gelukkig hebben ze dat gedaan, die dag vergeet ik nooit meer. Ook de danschool die op de 121er Decap Splendid danste was voor mij de eerste aanraking met het dansorgel! Bedankt voor deze film docu.!!!

Ook dit jaar staat er, naast al het spektakel, een spiegeltent met orgel op de kermis: een herinnering op zich!

  

We zijn er klaar voor, nu alleen nog mooi weer (hoewel: regen kan ook mooie foto's maken.

 

Allemaal succes en vooral veel plezier tijdens de kermis!

Tilburgse kermisballonnen

Kermis en Tilburg zijn begrippen die met elkaar verbonden zijn. Vrijdag 22 juli is het weer zo ver !

Een oude kermistraditie is het oplaten van ballonnen en de zogenaamde ballonwedstrijd. Op 7 september 1931 liet Adrianus Keusters (1904-1945), woonachtig in de Sint Josephstraat, tijdens een ballonnenwedstrijd op de Tilburgse kermis een ballon los. Adrianus Keusters was zoon van de bekende bakker Keusters. De ballon kwam terecht bij de familie Harff in Süchteln, net over de grens bij Venlo. Een jaar daarop in 1932, wederom in september, had de ballon blijkbaar nog meer vaart, hij belandde in Volkenrath, voorbij Keulen. In 1935 vloog de ballon naar Westfalen.


Hoe weten we dat, de zoon Harry heeft de kaartjes die aan de ballonnen hingen en zijn teruggestuurd bewaard. De overlevering verhaalt niet of Adrianus Keusters gewonnen heeft.

Een echte ballonnenwedstrijd wordt tijdens de kermis anno 2011 niet meer gehouden. Internationale contacten kunnen nu op een veel eenvoudigere manier worden onderhouden, zonder dat er een postduif of ballonkaartje aan te pas hoeft te komen.

Reacties van nu voor later

Sinds vorige week de flickr-groep "Kermisplaatjes voor later" echt van start ging, hebben zich al een paar enthousiastelingen gemeld. Foto's om nu al duizelig van te worden, foto's die vertederen, prachtige beelden. Ik raad u aan hier eens te gaan kijken (en zelf mee te doen!)



We hebben zelf ook een duit in het zakje gedaan door een aantal foto's "exclusief" aan deze flickr-groep toe te voegen.
Vergane glorie, maar ook deze jonge schutter, van wie ik me afvraag of hij nog steeds zijn tong uitsteekt bij een inspanning als deze.

Kermisplaatjes voor later

Het archief gaat kermisfoto’s van nu bewaren voor later

Duizenden foto's zijn er al gemaakt van de Tilburgse Kermis. Websites als tilburg.com, kermistilburg.nl, Flickr, Picasa en tilburgsekermis.nl staan vol met foto's van de grootste en gezelligste kermis van de Benelux. Waarom wil Regionaal Archief Tilburg dan óók nog kermisfoto’s verzamelen?

Het antwoord is eenvoudig: een archief BEWAART. Niet alleen kilometers beschreven papier, maar ook foto's. Nog steeds brengen mensen hun interessante albums en ‘schoenendozen’ naar het archief. Veel van deze oude analoge foto's zijn inmiddels digitaal beschikbaar via Beeldonline.
De meeste mensen maken nu alleen nog maar digitale foto’s. Ook die wil Regionaal Archief Tilburg gaan verzamelen en bewaren. Via de grootste schoenendoos die we kennen: flickr.com.

Iedereen kan meehelpen de herinneringen aan de kermis te bewaren voor later. Regionaal Archief Tilburg heeft in Flickr.com een groep "Kermisplaatjes voor later" aangemaakt. Hierin kun je je nieuwe foto´s van de kermis 2011 plaatsen, maar ook oudere foto´s zijn welkom.

Wat nu als Flickr de lucht uit gaat?

We willen de generaties na ons toch ook laten zien hoe het was: de Tilburgse kermis in het begin van de 21ste eeuw. Natuurlijk! Daarom gaat Regionaal Archief Tilburg na afloop van de kermis een selectie maken: de foto's die het beste de sfeer weergeven gaan we opslaan in het digitaal depot, het geheugen van de toekomst, zo worden ze bewaard voor "altijd".

Help mee om kermisfoto’s van nu te bewaren voor later. Hoe het precies werkt vind je hier.

Hallo student, wat ben je aan het doen?

Vanuit verschillende hoeken komen studenten steeds frequenter naar Regionaal Archief Tilburg. Uit eigen interesse, vanwege een school opdracht, het schrijven van een scriptie of om achtergrond informatie te zoeken van hun studentenvereniging. Hier twee leuke voorbeelden die zich onlangs hebben voorgedaan.

Enkele weken geleden kwamen twee frisse jonge mannen van de Tilburgse Studenten Roeivereniging Vidar het archief binnen. Zij wilden historische informatie over hun vereniging vanwege het tiende lustrum van Vidar. Met enkele data van belangrijke wedstrijden en andere gebeurtenissen op zak zijn zij gaan speuren in oude Tilburgse kranten en hebben zowaar wat interessante gegevens gevonden waar ze nog geen weet van hadden. Met deze ontdekkingen zijn ze terug gegaan naar Hilvarenbeek, de lustrumcommissie zal er blij mee zijn!

Afgelopen zomer heeft een geschiedenisstudente van de Radboud Universiteit veel dagen doorgebracht in het archief, werkende aan haar scriptie over de drooglegging van de kermis van 1919 tot 1936. Het doorspitten van gemeenteverslagen, parochiearchieven en oude kranten (terwijl de meesten van ons al van het heerlijke terras-weer aan het genieten waren) heeft haar zeker geen windeieren gelegd; trots kwam ze afgelopen week met haar mooie afstudeercijfer en een exemplaar van haar scriptie naar het archief.
De ingebonden kopie van haar scriptie zal binnenkort in onze bibliotheekcollectie worden opgenomen, te vinden onder de titel: ‘Om den vrijen tijd nuttig te doen besteden’.

Dus wil je een keer een interessante opdracht voor school maken, iets boeiends onderzoeken voor je vereniging of heb je gewoon een keer geen zin in die stapel afwas die je vanaf het aanrecht staat aan te staren: kom naar het archief!! We hebben een breed scala aan exclusieve informatie te bieden voor iedereen die zich een keer in een historisch onderwerp wil verdiepen.