Tilburg: evenementenstad? Waar zijn de beelden dan?

Het evenementenseizoen is alweer een tijd geleden van start gegaan. Ook in Tilburg natuurlijk,  met festivals als Roadburn, Gypsy, HapStap en de Meimarkt niet te vergeten. En ondanks het herfstige weer komen er nog een paar grote (zomer-) feesten aan: Mundial, de Kermis, T-Parade, Ten Miles en Incubate. 

Zoals ik al eerder schreef, is er in de onze fotocollectie een "gat" ontstaan: sinds de komst van de digitale fotografie komen er weinig recente foto's binnen. Maar wat zou het geweldig zijn als we de fotocollectie kunnen aanvullen met beelden van de evenementen van dit jaar. Zo zal het totaal vernieuwde Festival Mundial vast mooie plaatjes opleveren. De beelden van dit evenement, maar ook van al die andere, willen we graag bewaren op een manier die van een archief verwacht mag worden: voor de "eeuwigheid". 

We vragen daarom enthousiaste (amateur-) fotografen af en toe een foto te taggen aan onze Facebookpagina of rechtstreeks op te sturen naar foto@regionaalarchieftilburg.nl. Wil jij je foto ook door het archief laten bewaren en voor "iedereen" ter beschikking stellen? Het archief is ook geïnteresseerd in jouw KijkopTilburg! 

Ter inspiratie heb ik een kleine selectie op Flickr gezet van Mundial, Muzeconcerten (zijn die er nog??) Kermis, etc., foto's die al eerder werden afgestaan aan het archief.

Voor alle duidelijkheid:  we zoeken "documentaire" foto's, typisch Tilburg, herkenbaar Tilburg. Portetten en zeker foto's van kinderen nemen we niet op in de collectie. Wil je je foto's taggen via facebook of rechtstreeks sturen naar  foto@regionaalarchieftilburg.nl (maximaal 10 , maar eentje is ook prima). Kijk voor meer info op KijkopTilburg

Kapoentjes Kijk op Tilburg

De intocht van Sinterklaas is een jaarlijks terugkerend festijn waar ik nooit eerder bij ben geweest. Een kinderfeest in november, buiten, koud, nat, winderig. Het trok me nooit zo. Is dat erg? Zondag 18 november was het weer zover:  koud, regen, wind en Sint met al zijn pietermannen die Tilburg kwamen binnenvaren. Dit keer was ik er bij, samen met enkele "uitverkorenen".

Fotografen die eerder foto's van de kermis of van andere evenementen maakten en deze afstonden aan het archief werden uitgenodigd mee te doen aan een workshop "documentaire" fotografie. De workshop was bij Gerdien Wolthaus Paauw in goede handen. Aan de hand van foto's van enkele belangrijke fotografen werden we bijgepraat over begrippen als: standpunt, perspectief, compositie, straatfotografie. Ook bespraken we welke foto's (die via facebook getagged waren) geschikt zouden zijn om op te nemen in de fotocollectie van het (digitaal) archief.

Om de praktijk te oefenen spraken we af een mooie gezamenlijke reportage te maken van de intocht van de Sint. En daar stond ik dan: op de draaibrug bij de Piushaven te koukleumen. En ik moet zeggen het was een feest! al die gespannen kindergezichtjes, al die ouders en grootouders die de regen trotseerden.

Vorige week zijn we weer bij elkaar gekomen en het resultaat was geweldig. 90 foto's werden kritisch bekeken op bruikbaarheid voor de collectie. Belangrijk voor opname in de collectie is natuurlijk dat de foto's een goed beeld geven van het evenement maar ook: "Tilburg" moet enigszins herkenbaar zijn; de sfeer moet bij het evenement horen; we nemen geen (kinder) portretten op zonder context en uitdrukkelijke toestemming.
Het was een hele klus, maar erg leerzaam om samen al pratend een kleine selectie samen te stellen die opgenomen zal worden in de collectie. "De intocht van Sinterklaas 2012".  Met dank aan Annie, Diny, Gerdien, Hans, Hans, Jojan en Justin voor hun inzet.

De volgende grote publieksevenementen verwachten we pas weer in het voorjaar. In die tussentijd kunt u foto's van evenementen (ook uit het verleden) natuurlijk nog best taggen aan onze Facebookpagina, Twitter of Flickr. Hoe dat werkt? Ga daarvoor naar KIJKOPTILBURG.

Gezocht: fotografen van Tilburgse evenementen

Regionaal Archief Tilburg verzamelt hedendaagse digitale foto’s van Tilburgse evenementen. Voordat het te laat is, want digitale fotografie is vluchtig. In de fotocollectie van het archief wordt een selectie van foto’s van Tilburgse evenementen voor de toekomst zeker gesteld. Het verzamelen gebeurt via Facebook, Twitter en Flickr onder de naam ‘Kijk op Tilburg’.

Foto: Paula Anguita, Tilburgers.nl

Er zijn zoveel enthousiaste fotografen die evenementen als de Muzeconcerten, Festival Mundial, T-Parade en de Kermis vastleggen. De vraag is alleen hoe die foto's (digitale documenten) bewaard gaan worden. Zullen zij over tien, twintig jaar nog ergens op een harde schijf staan? Kunnen we die dan nog lezen? Weten we nog waar die foto destijds genomen is? Moeten we al die foto's bewaren? Hoe kunnen we een representatieve selectie maken? Allemaal vragen waarmee wij ons als archief bezig houden. In 2011 verzamelden we via Flickr al foto’s van de Tilburgse kermis. Dit leverde een mooi en gevarieerd beeld op.

Het verzamelen gaat nu door onder de naam ‘Kijk op Tilburg’. Omdat Tilburg zichzelf heeft uitgeroepen tot evenementenstad, ligt de focus voor het verzamelen op Tilburgse evenementen.

Deelname is open voor iedereen. Meedoen gaat eenvoudig door foto’s van een Tilburgs evenement te delen en ‘taggen’ via Twitter, Facebook of Flickr.

Via Facebook: taggen met 'Regionaal Archief Tilburg'
Via Twitter: plaatsen met #kijkopTilburg
Via Flickr: toevoegen aan de groep “kijkopTilburg”, taggen met 'kijkopTilburg' of 'Regionaal Archief Tilburg' 
Via e-mail: sturen naar foto@regionaalarchieftilburg.nl (rechtsstreeks voor kleine  bestanden of via WeTransfer.com voor grotere bestanden)

Zo wordt onze kijk op Tilburgse evenementen bewaard en kunnen we later met plezier terugkijken naar de evenementen van nu.

Lees meer op de website.

Tip: 26 augustus Boeken rond het Paleis, 2 september Tilburg Ten Miles, 10 t/m 16 september Incubate, Oktober Dansmaand.....

Reeshof redt de Muze!!

Even zag het ernaar uit dat de onvolprezen Muzeconcerten voorgoed zouden verdwijnen in onze herinnering. Tot mijn schrik ontdekte ik dat er in onze beeldbank geen enkele foto zit waarmee we onze kinderen en kindskinderen kunnen tonen hoe gezellig en ontspannen deze zomeravondconcerten waren. Voor de thuisblijvers, de terugkomers en degenen die de vakantie nog tegoed hadden was het de plek van ontmoeting. Keuvelen, oude vrienden en bekenden tegenkomen, wijntje, biertje en muziek voor iedereen. Gratis! Nou ja de wijntjes en biertjes moest je de laatste jaren bij de bar kopen, maar dat kostte ons de kop dan ook weer niet.

Voorgoed voorbij, zelfs geen herinnering in het archief.

We zijn dan ook heel blij met de vier harde schijven van fotograaf Jan Beerendonk die het archief na zijn overlijden begin dit jaar van de familie heeft gekregen. Jan Beerendonk woonde in het centrum van het Hart van Brabant, bijna op het Pieter Vreedeplein. Hij was o.a. een fervent festivalbezoeker en dan had hij altijd zijn fototoestel in de aanslag: een enorme hoeveelheid kleurrijke foto's liet hij na. Aan ons de taak om daar een mooie selectie uit te maken die we gaan bewaren voor later. En ik kan alvast verklappen dat de herinnering aan de muzeconcerten gered is: in het archief van Jan Beerendonk trof ik een serie foto's aan van ontspannen, hangende, zittende, dansende, kletsende mensen in de tuin van de Universiteit van Tilburg. Een eerste selectie staat op Flickr.

En gelukkig: ook de Muzeconcerten zijn gered! Met dank aan de wijkraad Reeshof. Op dinsdagavonden in juli en augustus als vanouds: ontmoeten, chillen, lekker lui luisteren. Maar wel met een opdracht voor al onze bevriende fotografen: je mooiste foto's taggen (via Facebook, Flickr of Twitter) aan "Regionaal Archief Tilburg" en "kijkopTilburg".

Let op: dinsdag 10 juli is het eerste concert in het Reeshofpark. Moge de weergoden ons goed gezind zijn! En laat je inspireren door Jan Beerendonk.

Ontmoeting met de fotografen

Vorige week was het dan zover: de ontmoeting met de deelnemers aan het project: “Kermisplaatjes voor later”. De gezichten achter de avatars. Van de 32 mensen die hun goede wil toonden door zich aan te sluiten bij deze groep op Flickr, kwam een tiental enthousiastelingen kennismaken met het archief en met ons meedenken hoe we dit project nu verder vorm gaan geven.

Het doel van “Kermisplaatjes” was te ontdekken of het mogelijk is via een medium als Flickr de fotocollectie van Regionaal Archief Tilburg up-to-date te brengen. Deze fotocollectie, die grotendeels te bekijken is via de databank Beeldonline, is na de introductie van de digitale fotografie vrijwel stil blijven staan. Analoge foto’s (in negatief of op papier) worden nog wel naar het Archief gebracht, maar de digitale foto’s die vanaf  ongeveer 1995 werden gemaakt blijven op de cd-roms, usb-sticks en harde schijven van de makers staan.

Het Archief wil met de fotocollectie een representatief beeld van de stad, het dorp, de omgeving bewaren, zodat ook in de toekomst onderzoekers kunnen putten uit dit beeldmateriaal. De digitale wereld lijkt een onuitputtelijke bron voor onder andere dit beeldmateriaal bevatten, maar het is geen vaste waarde. Foto’s die vandaag gepubliceerd zijn op internet, kunnen morgen weer in de enorme informatieberg weggezonken zijn en daardoor vrijwel onvindbaar worden. Daarom wil het Archief dat representatieve beeld zoveel mogelijk (ook) in eigen beheer hebben: bewaren voor de toekomst in een eigen “digitaal depot”.

De Tilburgse Kermis leek een mooi onderwerp om dit experiment mee te beginnen. Het leverde zo’n 300 foto’s op die door derden werden toegevoegd aan de groep “Kermisplaatjes voor later” Hieruit werd een voorlopige selectie gemaakt en alle deelnemers aan de groep werden uitgenodigd. De aanwezige fotografen vonden het stuk voor stuk geweldig mee te kunnen doen aan het in stand houden van ons gezamenlijk erfgoed, maar ze waren ook kritisch. Terechte vragen over copyright, portretrecht, publicatierecht, de controle op publiceren zorgden ervoor dat er een open en geanimeerde discussie ontstond over deze onderwerpen. Aan Regionaal Archief Tilburg de opdracht een goede balans te vinden tussen aan de ene kant het voor iedereen en zoveel mogelijk gratis beschikbaar stellen van de foto’s en aan de andere kant de rechten en zorgen van de fotografen te respecteren. Met de positieve insteek van alle deelnemers gaat dat zeker lukken.

Kermisplaatjes  

Als u in Beeldonline gaat zoeken naar foto uit de jaren na ongeveer 1995, zal het u opvallen dat er relatief weinig foto’s uit die periode te vinden zijn. Voor een belangrijk deel ligt dat aan de omslag van analoge naar digitale fotografie. Er worden sindsdien wel veel, heel veel (te veel?) foto’s gemaakt, maar ze worden digitaal opgeslagen op computers, cd’s, USB-sticks, enzovoort en blijven daar veelal. Het archief bereiken ze niet meer zo gemakkelijk. Met het project “Kermisplaatjes voor later” wilden we onderzoeken wat de mogelijkheden zijn om die digitale foto’s te verzamelen, te beheren en ter beschikking te stellen. Het gebruik van de digitale schoenendoos Flickr en een bij uitstek Tilburgs onderwerp als “De Tilburgse Kermis” leken daarvoor uitermate geschikt.

Binnen de Flickr-pagina van het archief werd in het voorjaar een groep “Kermisplaatjes voor later” aangemaakt. Hierin werden eerst foto’s uit de eigen collectie onder gebracht. Om ‘de wereld’ op de hoogte te brengen van dit project en zo mogelijk te enthousiasmeren mee te doen, werd hierover getwitterd en ook op Facebook werd er aandacht aan besteed. Omdat Flickr nu actief gebruikt werd, moest er ook flink worden geëxperimenteerd met de mogelijkheden die Flickr daarvoor biedt: contacten leggen, uitnodigen, foto’s toevoegen aan een groep, taggen, mailen, etc. Mensen en groepen die al eerder foto’s plaatsten zijn gevraagd mee te doen. Het is werkelijk ongelooflijk hoeveel prachtige foto’s er op Flickr staan! Op deze manier probeerden we een community te bouwen. Telkens reageren, actief blijven, complimentjes uitdelen, vragen mee te doen. De rechtstreekse uitnodigingen hebben een aantal enthousiaste reacties opgeleverd, die helaas niet altijd gepaard gingen met het plaatsen van foto’s. Ook waren er enkele “spontane” aanmeldingen door de tijd heen. Uiteindelijk is de teller blijven steken op 32 “members” en op 382 foto’s. Hiervan moeten we de 60 foto’s uit de eigen collectie afhalen, maar dat brengt de “opbrengst” op 322 foto’s: niet gek voor zo’n project en veel meer dan we tot nu toe binnen kregen via de oude weg. Uitschieters zijn de hilarische reeks van ‘Maancafé’ (mannen met rijwielen tussen de benen) en ‘Leica in Tilburg’ die prachtige foto’s toevoegde van kermisbezoekers in alle maten, kleuren en soorten.

Tot zover het verzamelen. Hoe nu verder? De volgende stap is een keuze te maken uit de ruim 300 foto’s. Uiteindelijk zullen we zo’n 50 tot 70 overhouden die we graag willen bewaren: foto’s die typerend zijn voor Tilburg, de Tilburgse kermis. Deze foto’s gaan we digitaal opslaan, buiten Flickr, in het e-depot van het archief. Een archief is niet alleen maar een opslagplaats: archieven, documenten zijn openbaar en door iedereen te raadplegen. Met de fotografen wordt nu contact opgenomen om ervoor te zorgen dat de bewaarde foto’s ook in de toekomst, zonder de belasting van copyrights, te raadplegen zijn en te ‘gebruiken’ zijn voor niet-commerciële doelen. De  geselecteerde foto’s worden opgenomen in BeeldOnline en zo zal deze leemte in de fotocollectie worden gevuld.

Met de ervaringen die we hebben opgedaan gaan we volgend jaar verder experimenteren: ander onderwerp, misschien ander medium. Wat het precies gaat worden? Dat zijn we nog niet helemaal uit… We houden u op de hoogte.  

Kermisplaatjes voor later

Het archief gaat kermisfoto’s van nu bewaren voor later

Duizenden foto's zijn er al gemaakt van de Tilburgse Kermis. Websites als tilburg.com, kermistilburg.nl, Flickr, Picasa en tilburgsekermis.nl staan vol met foto's van de grootste en gezelligste kermis van de Benelux. Waarom wil Regionaal Archief Tilburg dan óók nog kermisfoto’s verzamelen?

Het antwoord is eenvoudig: een archief BEWAART. Niet alleen kilometers beschreven papier, maar ook foto's. Nog steeds brengen mensen hun interessante albums en ‘schoenendozen’ naar het archief. Veel van deze oude analoge foto's zijn inmiddels digitaal beschikbaar via Beeldonline.
De meeste mensen maken nu alleen nog maar digitale foto’s. Ook die wil Regionaal Archief Tilburg gaan verzamelen en bewaren. Via de grootste schoenendoos die we kennen: flickr.com.

Iedereen kan meehelpen de herinneringen aan de kermis te bewaren voor later. Regionaal Archief Tilburg heeft in Flickr.com een groep "Kermisplaatjes voor later" aangemaakt. Hierin kun je je nieuwe foto´s van de kermis 2011 plaatsen, maar ook oudere foto´s zijn welkom.

Wat nu als Flickr de lucht uit gaat?

We willen de generaties na ons toch ook laten zien hoe het was: de Tilburgse kermis in het begin van de 21ste eeuw. Natuurlijk! Daarom gaat Regionaal Archief Tilburg na afloop van de kermis een selectie maken: de foto's die het beste de sfeer weergeven gaan we opslaan in het digitaal depot, het geheugen van de toekomst, zo worden ze bewaard voor "altijd".

Help mee om kermisfoto’s van nu te bewaren voor later. Hoe het precies werkt vind je hier.

Found footage

Woensdag 20 mei: een prachtige dag, lekker zonnetje en toch geen spijt dat ik heel de dag in de "black-box" van de UvT heb doorgebracht. Een filmsmederij, georganiseerd door Schatten van Brabant en de Film- en Fotobank Noord- Brabant. Het werd een dag vol inspirerende ideeën van wat we de makers noemen en voorbeelden van tot nu toe verstopte beelden: zorgvuldig bewaard in de depots van de verschillende archiefdiensten..... maar ja, wie weet dat nou??

Found Footage: oud historisch beeldmateriaal hergebruiken in nieuwe producties. Oude opnamen (vaak van amateurs) in een nieuwe context leveren vaak verrassende standpunten op. De korte film "Eendjes voeren" van Eugenie Jansen leverde daarvan meteen het bewijs: eenvoudige opnamen van het altijd weer ontroerende beeld van kinderen die eentjes broodkruimels voeren, werden gekoppeld aan later ingesproken tekst waardoor het beeld en vooral het inzicht van de kijker kantelde. (Ik verklap het niet: dat doet geen recht aan de film. Ga zelf zoeken en kijken!)

De "founding father" van deze manier van documentaires maken, Ad van Liempt die het prachtige programma Andere Tijden bedacht, was de keynote spreker. Het geheim (een van de geheimen!) van dit programma is dat er altijd weer uniek materiaal gevonden wordt, letterlijk op zolders en in kelders. Soms zijn de beelden allang bekend, maar ziet iemand iets, wat anderen nog niet zagen: als voorbeeld gaf hij een opname van een bruiloft in Amsterdam waarbij Anne Frank toevallig een paar seconden bewegend in beeld is. Beelden die een andere of een indringer interpretatie van het verleden geven.

De enorme hoeveelheid beeldmateriaal die bij Beeld en Geluid bewaard wordt, is bij de filmers die zich met deze manier van werken bezig houden wel bekend. Filmers kunnen hier vaak vinden wat zij zoeken: veel Polygoonmateriaal en al die kilometers film door de omroepen geschoten worden hier goed bewaard en zijn ook goed toegankelijk. (Zo herinner ik me nog de Andere Tijden-uitzending over de eerste gewapende bankroof van Nederland die, JAWEL, in Tilburg plaats vond.) Een ander boeiend voorbeeld van Found-footage vond ik "Contractpensions" van Hetty Naaijkens-Retel Helmrich.

De "les" die we als archief van deze dag moeten leren, is dat we er niet zijn met het zorgvuldig beheren van het materiaal, maar het natuurlijk ook zo goed mogelijk toegankelijk moeten maken! Niet echt een nieuwe insteek dus, maar de tijd is rijp voor verbetering van de oude situatie, waarbij de onderzoeker dan naar het archief moet komen om de film op DVD te kunnen bekijken. Inmiddels zijn er veel meer mogelijkheden dan voorheen om de beelden te laten spreken: YouTube en Flickr hebben hun grote nut al bewezen. Als we alleen onze eigen kijkcijfers van de filmpjes die op YouTube staan bezien: 300 keer de opening van de Pellikaanhal en 400 keer de Diesviering van het Odulphus (met een beoordeling van 5 sterren!!) terwijl voorheen vrijwel niemand wist van het bestaan van die filmpjes...... zegt genoeg.

Ook de Film- en Fotobank Noord-Brabant, weliswaar iets lastiger zoeken en vinden, is als centrale toegang tot (op termijn) alle brabantse films en filmpjes een uitkomst. Filmers en andere "makers" zijn natuurlijk ook gewoon onderzoekers die gebaat zijn bij een goed beheerd, maar vooral goed toegankelijk archief. en aangezien deze onderzoekers met beeldmateriaal werken is een directe toegang tot dat beeldmateriaal de beste optie.

En natuurlijk hebben we deze dag de waarde en de kracht van soms heel gewone amateurbeelden kunnen zien: de moeite waard om dit aspect in het acquisitiebeleid mee te nemen!