10 dingen die je moet weten van Regionaal Archief Tilburg!

1. Het is openbaar en gratis, je kunt elke dinsdag en vrijdag zelf onderzoek doen in de bronnen van het archief.

2. We hebben niet alleen stukken over Tilburg, maar ook van Alphen-Chaam, Baarle-Nassau, Dongen, Drimmelen, Geertruidenberg, Gilze en Rijen, Goirle, Hilvarenbeek, Loon op Zand, Oisterwijk, Oosterhout en Waterschap de Dongestroom.

3. De collectie bestaat uit geschreven documenten van de gemeente, kerken, scholen, bedrijven, politieke partijen, verenigingen, families, vakorganisaties. Maar dat niet alleen! We hebben ook veel foto’s, boeken, brochures, kaarten, tekeningen, geluidsbanden en films. Ook zijn er verschillende regionale en plaatselijke kranten en weekbladen bewaard.

4. Ons pand staat om de hoek van de cafés op de Korte Heuvel in Tilburg.

5. En is gevestigd in de Lancierskazerne, deze werd in 1841 gebouwd in opdracht van Willem II.

6. Onze website is een goed begin voor de start van je onderzoek.

7. Je kan altijd een mail sturen naar het archief! Medewerkers helpen je altijd.

8. Je kan ook cursussen volgen, zoals oud schrift lezen en huizenonderzoek.

9. Je vindt ons steeds meer terug op social media, zoals Twitter, Flickr en Facebook.

10. Studenten zijn meer dan welkom! Voor hun onderzoek, om deel te nemen aan projecten of om gewoon je stamboom uit te zoeken.

Eén kind, twee geboorteakten

Het gebeurt niet zo vaak, dat er van één kind twee geboorteakten worden opgemaakt. Bij Wouter van Gils, die op 1 oktober 1893 te Hooge en Lage Zwaluwe werd geboren, is dat wél gebeurd. De echte geboorteakte ziet er als volgt uit:

De aangifte geschiedt op 4 oktober 1893 door Maria Ligthart, echtgenote van Antonie Verwater (grootmoeder van de boreling). Vader Johannes van Gils is verhinderd aangifte te doen.

Wouter trouwde op 4 november 1921 te Terheijden met Cornelia Schuurmans. Ook in deze trouwakte staat dat hij te (Hooge en Lage) Zwaluwe is geboren:

Tot zover is er niets aan de hand. Maar wat blijkt: Er is ook een geboorteakte van dezelfde Wouter van Gils ingeschreven in Terheijden. Daaruit blijkt dat hij op 1 oktober 1893 te Terheijden is geboren:

De aangifte geschiedt op 1 oktober 1893, de dag van geboorte, door vader Johannes van Gils.
Volgens de kantmelding bij deze akte is bij beschikking van de arrondissementsrechtbank van Breda van 18 maart 1955 bevolen de doorhaling van nevenstaande geboorteakte, Terheijden, 26 mei 1955.

Twee vragen blijven vooralsnog onbeantwoord:

1 Hoe is de arrondissementsrechtbank erachter gekomen, dat er een tweede geboorteakte bestond?

2 Wat is de aanleiding geweest om de verkeerde geboorteakte door te halen en dat pas in 1955?

Overigens vermeldt de echte geboorteakte als uur van geboorte 4 uur voormiddag en de doorgehaalde akte als uur van geboorte 5 uur 's morgens.

Zaterdagactiviteit 14 mei samen met Historische Vereniging Brabant

Zaterdag 14 mei is de Historische Vereniging Brabant te gast bij Regionaal Archief Tilburg. In de hal van het archief is een presentatie te zien rondom huwelijksakten uit de Burgerlijke Stand. Theo van Herwijnen geeft een toelichting op de archiefstukken en de verhalen daarom heen. Drie onderzoekers lichten hun onderzoek toe. Bas de Vet gaat in op de bevolkingsreconstructie van de inwoners van Gilze en Rijen, Pieter van de Sanden vertelt over de familie Van de Sande(n) en het project Geboren in 1809 en Jef van Gils richt zich op de bevolking van Goirle en Hilvarenbeek. Daarna is er een forumdiscussie, waarin ervaringen worden uitgewisseld over de Burgerlijke Stand als genealogische onderzoeksbron.

Voor de bezoekers is er die dag de mogelijkheid in het onderzoekerscentrum zelf in de archiefstukken te duiken op zoek naar gegevens van familieleden of andere personen.

Programma

13.00 - 13.30 uur	Ontvangst met koffie of thee
13.30 - 14.15 uur	Uitgebreide toelichting op de presentatie met documenten uit de Burgerlijke Stand in de hal van het archief door Theo van Herwijnen
14.30 – 15.30 uur	Presentatie van drie projecten door Bas de Vet, Pieter van de Sanden en Jef van Gils gevolgd door een forumdiscussie
9.30 - 16.00 uur	Mogelijkheid voor eigen archiefonderzoek

Lokatie: Regionaal Archief Tilburg, Kazernehof 75, 5017 EV Tilburg
Deelname is gratis, maar het aantal plaatsen is beperkt. Aanmelden kan via een e-mail aan aanmelding@hvbrabant.nl of bel 073-6421419.

Voor meer informatie over de HVB kijkt u op www.hvbrabant.nl

Regionaal Archief Tilburg is goed bereikbaar met het openbaar vervoer. Het ligt niet ver van het centraal station en bushaltes. Wanneer u met de auto komt kunt u uw auto alleen parkeren in een parkeerzone. Er zijn enkele grote parkeergarages in de buurt (Tivoli, Heuvelpoort en Pieter Vreedeplein).

Overige activiteiten op 14 mei:

10.00 - 11.00 uur	Rondleiding door depot exclusief voor cursisten Oud Schrift
10.00 - 16.00 uur	Inloopspreekuur Huizenonderzoek door Rob van Putten (vrije inloop)
11.00 - 12.00 uur	Instructie Tilburg Wiki (vrije inloop)

Man vast in Dijksterhuisstraat

Gisterenmiddag woedde er een grote brand aan de Dijksterhuisstraat in Tilburg. Grote rookpluimen hingen boven de stad.

Jaren geleden was deze straat al eerder in het nieuws. Bij het uitgraven van een olietank kwam een man in een gat terecht naast die olietenk. De brandweer was nodig om de man te bevrijden. De zwart-wit foto´s uit BeeldOnline spreken boekdelen.


Wanneer dit kleine drama zich afspeelt is niet bekend. Weet u het? Laat het ons weten via het reactieformulier.

Flitsen in de duisternis: oorlogsfoto's

De Duitse bezetting heeft in de Tweede Wereldoorlog veel invloed gehad op het leven van mensen in dorpen en steden. Hoe dat daadwerkelijk moet zijn geweest, wordt invoelbaar als je de documenten en foto's van C. Wouters (1915-2000) doorneemt. Mevrouw L. Wouters - De Rooij, destijds zijn echtgenote, en haar zoon schonken de archivalia aan het archief.

De ouders van Kees Wouters, Ignatius, J.H.C. Wouters (1880-1964) eigenaar van Twernerij en Ververij Broekhoven, en Antoinetta J.L.M. Brands( 1888-1959) woonden in de Professor Donderstraat 70 te Tilburg. Kees Wouters huwde in 1943 met Louisa de Rooij, en het jonge echtpaar trok in bij de familie Wouters in de Professor Donderstraat om te voorkomen dat het grote huis geheel gevorderd zo worden door de Duitsers. Toch kon niet voorkomen worden dat de benedenverdieping gevorderd werd door de Duitse Generale Staf.

Tegenover de familie Wouters, woonde de familie Polak, waar afgelopen vrijdag 29 april 2011 als herinnering struikelsteen is onthuld.

In de oorlog was Jan Sindorf blokhoofd van de Professor Donderstraat; Kees Wouters fungeerde als plaatsvervangend blokhoofd. Dagelijks werd bij de familie Polak de Duitse vlag gehesen en de Hitlergroet gebracht.

Kees Wouters, die over een fotocamera en donkere kamer beschikte maakte “ illegaal“ foto's. Ook zou hij tijdens deze ceremonie een keer gelachen hebben. Via het ondergronds-verzet kwam het hem ter ore dat hij daarvoor door de Duitsers gezocht werd en is daarop tijdelijk ondergedoken; eerst in Tilburg in de Nieuwlandstraat bij de familie De Charro, en later in Loon op Zand bij boer Van Loon. Regelmatig moest van schuilplaats gewisseld worden en zo kwam hij terecht op een kippenfokkerij in Leende.
Na de oorlog zijn de foto’s ontwikkeld en afgedrukt en nu beschikbaar gesteld aan het archief Tilburg. Hieronder ziet u er enkele.






De kinderen en kleinkinderen van het echtpaar Wouters-de Rooij hebben nog jarenlang op school de foto's en documenten over de oorlog getoond. Het zijn stille getuigen geworden met veel verbeeldingskracht.

Brabants Dagblad besteedde op 2 mei 2011 een artikel aan dit onderwerp. Lees het hier.

Twee Tilburgse broers tijdens de arbeitseinsatz

Het gezin Schuurmans uit de Veldstraat in Tilburg werd in de Tweede Wereldoorlog geconfronteerd met het fenomeen dwangarbeid. De oudste broer Leo, geboren in 1914, werd te werk gesteld bij de Duitse firma Henschel und Sohn in Kassel. Tot die tijd werkte hij bij de firma Enneking als kettingscheerder. Op 23 juli 1943 kwam Leo daar om het leven. Tevergeefs had hij bescherming gezocht tijdens een luchtaanval door de geallieerden. In totaal werden 13 Nederlanders en 7 jonge mannen van andere nationaliteiten gedood.
Jongere broer Frans, geboren in maart 1924 trof het lot om voor de arbeitseinsatz te moeten werken voor de Firma Felten & Guilleaume, Carlswerk A.G. te Keulen.

De vader van het gezin Janus (Adrianus) overlijdt op 30 mei 1943. Frans besluit terug te reizen naar Tilburg ondanks het feit dat hij geen verlof kreeg. De reis legde hij gedeeltelijk per trein, maar grotendeels te voet af. Helaas kwam hij te laat voor de begrafenis. Bij terugkeer in Duitsland wachtte hem bepaald geen warme ontvangst. Jarenlang zou hij de lichamelijk de gevolgen van dit besluit nog ondervinden.

Van de dochter van Frans, Carin Schuurmans ontving het Archief, de brieven die de broers in deze moeilijke tijd hebben geschreven. Vooral Leo maakt zich erg bezorgd over Frans, 'je leeft toch zeker nog, want ze hebben Keulen nogal gehad is het niet'.
Zelf dat je er levend uitkomt door je niet dood laat gaan met een bombardement. Pas toen Frans na de oorlog in Tilburg terugkeerde, vernam hij van het overlijden van zijn broer Leo. Leo werd begraven op het Waldfriedhof te Frankfurt Oberrad am Main. Op de foto zien we Frans bij het graf van zijn broer.

Brabantse scans online bij Familysearch

Via een tweet van het BHIC kwam ik terecht op een pagina van de genealogische website Familysearch waar een opsomming staat van alle gemeenten in Brabant waarvan zij de burgerlijke stand digitaal beschikbaar hebben. De scans van de akten wel te verstaan.

Op zich is dat niet vermeldenswaard, die akten staan ook onze website, gratis én in full color, maar bij Familysearch hebben ze meer digitaal beschikbaar dan Regionaal Archief Tilburg.

Zo staan daar de huwelijksaangiften 1838-1882, de huwelijksafkondigingen 1811-1882 en de huwelijksbijlagen 1811-1922 online. Familysearch, onderdeel van  The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints (ook bekend als de Mormonen), heeft deze scans gemaakt vanaf de rolfilms die ze al in de jaren 50, 60 en 70 van de 20ste eeuw hebben gemaakt van de toen beschikbare burgerlijke stand registers. De digitale beelden zijn daarom in zwart-wit, maar dat doet aan de informatiewaarde niets af.

Deze scans vormen een prachtige aanvulling op wat de bezoeker al op onze website kan vinden. Gebruiken dus!

De link naar het overzicht van de gemeenten in Noord-Brabant.

Voor de (voormalige) gemeenten in ons werkgebied:
Alphen en Riel
Baarle-Nassau
Berkel-Enschot (en Heukelom)
Chaam
Diessen
Dongen
Geertruidenberg
Gilze en Rijen
Goirle
's Gravenmoer
Hilvarenbeek
Hooge en Lage Zwaluwe
Loon op Zand
Made en Drimmelen
Moergestel
Oisterwijk
Oosterhout
Raamsdonk
Terheijden
Tilburg
Udenhout

[Update op 5 juli 2011: links aangepast zodat ze weer werken]