dinsdag 8 mei 2012

Tilburg op de Kaart, een virtuele tocht door de tijd



Tilburg is een jonge stad, met een oude geschiedenis. De ontwikkeling van kleine dorpskernen naar een volwassen stad heeft zich de afgelopen 150 jaar afgespeeld. Dat dit alles zo kort geleden gebeurde, maakt de geschiedenis van de stad haast tastbaar. Op 12 mei 2012 lanceert Regionaal Archief Tilburg een website waarop die tastbaarheid nog eens versterkt wordt: Tilburg op de Kaart.

Tilburg op de Kaart haalt gegevens van het hedendaagse Tilburg uit Google Maps en Google Streetview. Die gegevens worden gekoppeld aan de lijst van Rijksmonumenten en aan databanken van het archief zoals BeeldOnline met historische foto´s en de TilburgWiki met historische informatie. Er is bijvoorbeeld van elke straat een beschrijving uit de TilburgWiki op te roepen.
Verbindende factor zijn de plattegronden van Tilburg, daterend van 1760 tot nu. De oudst bekende kaart is de Kaart van Zijnen uit 1760. De nieuwste kaart is die van Google. In Tilburg op de Kaart is het mogelijk een oude kaart ‘over’ een moderne te leggen. Daarbij is het mogelijk over punten in de stad informatie op te vragen uit de TilburgWiki, oude foto´s erbij te zoeken in BeeldOnline en de hedendaagse plek via Streetview te bekijken. ‘Live plukken en presenteren’, zo kun je het zien.


In Tilburg op de Kaart zijn de plattegronden en oude kaarten transparant over elkaar heen te leggen. Geo-refereren is daarbij van groot belang, zodat geografische punten op elke kaart op dezelfde plek en op dezelfde schaal gepresenteerd worden. Het was spannend of de oude kaarten juist getekend waren. Dat bleek behoorlijk nauwkeurig het geval. De structuur van de stad uit 1760 past daardoor goed over het huidige stratenplan. De gebruiker kiest zelf welke kaarten te zien zijn, transparant of niet. Als een soort reis door de tijd is de ontwikkeling van de stad te volgen. Verrassend daarbij is de extra informatie die vanuit de TilburgWiki, BeeldOnline en de lijst van Rijksmonumenten is op te vragen.

Het archief plukt nu de vruchten van vijftien jaar investeren in digitaliseren. De software van Erfgoed op de Kaart is niet nieuw, andere steden gebruiken deze al. De koppeling van verschillende databanken binnen Tilburg op de Kaart is wel uniek in Nederland. De filosofie van het archief is: informatie plaatsen op één plek en van daaruit gekoppeld gebruiken door andere applicaties. En ook: de inhoud van onze databases delen, laten gebruiken, doorsturen naar anderen. Het delen vanuit Tilburg op de Kaart kan eenvoudig via sociale media. Naast de webversie komen ook een mobiele en een Layarversie beschikbaar.

Tilburg op de Kaart
Presentaties op zaterdag 12 mei van 12.00, 13.00, 14.00 en 15.00 uur
Korte wandeling in het centrum van 12.30, 13.30 en 14.30 uur vanuit het archief

www.tilburgopdekaart.nl

maandag 7 mei 2012

NOG STEEDS GEEN CHAT WEGENS TECHNISCHE PROBLEMEN

Wegens technische problemen met Google chat is het momenteel niet mogelijk om te chatten met Regionaal Archief Tilburg. Wij vinden dit erg spijtig en werken hard aan een oplossing. Al uw vragen en opmerkingen kan u versturen naar info@regionaalarchieftilburg.nl, wij doen ons best uw vraag zo snel mogelijk te beantwoorden. Excuses voor het ongemak, zodra de chat weer bereikbaar is komt dit meteen op de website te staan.

zaterdag 5 mei 2012

Geboorteregistraties van bastaarden vóór 1811

Geboorteregistraties komen vóór 1811 slechts zelden voor. Dopen werden vóór de invoering van de burgerlijke stand in 1811 meestal geregistreerd door de rooms-katholieke kerk, nederduits-gereformeerde kerk of een ander kerkgenootschap. Schepenbanken hielden zich in het algemeen slechts bezig met de registratie van huwelijken en overlijdens. In Dongen is er echter door de schepenen een geboorteboek van onwettige kinderen bijgehouden (DTB 37). Het schutblad van het register vermeldt: Register van naemen der bastaarden onder dese jurisdictie gebooren sedert den 28 Feb 1739. Het register bevat 17 kinderen, die tussen 1740 en 1763 zijn geboren. Bij slechts twee kinderen wordt een voornaam vermeld. De voornamen zijn meestal terug te vinden in het r.k. doopboek en een enkele maal in het n.h. doopboek. Bij de meeste kinderen wordt de naam van de vader genoemd, zoals opgegeven door de moeder. Van twee kinderen wordt slechts de naam van de moeder vermeld:
Tussen mei 1760 en 15 augustus 1762 wordt meegedeeld, dat Dorothea van der Waser twee bastaardkinderen in onegt heeft geteeld:


De kinderen blijken volgens het r.k. doopboek verschillende vaders te hebben. Op 11 april 1753 wordt gedoopt: Dorothea Carolina, onwettige dochter van Elias Verhagen en Dorothea Cornelis van de Waser (DTB 6):


Op 13 december 1754 wordt gedoopt: Cornelius, onwettige zoon van Germanus van den Breedenbaert en Dorothea Cornelis van de Waser (DTB 6):


Ook het omgekeerde komt voor: twee verschillende moeders noemen dezelfde man als vader van hun kind. Op 27 april 1754 is Catharina Jansen van der Wee in de craam bevallen van een onegt kind genaamt... die vader daarvan heeft verclaart te wesen Claas Jansse Verbunt:


Het kind Joannes is op 27 april 1754 r.k. gedoopt te Dongen (DTB 6) als onwettige zoon van Nicolaas Joannes Verbunt en Catharina Joannes van der Wee.
Zoals u hierboven (eerste scan) kunt lezen is Cornelia Bouwens alhier in mei 1760 in de craam gekomen van een onegt kind genaamt... die vader heeft verclaart daarvan te weesen Nicolaas Janssen Verbunt.
Dit kind genaamd Maria is op 6 mei 1760 r.k. gedoopt te Dongen (DTB 6) als onwettige dochter van Nicolaas Joannes Verbunt en Cornelia Bouwe van Loon.

Met één kind is iets merkwaardigs aan de hand. De ouders van dat kind, Cornelis Antony van de Wildert en Maria Christophorus van Loon, trouwen op 4 maart 1753 te Dongen (DTB 9):



Hun wettige dochter Joanna wordt op 8 mei 1753 te Dongen gedoopt (DTB 6):


In het geboorteboek van bastaarden wordt vermeld, dat genoemd kind, op 7 mei 1753 geboren, een onegt kind is van Maria Stoffelse van Loon, in huwelijk hebbende Cornelis Antonisse van de Wildert!:


Een gehuwde vrouw kan geen onwettig kind baren, haar man is per definitie de vader van alle kinderen, die zij baart. Of zouden de schepenen hebben geweten, dat de vader niet haar man is?

Voor zover valt na te gaan is slechts in één geval de moeder gehuwd met de door haar genoemde vader van het kind. Volgens het bastaardenboek is Elisabeth Groenendael op 15 augustus 1762 bevallen van een kind, van welk kind Jan Timmermans de vader is. Dit kind, Joanna, wordt op 15 augustus 1762 gedoopt (DTB 6). In de marge van de doopinschrijving staat dat het kind gewettigd is bij huwelijk. De ouders Johannes Timmermans en Elisabeth Groenendael trouwden op 2 oktober 1763 (DTB 10). Dit kind is dus zeker met de naam van haar vader door het leven gegaan. Bij de andere (niet-gewettigde) kinderen is dat nog maar de vraag.                                                                                                                       

donderdag 3 mei 2012

herdenken en vieren

Morgen is het weer 4 mei en gaan we de slachtoffers van oorlogsgeweld herdenken. Voor velen van ons, ook voor de kinderen van na de oorlog, ligt het accent nog steeds op het herdenken van de Tweede Wereldoorlog. De ervaringen van de slachtoffers, de daders en zelfs van hun kinderen en kleinkinderen leveren ook nu nog stof tot vaak heftige discussies en emoties. Het goed of fout zijn blijkt niet altijd even helder aan te geven. Het grijze gebied tussen zwart en wit lijkt met de jaren groter te worden.
Regionaal Archief Tilburg bezit enkele opnames die gemaakt zijn tijdens de bezetting: heimelijk gefilmd vanuit het slaapkamerraam op de eerste verdieping door amateurfilmer H.A.L.J.Naninck:  wegtrekkende Duitse troepen, de vernielde Centrale Werkplaats van het spoor en de eveneens vernielde spoorbrug.  Maar er zijn ook beelden van de bevrijders, de blijdschap en opluchting onder de bevolking..


 













De opnamen van de onthulling van de gedenksteen voor verzetsvrouw Coba Pulskens  later in 1947en de herinwijding van de Synagoge in 1948 horen deze dagen ook gezien te worden.  

Opdat wij niet zullen vergeten....
 


 

De kwaliteit van de films is niet geweldig, maar als tijdsdocumenten zijn de beelden heel waardevol..

dinsdag 1 mei 2012

Oud Geld


In de uitzending van Verborgen Verleden met Marc-Marie Huijbregts werd gebruik gemaakt van een handig programmaatje om de waarde van de gulden in het verleden ( vanaf het jaar 1450) om te rekenen naar de huidige waarde/koopkracht.
Dit hulpje is te vinden op de pagina van Internationaal Instituur voor Sociale Geschiedenis.

Maar voor het gemak hebben we een rechtstreekse link geplaatst op onze startpagina onder het kopje: Hulpbronnen.
Op deze startpagina vindt u een verzameling van allerlei internetpagina's die handig zijn bij stamboom- en historisch onderzoek. We hebben ze voor u op een punt bij elkaar gebracht en met één muisklik komt u direct bij de juiste pagina, database of programma.

maandag 30 april 2012

Tilburgs Kroningsfeest in 1898


De mannen kijken recht in de camera, fotografie is in 1898 nog geen alledaags verschijnsel. Deze mannen, hier en daar nog een jongen, zijn leden van de St. Josefkring Korvel. Ze zijn verkleed als lijfgarde van prins Frederik Hendrik. De foto is genomen op zondag 14 september 1898.

Koningin Wilhelmina, de grootmoeder van de huidige koningin Beatrix, werd in september 1898 tot koningin gekroond. Ze was toen slechts achttien jaar oud. Daar werd in Tilburg op een bijzondere wijze aandacht aan  geschonken. In de stad werd een speciale optocht georganiseerd, die bij de ambtsjubilea in 1923 en 1948 werd herhaald. Op zondagochtend werd de tocht geopend door een concert van de liedertafel Souvernir des Montagnards. De burgemeester hield een feestrede. De optocht had vooral een historisch karakter, met historische figuren als Joost van den Vondel, Rembrandt van Rhijn en Hugo de Groot. Deze mannen van Korvel, groep nummer 11, waren vooral een loopgroep gevolgd door een praalwagen, die  stadhouder Frederik Hendrik als stedendwinger verbeeldde.
De speciale aandacht voor de kroning was er niet alleen in Tilburg, want ook in het archief van Gilze en Rijen en 's Gravenmoer zijn speciale documenten over deze blijde gebeurtenis te vinden.

Deze bijzondere foto kreeg Regionaal Archief Tilburg cadeau van de B. Brekelmans uit Tilburg.

zondag 29 april 2012

Het effect van een televisieuitzending: Verborgen Verleden met Marc-Marie Huijbregts

Gisteren, zaterdag 28 april, was de laatste uitzending van de serie Verborgen Verleden van 2012. Hoofdpersoon was dit keer Marc-Marie Huijbregts, geboren en getogen Tilburger. Uit zijn familigeschiedenis bleek bovendien dat hij een geboren en getogen Brabander is. Zijn familie van vaderskant en moederskant komt voornamelijk uit een klein gebied in Midden-Brabant tussen Tilburg en Eindhoven. Kempen en Meijerij. Brabantser kan bijna niet.

Hoewel Marc-Marie graag een "hoer met één been" in de familie was tegengekomen, bleek zijn voorgeslacht vooral te bestaan uit "gewone" mensen. Een ongetrouwde vrouw hier en een bedrieger daar. Dat was het wel zo'n beetje. Van zijn vaderskant bleken er nog wat processtukken te zijn in het Brabants Historisch InformatieCentrum. Eigenlijk nauwelijks het predikaat "crimineel" rechtvaardigend.

Ik wil het verder niet teveel over de inhoud hebben, wie daar kennis van wil nemen kan nog terecht op de website van uitzending gemist zolang die daar nog staat. Die uitzending is nu (zondag 29 april 19u) al bijna 12000 keer bekeken.

Naar aanleiding van een tweet van Bob Coret was ik benieuwd of zo'n uitzending ook effect heeft op het bezoek aan onze website. Bob was zo vriendelijk om een screenshot van de piek te sturen.

Eerst maar eens kijken hoe de kijkcijfers waren. Ik kan helaas niet terugzien wat elke aflevering aan kijkcijfers heeft opgeleverde De vorige met Lenny Kuhr trok 384.000 kijkers, de aflevering gisteren trok er 564.000. Een heel mooi aantal volgens mij.

Ook onze eigen Google analytics pagina laat zien dat er een piek aan bezoek is. Hieronder volgen een paar screenshots.

Als je naar de dagbezoeken kijkt lijkt er geen bijzondere piek in bezoek te zijn geweest. Als je beter kijkt kun je zien dat de zaterdag elke week een duidelijke neerwaartse piek laat zien, terwijl 28 april een kleine stijging laat zien. Dat moet dan het effect zijn van deze uitzending. Een andere verklaring is er niet.


Als we nauwkeuriger gaan kijken valt op dat de piek aan bezoek op 28 april vanaf 20 uur zichtbaar is en nog een paar uur doorwerkt. Om 23 uur ligt het bezoekcijfer nog steeds hoger dan 's middags.


Het percentage nieuwe bezoekers is op 28 april het hoogst van de maand april, maar niet echt heel uitzonderlijk hoog. Blijkbaar is er een vaste kijkersgroep bij Verborgen Verleden die al regelmatig de website van Regionaal Archief Tilburg bezoekt.

Of dit alles ook blijvend effect zal hebben op het bezoek aan onze website? Geen idee. Maar in alle eerlijkheid denk ik niet dat dat zo zal zijn. Het publiek dat zich nu al met stamboomonderzoek bezighoudt blijft nog een klein beetje groeien, maar niet spectaculair. Er vallen mensen af en er komen mensen bij.
Wij blijven natuurlijk wel ons uiterste best doen om deze onderzoekers op digitale wijze te bedienen op een manier die hen goede mogelijkheden biedt het onderzoek voor een groot deel vanuit huis te doen. De kijker heeft in de uitzending kunnen zien dat die faciliteiten bij Regionaal Archief Tilburg op een hoog niveau staan. Zelfs Marc-Marie was er verbaasd over.