Nieuwe archieftoegangen op internet

In de collectie van het Regionaal Archief Tilburg bevinden zich tientallen archieven die een geringe omvang hebben. Deze zijn vaak niet voorzien van een inventaris oftewel een inhoudsopgave. Maar daardoor weet u als onderzoeker ook niet welke archiefstukken aanwezig zijn. Afgelopen vier maanden zijn we gestart deze wat kleinere archieven te inventariseren. De volgende archieftoegangen zijn sinds kort via onze website te raadplegen:

168.       Drukkerij Bergmans Tilburg  

Drukkerij Bergmans Langestraat

932.       Luchtbeschermingsdienst Dongen

981.       Collectie aanwinsten Dongen, zie ook blog over de Costerkoorn.

2910.     Acht van Chaam

Door op de link te klikken wordt u automatisch naar de gegevens op de website geleid. U kunt ook een pdf van de bestanden dowmloaden, de functionaliteit ziet u linksboven.

De Hoefstraat tijdens de Tweede Wereldoorlog

Kees Evers (1926-2013)
Tijdens het ontruimen van het ouderlijk woonhuis aan de J.P. Coenstraat trof dochter Caroline Evers op de zolder achter een schot diverse documenten van haar vader Kees Evers aan. Haar vader Kees Evers, volledige namen Cornelius Bernardus Maria, werd geboren in Tilburg op 15 augustus 1926 en stierf daar op 12 december 2013. De tekst op de rouwadvertentie past geheel bij de documenten die hij heeft nagelaten op de zolder:
Een vakbonds- en onderwijsman van het eerste uur.


Misschien herkent u Kees Evers wel op deze foto, hij is de man in het midden.

Het gezin, waarin Kees Evers opgroeide, woonde in de Hoefstraat 211b. Voor zijn opleiding tot onderwijzer bij Gerardus Majella te Dongen verbleef Kees Evers intern. Tijdens deze opleidingsperiode in de jaren 1943-1944 werd gecorrespondeerd met onder andere zijn moeder en vrienden. De correspondentie biedt een bijzonder inkijkje in de wereld van toen. Daarnaast was Kees Evers actief in de verkennerij Hoefstraat en bij de ontspanningsdienst tijdens de oorlog.

Kweekschool Dongen

Archief
Het archief (1598) is in 2015 in eigendom overgedragen aan de gemeente Tilburg.
Voor verdere informatie over het archief van Kees Evers (1926-2013) zie deze link. U kunt de documenten niet online via de website raadplegen, voor inzage kunt u terecht in de studiezaal van het Regionaal Archief Tilburg.

Het aanbesteden van digitaliseringsprojecten

Regionaal Archief Tilburg stelt de komende jaren weer veel archiefbronnen digitaal beschikbaar. Op die manier komt meer en meer informatie op een laagdrempelige manier ter beschikking voor onderzoekers en belangstellenden. Daarnaast richt het archief zich meer op de vraag van klanten, zoals gemeenten. Digitalisering van archiefbronnen is daarvoor noodzakelijk. Het is zelfs één van de belangrijkste middelen om het doel van participatie, kennisdeling en samenwerking te bereiken. Digitalisering is leidend in de plannen van Regionaal Archief Tilburg. De uitvoering van de digitalisering vindt plaats door derden.

In het najaar van 2014 stonden vier digitaliseringsprojecten op het programma:
- Registers Burgerlijke stand (17.575 scans)
- Doop-, trouw- en begraafboeken (4.170 scans)
- Notariële archieven en schepenbanken (49.600 scans)
- Kaarten en tekeningen (199 stuks)

Omdat het om vier grote projecten tegelijk ging, hebben we deze aanbesteed. Het doel van de aanbesteding was om te komen tot een overeenkomst voor het digitaliseren van het materiaal door een of meerdere leveranciers. En dat is gelukt. Na de aanbestedingsprocedure in oktober 2014 kwam het digitaliseringsbedrijf GMS als ‘winnaar’ uit de bus voor alle vier de projecten. In 2015 zou alles conform planning worden gedigitaliseerd. Vanuit het archief kwam echter de vraag of een of meerdere digitaliseringsprojecten al in 2014 zouden kunnen worden gerealiseerd. Dat bleek te kunnen en GMS ging meteen aan het werk om dit mogelijk te maken. In eerste instantie konden drie projecten al worden uitgevoerd. Het project ‘Notariële archieven en Schepenbanken’ zou dan in 2015 gedigitaliseerd worden. Tot onze grote verrassing heeft GMS het voor elkaar gekregen om ook dit archief in 2014 te digitaliseren. Een compliment waard!

Na het digitaliseren moesten alle digitale beelden geupload worden op onze website. In de afgelopen maanden werd steeds een van de genoemde projecten zichtbaar op onze website. Als eerste waren dat de aanvullingen van de registers van de burgerlijke stand van Dongen, Drimmelen, Goirle, Loon op Zand, Moergestel, Oisterwijk en Oosterhout (zie weblog van 18 februari). Gevolgd door de aanvullingen van de doop-, trouw- en begraafboeken van Berkel-Enschot, Tilburg en Oisterwijk. Daarna was het de beurt aan het archief van Schepenbank Geertruidenberg (zie weblog 10 februari) en de notariële archieven van Diessen, Baarle-Nassau en Chaam. Tenslotte werden de 199 kaarten en tekeningen van Tilburg gepubliceerd, waardoor nu alle vier de projecten voor iedereen digitaal zijn in te zien. Neem eens een kijkje en geniet van al onze digitaliseringsprojecten.

Costerkoorn van Dongen in 1760

Manuaal Boek der Costerkoorn van Dongen verschijnende Kersmis 1760 is te lezen op dit bijzondere archiefstuk.

Tijdens de inventarisatie van een collectie losse aanwinsten van Dongen werd vandaag dit manuaal aangetroffen. In dit manuaal oftewel register werd aangetekend hoeveel koren inwoners van boerderijen in natura afdroegen aan de koster van de Nederlands Hervornde Gemeente Dongen.
Pieter Oomens betaalde in 1760 3/4 loopen en Jan Verbunt 1/4 lopen per jaar voor 'De groote Hoeff van zijne Hoogheijt'. De maat 1 loopen bestond uit 4 kwartier en een kwartier in de Baronie van Breda stond gelijk aan 5,4 liter. link

Ook de Haanse Hoeve genaamd Ligtenberg moest in totaal 1 loopen voor de koster opbrengen, verdeeld over Den Haan en Oeijken Motjes, Maaijken Janssen van Oudenhoven en Maria van Heijst, weduwe Verbunt.

Het geschrift noemt niet alleen topografische namen, maar ook de bewoners van de panden en vormt hiermee een prachtige pre-kadastrale bron voor de bewoningsgeschiedenis van Dongen. De streepjes op de folio's geven aan wanneer er voldaan is aan de verplichting. De aantekeningen eindigen rond 1797. Achterin het manuaal is een eigentijdse index op persoonsnamen opgenomen.

Het register wordt opgenomen bij de andere documenten van de koster in het archief van de Nederlands Hervormde Gemeente (archiefnr.950, inv.nr. 758). Soortgelijke manualen zijn ook te vinden in de archieven van de Nassause Domeinraad bij het Nationaal Archief in Den Haag en wat de negentiende eeuw betreft in het archief van het kosterambt (983).

Nieuwe scans van de registers van de Burgerlijke stand

In de afgelopen weken zijn er weer scans van registers van de Burgerlijke Stand op de website geplaatst van diverse gemeenten.

Het betreft:

Gemeente Dongen
Combinatieregister: 1814

Gemeente Drimmelen
Geboorteregisters: 1903 t/m 1907

Gemeente Goirle
Geboorteregisters: 1903 t/m 1912
Huwelijksregisters: 1923 t/m 1939
Overlijdensregisters: 1941 t/m 1963

Gemeente Loon op Zand
Geboorteregisters: 1904 t/m 1907
Huwelijksregisters: 1916 t/m 1931
Overlijdensregisters: 1940 t/m 1954

Gemeente Moergestel
Geboorteregisters: 1915 t/m 1914
Overlijdensregisters: 1961 t/m 1964

Gemeente Oisterwijk
Geboorteregisters: 1911 t/m 1914
Overlijdensregisters: 1971 t/m 1964

Gemeente Oosterhout
Huwelijksregisters: 1925 t/m 1932
Overlijdensregisters: 1951 t/m 1959

Achter de schermen wordt er door vrijwilligers hard gewerkt om alle namen in de database te krijgen. Op dit moment zal dus in de meeste gevallen een zoekopdracht nog geen resultaat uit deze registers geven.

Maar u kunt zelf de boeken inzien via genealogie > inzien van bronnen en daar aangeven welk register u wilt zien. Daarna komt u via de knop > inzien register bij de digitale beelden.

Achterin ieder register zit een index waardoor u snel bij de juiste akte komt.

De politiek in Dongen jaren zeventig

In 1969 werd in Dongen een politieke vereniging opgericht met de naam Open Appèl. De oprichters, waaronder Theo Brants,  waren ontevreden over de wijze waarop in Dongen de gemeenteraad functioneerde. De wijze waarop de kieslijsten tot stand kwamen werd als weinig democratisch ervaren. Onder de oprichters van Open Appèl waren nogal wat mensen die lid waren van een landelijke politieke partij zoals de PvdA, VVD, D'66, PPR en KVP.

Theo Brants

Open Appèl deed in 1970 voor de eerste keer mee aan de verkiezingen en behaalde in 1970 3 zetels, bij de verkiezingen in 1974 en in 1978 2 zetels. Van 1975 tot 1982 leverde zij een wethouder in de persoon van Theo Brants. In die tijd bleef er een één mans fractie in de gemeenteraad. De kranten schreven dat er einde zou zijn gekomen aan de pro-konclaafse tijd uiteraard met een k geschreven.

In 1974 deden de landelijke partijen PvdA, de VVD en de PPR mee aan de gemeenteraadsverkiezingen en in 1978 ook het CDA. Daardoor kwam het ledenaantal onder druk te staan en in 1982 werd Open Appèl opgeheven.

College van B. en W. 1978-1982 v.l.n.r. Th.Brants, Th.Leijten, J.Dosker, J.Peeters en W. du Fossé

Uit handen van oud wethouder en oprichter van het Open Appèl is het archief ondergebracht bij het Regionaal Archief Tilburg (1591) en behoort hiermee tot de politieke verleden van Dongen.

Nieuwe openbare scans Burgerlijke Stand

Scans openbaar
Januari 2015 is een maand, waar vele genealogen in Nederland naar hebben uitgekeken. Traditioneel wordt dan informatie uit de Burgerlijke Stand openbaar gemaakt en via de genealogische database gepubliceerd. Wellicht kent u de regels rondom de openbaarheid Burgerlijke Stand: geboorteregisters kennen een beperking van 100 jaar, huwelijksregisters van 75 jaar en overlijdensregisters van 50 jaar.

Nieuw beschikbare gescande registers:
Geboorteregisters
- Alphen en Riel: 1914
- Baarle-Nassau: 1906-1914
- Berkel-Enschot: 1914
- Chaam: 1914
- Diessen: 1914
- Dongen: combinatieregister 1814, akten 1-83,  1914
- Gilze en Rijen: 1914
- Goirle: 1903-1912, 1914
- Hooge en Lage Zwaluwe: 1914
- Loon op Zand: 1904-1907
- Made en Drimmelen: 1903-1907,  1914
- Moergestel: 1914
- Oisterwijk: 1911-1914
- Terheijden: 1914
- Tilburg: 1914
- Udenhout: 1914

Huwelijksregisters:
- Alphen en Riel: 1939
- Baarle-Nassau: 1939
- Berkel-Enschot: 1939
- Chaam: 1939
- Dongen: combinatieregister 1814, akten 1-83, 1939
- Gilze en Rijen: 1939
- Goirle: 1923-1939
- Hooge en Lage Zwaluwe: 1939
- Loon op Zand: 1916-1931
- Made en Drimmelen: 1939
- Oosterhout: 1925-1932
- Terheijden: 1939
- Tilburg: 1939
- Udenhout: 1939

Overlijdensregisters:
- Alphen en Riel: 1964
- Baarle-Nassau: 1964
- Berkel-Enschot: 1964
- Chaam: 1964
- Dongen: combinatieregister 1814, akten 1-83
- Gilze en Rijen: 1964
- Goirle: 1941-1960, 1964
- Hooge en Lage Zwaluwe: 1964
- Loon op Zand: 1940-1954
- Made en Drimmelen: 1964
- Moergestel: 1961-1964
- Oisterwijk: 1964
- Oosterhout: 1951-1959
- Terheijden: 1964
- Tilburg: 1964
- Udenhout: 1964

Van welke gemeenten komen ook nieuwe scans beschikbaar ?
In de loop van 2015 hopen we nieuwe registers online te kunnen aanbieden van Baarle-Nassau, Diessen, Geertruidenberg, Hilvarenbeek en Raamsdonk.

Ondersteuning door gemeenten
De registers worden niet per jaar overgebracht naar het Regionaal Archief Tilburg, dat gebeurt slechts een keer in de 10 jaar. Wij hebben aan gemeenten gevraagd of ze financieel de digitalisering van de niet-openbare registers willen ondersteunen. Daar is over het algemeen zeer positief op gereageerd. Het project loopt nog enige jaren door. Afgelopen jaar zijn de registers van Baarle-Nassau, Berkel-Enschot, Diesse, Gilze en Rijen, Goirle, Hilvarenbeek, Hooge en Lage Zwaluwe, Made en Drimmelen, Terheijden en Tilburg en Udenhout gescand.

Wel gescand en nog niet op naam doorzoekbaar
De nieuwe registers zijn veelal nog niet op naam doorzoekbaar. Ook die klus moet nog geklaard worden. Maar u kunt wel de registers inzien door de volgende stappen te nemen:

• Ga naar het genealogie/ voorouders gedeelte op onze website (link).
• Rechts klikt u 'inzien van bronnen' aan (link).
• Kies de plaats en het type registratie en klik vervolgens op start zoeken (link).U hoeft geen periode in te vullen
•Na deze stap ziet u een overzicht van alle gedigitaliseerde registers (link).
• Door op 'bron' te klikken worden de scans op chronologische volgorde geplaatst en kunnen de gewenste registers worden ingezien (link).

Gerelateerde bijdragen:

• Openbaarheidsdag Burgerlijke Stand 2014 link
• Bladeren door digitale beelden van allerlei registers link
• Nieuwe scans Burgerlijke Stand Gilze en Rijen link

Aanwinsten 2014

In 2014 zijn er weer allerlei aanvullingen en nieuwe archieven, collecties e.d. aan het beheer van Regionaal Archief Tilburg toegevoegd. Hieronder volgt een overzicht per gemeente van de aanwinsten uit het afgelopen jaar:

Algemeen
410, 1236. Diverse schenkingen inzake de collectie bidprentjes en briefhoofden.
link en deze link
Geschonken door diverse particuliere eigenaren aan de gemeentearchivaris.

Alphen-Chaam
2117. Fotoalbum van het afscheid van burgemeester Peter van Campenhout, 2004. 1 deel.
In beheer overgedragen door de gemeente Alphen-Chaam.

Verlies
2910. Kwitanties uit het archief Acht van Chaam, 1954-1983, 1,2 meter. link
Vernietigd.

Baarle-Nassau
411. Blauwdrukken van het grensstation Baarle-Nassau, 2 bladen.
2232. Huisnummerlijsten en openbare verkopen in Baarle-Nassau.
Geschonken door mw. A.K. Tjoeng-Van Vliet aan de gemeentearchivaris.

Dongen
Verliezen
958. Notulen van het armbestuur Nieuwkuijk en Onsenoort, 1791-1808, 1 deel.
Overgedragen aan het Streekarchief Heusden en Waalwijk.

978. Delen uit het archief van de Hervormde 's Gravenmoer, 1 meter.
Teruggave aan kerkbestuur.

Drimmelen
2400. Jaarrekening en begroting van het dorpsbestuur Terheijden, 1806-1807, 2 stukken.
2500. Benoemingen van schepenen in Hooge en Lage Zwaluwe door de Staten-Generaal en de Koning van Pruisen, 1710, 1728. link
Geschonken door het Stadsarchief Breda.

Verlies
411. Twee dubbele huisnummerkaart (lichtdruk) kom Made en Drimmelen, 140 x 95 cm, schaal 1:2500, vervaardigd in 1981, bijgewerkt tot 1989.
Vernietigd.

2341. Made's Mannenkoor te Made, 1927-2002, 2,875 meter
Geretourneerd aan bestuur.

Geertruidenberg
2639. Klassenfoto van de openbare lagere school in Geertruidenberg, 1924. link
Geschonken door mw. P. van Cleef aan gemeentearchivaris.

2666. Dvd Geertruidenberg 800 jaar stadsrechten.
In beheer overgedragen.

Verlies
2619. Stukken van financiële en personele aard uit het archief van de Nutsschool Geertruidenberg,0,5 meter
Vernietigd.

Gilze en Rijen
2844. Bouwvergunningen 1901-2010, 156,875 meter.
In beheer overgedragen.

2833. Compositiefoto van behangselfabriek Rath en Doodeverf. link
Geschonken aan de gemeentearchivaris.

Goirle
1066. Aanvulling op de bouwvergunningen van de gemeente Goirle, 1947-1980, 2 meter
1280. Aanvulling op de bouwvergunningen van de gemeente Goirle, 1972, 1975, 1979, 5,5 meter
1554. Bouwvergunningen van de gemeente Goirle, 1982-1993, 44,5 meter
Totaal: 52 meter
In beheer overgedragen aan de gemeentearchivaris.

1567. Archief van de familie Mallens te Goirle, 1940-1956, 0,125 meter link
Geschonken door mevr. M.E.H. Mallens-Van der Woude aan de gemeente Goirle.

Hilvarenbeek
419. Film van de Groot-Kempische Cultuurdagen i Hilvarenbeek, 1961, 2 stuks. link
In beheer overgedragen.

1101. Wandelkaart van het landgoed “De Utrecht”, schaal 1 – 20000, ca. 1940, 1 blad.
Geschonken door F. van Kruisselbergen.

1532. Archief van Stichting Jeugd 12 - 16 jaar, nadien The Young Ones, 0, 375 meter
Geschonken door Heemkundekring Ioannes Goropius Becanus.

1564. Hinderwetvergunningen Hilvarenbeek, 1960-1979, 2,125 meter. link
In beheer overgedragen.

Oisterwijk
411. Prent vervaardigd door A(afke) Holman van het station in Oisterwijk, 1979.
Afmeting prent: 29x21 cm. link
Geschonken door mw. R. van Veggel aan de gemeentearchivaris.

Oosterhout
Verlies
2073. Collectie Dag- en weekbladen Oosterhout, 1860-2014, 13,5 meter
- Het weekblad Het Kanton, 1877-2014;
- Nieuwe Bredasche en Oosterhoutsche Courant, 1860-1868, 1871-1876, 1879-1885;
- De Oosterhoutsche Courant, 1910 - 1917;
- Het Stadsblad, 1972-1983, 1985-1989;
- Weekblad Oosterhout, 2004 4/5 – 24/11 .
Overgedragen aan de Koninklijke Bibliotheek.

Tilburg
105. Aanvulling Comité Tilburg-Wolverhampton, 1946, 1 omslag
Geschonken aan de gemeentearchivaris.

133. Wollenstoffenfabriek W. Brands en Zonen te Tilburg, 1941, 1961.
Geschonken aan de gemeentearchivaris.

303. Aquarel Noordhoekse kerk, 1983, 1 blad.
Geschonken door I. Ponsioen.

383. Boek: Mijn soldatentijd. Memoires van Ad Vorselaars gedurende zijn militaire diensttijd in het v.m. Nederlands-Indië; met cd-rom van de bestanden.
Geschonken aan de gemeentearchivaris.

339. Brief van een moeder aan haar dochter zr. Lutgardus, 1948. link
Geschonken door Jan Timmermans aan de gemeentearchivaris.
339. Kwitantie van A.J. Verbunt, Tilburgse gekwalificeerde tot de heffing van de 3/100 op de inkomstenbelasting van de bewoners van Waspik, 1800. 1 stuk
Geschonken door het Stadsarchief Breda.

399. Documentatie en foto's over N.V. Verzekering-Maatschappij Johan de Witt.
Geschonken door dhr. H. van Overbeek.
399. Stukken inzake Antoine van Boxtel, inzake de radiodistributie, 1943. link
Geschonken door L.W.J. Fikken aan de gemeentearchivaris.
399. Reclamefolder voor kinderwagens van Van Delft, 1949. link
Geschonken door H. van Tilburg aan de gemeentearchivaris.
399. Stukken betreffende het ambtsjubileum van A.A. van de Weereld (1906-1978) bij de Nederlandse Spoorwegen, 1964.
Geschonken aan de gemeentearchivaris.
399. Drie gedrukte documenten Verzorgingscentrum Sint Antonius van Padua, 1970-1971, 1995.
Geschonken aan de gemeentearchivaris.
399. Reclamefolder van Opbouw is Ons Streven O.I.O.S. agenturen, Oisterwijksebaan 86, Tilburg.
Geschonken aan de gemeentearchivaris.
399. Diploma's van Petrus Wilhelmus van Dooremalen, 1 omslag
Geschonken aan de gemeentearchivaris.
399. Documentatie inzake jongerencultuur jaren zeventig.
Geschonken aan gemeentearchivaris.

406. Diverse foto's, onder andere:
Link naar personeel weverij Donders;
Link naar Vormenfabriek Tilburg;
Link naar Werk in Uitvoering Tilburg;
Link naar glasnegatieven jaren dertig.
Link naar Verboden toegang voor vrouwen.
Link: Tilburg rond 1900: Zomerstraat.
Link: Fietser op vrijersvoeten.
Link: Verdwenen stadsbeelden: Lidwinakerk.
Link: Klassenfoto bij Peerke op het Wilhelminapark.
Link naar Pianohandel Simons.

484. Stukken betreffende de organisatie van de inkoop van kantoorbenodigdheden, 1947-1986. 2 dossiers
Overgedragen aan de gemeentearchivaris.

565. Stukken betreffende auto en rijvergunning van huisarts dr. S.M. Moerel, 1933, 1940-1942. link
Geschonken door F. Kense aan de gemeentearchivaris.

635. De Schakel, orgaan van de Koninklijke H.B.S. Willem II Tilburg, 1950-1953.
Geschonken door het Breda's Museum aan de gemeentearchivaris.

668. Aanvulling op de collectie muurkranten, 1979. link
Geschonken door Stadsarchief Breda.

672. Affiche van De Regenboog. link
Geschonken aan de gemeentearchivaris.

1041. Jaargangen De Nieuwe Schakel 2012-2013, 0,25 meter.
Geschonken door dhr. Panis aan de gemeentearchivaris.

1116. Brief van Isabelle Bogaers-Pollet aan haar zoon Pierre, 1908, 1 stuk. link
Geschonken aan de gemeentearchivaris.

1140. Plakboek van de kaboutergroep St. Jan Baptist van het kamp in Wintelré, gemeente Vessem, 1974
Geschonken door I. Ponsioen.

1302. Aanvulling 2014: Zakagenda C.M. Norenburg van Seters, 1944, 0,12 meter.
N.B. Hierin de aantekening over het laatste contact met haar zoon René op maandag 21 februari.
Bruikleen van de familie.

1310. Dossier inzake de verkoop van MACO B.V. aan het Piusplein, 1988-1996.
In beheer overgedragen aan de gemeentearchivaris.

1536 Collectie Piet van Beers, 0,12 meter.
Geschonken aan de gemeentearchivaris.

1541. Familiearchief Lepelaars, 1925-1978, 0,125 meter.
Aankoop. Niet openbaar voor het jaar 2040.

1542: Album van de meisjesschool Maria Broekhoven, 0.5 meter.
Geschonken aan de gemeentearchivaris.

1547. Collectie documentatie Nieuwsblad Van Het Zuiden Tilburg, 1973-2011, 3,375 meter
Geschonken aan gemeentearchivaris.

1550. Studentenvereniging Sint Leonardus aan de Katholieke Leergangen, 1938 - 1966, 0,125 meter.
Geschonken aan de gemeentearchivaris.

1551. Familiearchief Hartog Benjamin van Dam – Geens, 1920-1943, 0,12 meter.
Geschonken door dhr. en mevrouw Spapens-Smolders aan de gemeentearchivaris.

1561: Documentatie van en over Jacques Hermans (1937-2009), 0,12 meter.
Geschonken door mw. C. Hermans- van Haaren aan de gemeentearchivaris.

1563: Collectie Frater M. Ambrosi, 1940-1968,. 0,25 meter.
Geschonken door de archivaris van de Fraters van Tilburg aan de gemeentearchivaris.

1565. Archief en foto's van Harmonie Heikant, 1958-2013, 1,125 meter. link
Geschonken door F. Versteden aan de gemeentearchivaris.

1568. Fotocollectie John Lamet, 1971-1973, 0,5 meter. link
Geschonken door A. Lamet te Hilvarenbeek.

Verlies

102. Archiefbescheiden uit Archief De Sleutel, 1971-1981, 0,5 meter. link
Vernietigd.

406. Dubbele afdrukken foto's Tilburg, 20^e eeuw, 1 meter.
Vernietigd.

411. Dubbele exemplaren uit de kaartenverzameling, 7 meter.
Vernietigd.

411. Tekeningen van het patrimonium van architect Tiemens, 1916, 13 tekeningen.
Overgedragen aan het Gelders Archief.

565. Egodocument over de stad Breda tijdens WOII.
Geschonken aan het Stadsarchief Breda.

1041. Jaargang De Nieuwe Schakel, 1979.
Teruggave.

Tentoonstelling Hubertuskerk Dongen

De Hubertuskerk in Dongense Vaart gaat in 2015 dicht. Het Godshuis, waar eens kinderen werden gedoopt, de communie werd gedaan, trouwbeloftes werden afgelegd om als allerlaatste onder de klanken van in paradisum naar het kerkhof te worden begeleid, sluit de deuren. In 2004 zijn de Josephkerk en de Pauluskerk ook al afgestoten door het parochiebestuur. De kosten, die een rijksmonument met zich meebrengen, konden niet meer worden betaald en ook het aantal vrijwilligers liep terug. Subsidie door de rijksdienst voor monumentenzorg werd niet verleend.

 

 

Twee gebroeders Van den Noort maakten zich in 1865 sterk om een eigen kerk en parochie in de Dongsense Vaart op te richten. Ervaren werd dat te ver lopen was naar de Laurentiuskerk en dat hierdoor de zielenzorg in gevaar kwam. En om dit te realiseren had de familie Van den Noort best wat over nl. grond en in totaal 30.000 florijnen ! Ze maakten hun voornemen kenbaar aan het bisdom: Er moet in Klein Dongen en Dongen-Vaart een parochie worden gesticht en hiervoor moet ook een eigen kerk worden gebouwd. Op 19 februari 1868 wordt de parochie opgericht en in maart van dat jaar start de bouw van de Hubertuskerk. De kerk in neogotische stijl werd gebouwd op grond van een ontwerp van architect Petrus Soffers.  De bouwpastoor was Adrianus van den Dooren. De inwijding vond op 3 novbember 1868 plaats. In de kerk is nog een gedenksteen aanwezig met de volgende inscriptie: "TWEEDE STEEN GELEGD/ DOOR A.A.H. V.D. NOORT/ ANNO 1868"

Vanwege de voorgenomen sluiting is er vanaf 14 december 2014 tot 23 februari 2015 een tentoonstelling te bezichtigen in de Hubertuskerk. De tentoonstelling heet een groeitentoonstelling te zijn rondom de thema's van de Hubertuskerk, die tot de sluiting in juli 2015 zal duren. Een unieke gelegenheid om het Godshuis te bezoeken.
Tot 23 februari 2015 zijn twee archiefstukken van het Regionaal Archief Tilburg  te zien uit het archief: het  originele liber status animarum anno 1869, het bevolkingsregister van de parochie en een lijst met weldoeners voor de zielenzorg.

Gelukkig zijn de Dongense parochiearchieven een paar jaar geleden met steun van de gemeente Dongen ondergebracht bij het Regionaal Archief Tilburg. Dit belangrijk deel van ons erfgoed kunnen we behouden voor toekomstige generaties.


Waar: Hubertuskerk, Vaartweg 108, Dongen
Wanneer: 14 december 2014 - 23 februari 2015

Historische beelden bevrijding 1944

Oorlogsgraven in Dongen, sigaretten, Hilvarenbeek (midden) en Tilburg
De foto van  Hilvarenbeek is genomen op het Vrijthof met op de motorkap links zittend Jan Naaijkens.



Goirle

Baarle-Nassau

Oosterhout

De ingestorte toren van de Sint-Willibrorduskerk te Alphen

Moergestel



Het raadhuis van Gilze, dat in september 1944 werd  opgeblazen
Geluidsfragment  van de reconstructie van het bombardement van het vliegveld september 1944

 

Op de website 70jaarbevrijding vindt u meer actuele informatie of de wegvandebevrijding.

 

Overzicht borgbrieven nu digitaal doorzoekbaar

Een borgbrief is een verklaring die werd afgegeven tot het begin van de 19e eeuw als iemand ging verhuizen of in een andere plaats trouwde. De brief werd  door een organisatie zoals het armenbestuur of het dorpsbestuur afgegeven. In de borgbrief werd de garantie gegeven dat als een persoon tot armoede verviel in de nieuwe woonplaats de kosten van levensonderhoud gedeeltelijk of in zijn geheel voor de rekening van de armenzorg of dorpsbestuur van de plaats van herkomst kwam. In de borgbrieven staat vaak informatie over het gezin, hoe de kost verdiend werd en waar men vandaan kwam.
Jaren geleden waren de overzichten van borgbrieven in de studiezaal in te zien. Tussentijds hebben er omnummeringen plaatsgevonden bij een aantal de archieven waar borgbrieven in voorkomen en was de programmatuur waar de overzichten in gemaakt waren verouderd.
Maar de bestanden met de lijsten zijn weer opgefrist en nu digitaal beschikbaar.
Een overzicht van de borgbrieven van Berkel-Enschot, Diessen, Dongen, Goirle, Loon op Zand, Moergestel, Oisterwijk, Riel, Tilburg en Udenhout is terug te vinden via onze startpagina. Per gemeente vindt u een link naar het bestand.
In het overzicht per plaats vindt u de namen die op de borgbrief voorkomen en de vindplaats van de betreffende borgbrief binnen het archief.
( foto Archief 3 Dorpsbestuur Tilburg 1387-1810 inv.nr. 139)

Openbaarheiddag Burgerlijke Stand

Het is een goede gewoonte om aan het begin van een nieuw jaar documenten te openbaren, die tot het afgelopen jaar wegens openbaarheid niet mochten worden ingezien.

Zo heeft het Regionaal Archief Tilburg openbare gescande registers van de Burgerlijke Stand van de volgende plaatsen en jaren online geplaatst:
· Nieuw beschikbare gescande registers:
Geboorteregisters
- Alphen en Riel: 1911, 1912, 1913
- Berkel-Enschot: 1911, 1912, 1913
- Chaam: 1911, 1912, 1913
- Diessen: 1907, 1910, 1911, 1912, 1913
- Dongen: 1913
- Gilze en Rijen: 1907, 1908, 1909,1910, 1911, 1912, 1913
- Hilvarenbeek 1913, 1914
- Moergestel: 1905, 1906, 1907, 1908, 1909, 1910, 1911, 1912, 1913
- Tilburg: 1908, 1909, 1910, 1911, 1912, 1913
- Udenhout: 1911, 1912, 1913


Huwelijk:
- Alphen en Riel: 1936, 1937, 1938
- Berkel-Enschot: 1933, 1934, 1935, 1936, 1937, 1938
- Chaam: 1933, 1934, 1935, 1936, 1937, 1938
- Diessen 1931, 1932, 1933, 1934, 1935, 1936, 1937, 1938, 1939
- Dongen: 1938
- Gilze en Rijen: 1936, 1937, 1938
- Hilvarenbeek 1933, 1934, 1935, 1936, 1937, 1938, 1939
- Tilburg: 1933, 1934, 1935, 1936, 1937, 1938
- Udenhout: 1935, 1936, 1937, 1938

Overlijdensregisters:
- Alphen en Riel: 1961, 1962, 1963
- Berkel-Enschot: 1961, 1962, 1963
- Chaam: 1961, 1962, 1963
- Diessen 1961, 1962, 1963, 1964
- Gilze en Rijen: 1961, 1962, 1963
- Hilvarenbeek 1961, 1962, 1963, 1964
- Oisterwijk:1960, 1961, 1962 en 1963
- Tilburg: 1958, 1959, 1960, 1961, 1962, 1963
- Udenhout: 1961, 1962,1963

Geboorteregisters kennen een beperking van 100 jaar, huwelijksregisters van 75 jaar en overlijdensregisters van 50 jaar. Maar niet alleen zijn ze online geplaatst, de registers worden ook op naam geïndiceerd opdat u makkelijker kunt zoeken.

Van welke gemeenten komen ook nieuwe scans beschikbaar ?Aan het einde van 2014 hopen we te hebben bereikt dat we u ook nieuwe registers online kunnen aanbieden van Baarle-Nassau, Goirle, Hilvarenbeek, Hooge en Lage Zwaluwe, Made en Drimmelen en Terheijden.

Van welke gemeenten niet op korte termijn ?
Nieuwe registers van Geertuidenberg, Loon op Zand, Oosterhout en Raamsdonk komen zoals het nu naar uitziet op korte termijn niet digitaal beschikbaar.

Wel gescand en nog niet op naam doorzoekbaar
De nieuwe registers zijn veelal nog niet op naam doorzoekbaar. Ook die klus moet nog geklaard worden. Maar u kunt wel de registers inzien door de volgende stappen te nemen:

• Ga naar het genealogie/ voorouders gedeelte op onze website (link).
• Rechts klikt u 'inzien van bronnen' aan (link).
• Kies de plaats en het type registratie en klik vervolgens op start zoeken (link).U hoeft geen periode in te vullen
•Na deze stap ziet u een overzicht van alle gedigitaliseerde registers (link).
• Door op 'bron' te klikken worden de scans op chronologische volgorde geplaatst en kunnen de gewenste registers worden ingezien (link).

Aanwinsten 2013

Algemeen
410. Diverse schenkingen inzake de collectie bidprentjes.
Geschonken door diverse particuliere eigenaren aan de gemeentearchivaris.

Dongen Verliezen
950 Hervormde Gemeente Dongen, 1851-1975, 1,2 meter
Vernietigd met instemming van de eigenaar.

958. Gemeentebestuur 's Gravenmoer, 0,125 meter
Herverpakking

Geertruidenberg
2638. Gravure van F. Hogendorp van de verovering van Geertruidenberg in 1573, 1600, 1 stuk. link
Geschonken door gemeentearchivaris Waalwijk.

2721. Foto van de bierbrouwerij De Wereld te Raamsdonk. link
Geschonken door P.J. van Iersel aan de gemeentearchivaris.

Gilze en Rijen
2833. Negatieven van het 50 jarig jubileum van de coöperatieve stoomzuivelfabriek De Goede Verwachting in Gilze, 1948.
2833. Negatieven van het 25 jarig jubileum van de leerfabriek Rijen.
Geschonken door de gemeentearchivaris van 's-Hertogenbosch.

Goirle
1544. Fotoarchief van Huub de Bont, 215 glasnegatieven link
Geschonken door J. Schepens aan de gemeente Goirle.

Hilvarenbeek
1530. Archief van de Stichting Bikse Torensteun te Hilvarenbeek, 1988-1991, 0,25 meter link
Geschonken door D. Kuijpers.

Loon op Zand
1194. Foto van de Aartsbroederschap van de H. Familie te Kaatsheuvel, 1940.
Aankoop

Oisterwijk
719-720. Aanvullingen op de archieven van De Vereniging het Eigen Gebouw De Schuur en de SDAP, later PvdA afdeling Oisterwijk, 1935-2002, 0 meter.link
Geschonken door dr. A. van den Oord aan de gemeentearchivaris.

867. Aanvulling op de doop-, trouw en begraafboeken Oisterwijk
Rooms-katholieke parochie
37. Trouwboek 1696-1718
38. Trouwboek 1718-1810
39. Doopboek 1765-1838
40. Doopboek 1754-1771
Langdurige bruikleen van het Bisdom 's-Hertogenbosch.

Verlies
836. Betalingsstukken van de Oisterwijkse schoolvereniging, 0,5 meter
Teruggave.

Oosterhout
2070. Negatieven van het Benedictijner Abdij te Oosterhout.
2070. Negatieven van het 25 jarig jubileum van onderwijzeres A.J. van Oirschot, 1938.(2 X)
2070. Negatieven van de coöperatieve stoomzuivelfabriek Oosterhout, 1938. (2 x).
2070. Negatieven van de R.K. Verkenners te Dorst.
link Geschonken door de gemeentearchivaris van 's-Hertogenbosch.
Archieven van: link
• 2076. Aanvulling op de collectie Oomen.
• 3166 Aanvulling archief Gemeentepolitie Oosterhout, 1944-1993.
• 3171 Gemeentebestuur van Oosterhout (1951) 1981-1990 (2008).
• 3172 Hinderwetvergunningen Oosterhout, 1933 – 1990.
• 3173 Brandweer Oosterhout, (1976) 1981-1990.
• 3175. Fotocollectie van de gemeentelijke archeologische dienst, 1994-2007 link
Totale omvang: 76 meter
In beheer overgenomen door de gemeentearchivaris.

Tilburg
015. Aanvulling op de doop-, trouw en begraafboeken, 0,125 meter
link
R.K. doopboeken van 't Goirke, 1648-1814. Klad.
R.K. trouwboeken van 't Goirke, 1633-1840. Klad.
R.K. doop- en trouwboeken van 't Heike, 1707-1774.
Langdurige bruikleen van het Bisdom 's-Hertogenbosch.

133. Stukken betreffende de fusie van W. Brands & Zonen N.V., 1965-1971, 1 omslag.
link
Geschonken door dhr. J. Brands aan de gemeentearchivaris.

296. Aanvulling op de Rooms-katholieke parochie H. Dionysius 't Heike, 0,25 meter
Langdurige bruikleen van het Bisdom 's-Hertogenbosch.

298. Aanvulling op de Rooms-katholieke parochie H. Dionysius 't Goirke, 0,25 meter
Doopboeken van de R.K. parochie H. Dionysius ‘t Goirke, 1821-1874
Trouwboeken van de R.K. parochie H. Dionusys 't Goirke, 1841-1895.
2 dozen losse documenten.
Langdurige bruikleen van het Bisdom 's-Hertogenbosch.

338. Notitieboekje van stoffenagent F.A. Blömer uit Amsterdam, 1 deeltje
Hierin aantekeningen over textielfabrikanten in Nederland, m.n. ook Tilburg, tijdens de oorlogsjaren.
Geschonken door Textielmuseum aan gemeentearchivaris.

399. Muziekstukken met foto van Adr. P. Hamers (1871-1929), 1 omslag
link. Geschonken door T. Schouw aan de gemeentearchivaris.

406. Diverse foto's.
Klassenfoto zondagsschool 't Goirke link, klassenfoto 1931 link,Korte Heuvel rond 1900 link,
familiefoto's Bax link, Hasseltse kerk link, Tilburgse Textielschool link, Fuji en Tilburg link

488. Personeelsdossier Piet Gerrits, 1919-1947.
In beheer overgedragen. Niet openbaar.

528. M.13 Dagboek van Adeline Janssens, 1939-26 november 1948, 1 deel
Met herinneringen 1914-1915. link
Geschonken door dhr. R. Verbunt aan de gemeentearchivaris.

668. Aanvulling op de collectie muurkranten, februari 1979. 1 stuk.
link Geschonken door Stadsarchief Breda aan de gemeentearchivaris.

675. Balansen van Mommers & Co, 1892, 1913-1914, 1916-1933, 0,125 meter
Geschonken door C.J. Weitjens aan de gemeentearchivaris.


892. Aanvulling collectie Coba Pulskens is toegevoegd 0.5 meter
link Geschonken door mw. F. van der Steen - Pulskens aan de gemeentearchivaris.

1015. Aanvulling op het archief van de stichting Tilburg 125 jaar Stad aan het Spoor, 1988.
link Geschonken door B. van der Veer aan de gemeentearchivaris.

1188. Aanvulling op het archief van gemeentebestuur Udenhout, 1994.
1289. Aanvulling op het archief Bestuursdienst van de gemeente Tilburg, 1986-1992.
1290. Aanvulling op het archief van de Dienst Algemene Zaken (DAZ)1990-1991.
1292. Aanvulling op het archief van de Milieudienst Tilburg,1981-1996.
1310. Aanvulling op het archief van Publieke Werken Tilburg, 1985-1996.
1310. Foto's van Publieke Werken, jaren zeventig en tachtig.
link
1478. Gemeentelijke Brandweer Tilburg (1967) 1974-2009.
1479. Regionale Brandweer Midden-Brabant (1950) 1953-2004 (2005).
1480. Stichting Regionaal Opleidingscentrum Brandweer Midden-Brabant 1957-2004.
1552. Regionaal Overleg Midden-Brabant, (inv.nrs. 1044-1071), 1997-2011.
In totaal: 24,7 meter
In beheer overgedragen aan de gemeentearchivaris.

1522. Archief van de Fok en Controle Vereniging Tilburg, 1935-1970. 3,5 meter
link Geschonken door de Heemkundekring Tilborch aan de gemeentearchivaris.

1531. Collectie Gerard van Rooij, 1802-2003, 1,375 meter
Geschonken door mw. M. Derks - Van Rooij aan de gemeentearchivaris.

1533. Archief en foto's van het Kinderkledingbedrijf Vilenzo te Tilburg, 1983 - 2002, 0,04 meter
link. Geschonken door T. Heeren aan de gemeentearchivaris.

1539. Archief Paulus HBS, 1954-1968, 0,125 meter.
link. Geschonken door W. Klinkhamer aan de gemeentearchivaris.

1542. Album van de meisjesschool Maria Broekhoven I ter gelegenheid van het jubileum van koningin Wilhelmina, 1948.
link Geschonken door de gemeente Woensdrecht.

1553. Negatieven van Multivision & Partners te Tilburg, over de periode: 1990-2001.

Geschonken door Dhr. N. Hermans en dhr. G. Remmers aan de gemeentearchivaris.

3010. Charters en documenten van het bisdom 's-Hertogenbosch, 1335-1559, 14 stuks
link Geschonken door het bisdom aan de gemeentearchivaris.
1549. Fotoalbum logement Snels in Koningswei, 0,20 meter.
 link Aankoop.

Verlies
312. Financiële bescheiden van stichting Gilde van O.L. Vrouw ter Nood te Tilburg, 1959-1982.
0,5 meter
Teruggegeven aan de eigenaar.

Dubbel of toch niet?

Zo af en toe stelt de burgerlijke stand ons voor vreemde raadsels, zoals de levensloop van Antonie Aertsen (ook genaamd Antonie Aertse) ons leert. Eerst verandert de achternaam van Aertsen in Aertse en daarna weer in Aertsen. Als die fout is rechtgezet, overlijdt Antonie Aertsen (op papier) ook nog twee keer. Alle reden voor een onderzoek.

Antonie Aertsen  wordt op 23 maart 1826 te Oosterhout geboren:

Hij trouwt voor de eerste keer te Oosterhout op 28 november 1850 met Petronella de Jong:

In deze akte wordt de achternaam van de bruidegom gespeld als Aertse, en dat is toegestaan volgens advies van de Staatsraad van 30 maart 1808. Dat advies regelt de wijze, waarop bij verschil in spelling van achternamen deze gerectificeerd dienen te worden, meer bepaald, dat bij het aangaan van een huwelijk geen vonnis van rectificatie nodig is, maar dat een verklaring van identiteit in de huwelijksakte voldoende is.

En dat is hier gebeurd: De vader van de bruidegom is op 19 maart 1844 te Oosterhout overleden als Martinus Aertse en de moeder van de bruidegom verklaart dat dat de juiste spelling is en de geboorteakte "dus" fout is.

Antonius Aertsen gaat dus voortaan door het leven als Antonius Aertse, tot het moment dat hij voor de tweede keer trouwt. Men is al lang vergeten dat de achternaam van de bruidegom in 1850 gewijzigd is en dus trouwt de bruidegom met zijn "nieuwe" achternaam Aertsen op 2 juni 1865 te Dongen:

In deze huwelijksakte wordt opgemerkt dat de achternaam van de bruidegom in de overlijdensakte van zijn eerste echtgenote foutief is gespeld als Aertse!!

De bruidegom heet sindsdien dus Aertsen, tot aan zijn overlijden. Op 23 december 1888 overleed te Oosterhout Antonie Aertsen, 62 jaar, zoon van Martinus Aertsen en Maria van Gils, echtgenoot van Anna Maria van de Veeken en weduwnaar van Petronella de Jong:

Maar daarmee is het verhaal nog niet ten einde. Op 28 juni 1905 overleed te Oosterhout: Antonie Aertsen, 79 jaar, geboren Oosterhout, zoon van Martinus Aertsen en Maria van Gils:

Wanneer is Antonie Aertsen, die tweemaal gehuwd was, overleden? Anna Maria van der Veeken overleed te Oosterhout op 6 oktober 1903 als weduwe van Antonie Aertsen. We mogen dus aannemen dat haar echtgenoot in 1888 is overleden. Maar wie overleed er dan op 28 juni 1905?

Een onderzoek in de ëénjarentafel van overlijden van 1905 van Oosterhout leverde iets merkwaardigs op: Antonie Aertsen wordt niet in die tafel vermeld, maar wel wordt onder nummer 136 ene Antonie Ernst vermeld met als dagtekening 30 juni 1905:

Zou zich hier dan het uiterst zeldzame geval voor hebben gedaan, dat het dubbel van het overlijdensregister niet een exacte kopie is van het origineel? Raadplegen van het dubbel via de website van familysearch leverde de bevestiging: 

Op 28 juni 1905 overleed te Oosterhout Antonie Ernst, geboren Oosterhout, 69 jaar, zoon van Govert en Ida van Gils. Hij werd op 2 juni 1836 te Oosterhout geboren.

De ene notaris is de andere niet

De logische manier van nummering van notariële akten is dat de akten per jaar worden genummerd en dat er dus aan het begin van ieder jaar met aktenummer 1 wordt begonnen.

Daar hebben sommige notarissen anders over gedacht. Enkele notarissen hebben de door hen verleden akten doorlopend genummerd. Dat is bijvoorbeeld het geval bij notaris F.J. Hartong van Ark te Raamsdonk (notaris van 1918-1935), notaris P.A.M. LeMaire te Gilze (notaris van 1906-1915) en notaris A.E.A. Goltstein van Herkenburg te Oosterhout (notaris van 1858-1893). Je vraagt je af wat voor andere mogelijkheden er zijn voor aktenummering. Dat blijken er twee te zijn. Sommige notarissen beginnen om de paar jaar met aktenummer 1.

Notaris J.I.H. Hoeben te Terheijden (notaris van 1850-1857) begint in de jaren 1850, 1851 en 1852 ieder jaar met aktenummer 1, de akten uit 1853 en 1854 sluiten qua nummering echter aan op die van 1852 en van 1855-1857 begint hij ieder jaar weer met akte 1. Notaris C. Bolsius te Oisterwijk (notaris van 1808-1833) houdt er een vergelijkbaar systeem van aktenummering op na.  Hij begint in 1811 met aktenummer 1, nummert de akten doorlopend tot en met 1814, begint in de jaren 1815-1819 telkens met aktenummer 1 en de nummering van de akten uit 1820 sluit aan op die van 1819. In 1821 begint hij weer met aktenummer 1 en nummert de akten doorlopend tot en met 1824. In 1825 begint hij wederom met aktenummer 1 en de akten uit 1826-1833 worden vervolgens doorlopend genummerd.

De kroon qua onlogische aktenummering spant notaris Adriaan Jacob van Alphen te Dongen (notaris van 1814-1835).

Hij begint zoals verwacht met aktenummer 1 in 1814. Er wordt een doorlopende nummering door hem gebruikt tot ergens in 1818. De akte van 3 februari 1818 is genummerd 164, de daaropvolgende akte van 25 februari 1818 is genummerd 1! Wat zou daar de reden van kunnen zijn?

Je denkt dan dat de notaris pas in februari 1818 in de gaten kreeg dat er een nieuw jaar was begonnen en dus ijlings met aktenummer 1 is begonnen.

Vreemd is dan wel dat in latere jaren de invoer van aktenummer 1 telkens op andere tijdstippen plaatsheeft , in 1823 op 16 april, in 1825 op 6 oktober, in 1827 op 15 september, in 1830 op 9 januari , in 1832 op 14 september en in 1834 op 20 maart.

Of daar een mij niet bekende logica achter steekt, vermeldt de historie helaas niet.

  

Raar maar waar

Raar maar waar

In een overlijdensakte hoort het tijdstip van overlijden vermeld te worden. De vraag is: hoe nauwkeurig is dat tijdstip vermeld? Een onderzoek in het overlijdensregister van Tilburg van 1956 leerde het volgende. Als je de 1037 overlijdensakten mag geloven, overleden in 1956 in Tilburg de meeste mensen op het hele uur, het halve uur of om kwart vóór of om kwart over het uur. In nog geen 10 % van de gevallen overlijdt iemand om 5,10,20,25 etc tot 55 minuten over het uur en dan valt op, dat er meer mensen op vijftig minuten over het uur overlijden (16) dan om 25 minuten over het uur (5). Je zou verwachten dat het tijdstip van overlijden (op 5 minuten nauwkeurig) normaal over het uur is verdeeld. In twee gevallen overlijden mensen om 2 minuten over het uur, maar ik vermoed dat het hier om schrijffouten gaat (uren en minuten zijn verwisseld):

Conclusie: Het vermelde tijdstip van overlijden in een overlijdensakte dient met een flinke korrel zout genomen te worden.

En er is nog meer aan de hand met het overlijdensregister van Tilburg van 1956. Het gaat om twee gevallen van aangifte van overlijden van doodgeboren kinderen, die na beschikkingen van de arrondissementsrechtbank van Breda zijn doorgehaald.

De eerste akte betreft het doodgeboren kind van Johannes Carolus Adrianus van Dijk en Anna Adriana Haans dat op 8 oktober 1956 om 7 uur 50 minuten is geboren. De vader van het kind heeft nog op dezelfde dag aangifte gedaan:

Blijkens beschikking van de arrondissementsrechtbank te Breda van 7 december 1956 is deze akte op 11 februari 1957 doorgehaald. Hoe men erachter gekomen is, dat de akte doorgehaald moest worden, is niet bekend en daar zullen we ook niet snel achter komen, omdat de archieven van de rechtbank nog niet openbaar zijn.

De tweede akte betreft het doodgeboren kind van Adrianus Boudewijns en Antonia Maria Petronella Bergmans dat op 25 juni 1956 om drie uur nul minuten is geboren. Ook deze akte is bij beschikking van de arrondissementsrechtbank doorgehaald:

Maar hier is meer aan de hand: De volgende akte in het overlijdensregister vermeldt dat op 25 juni 1956 om 12 uur nul minuten is overleden: Antonetta Gerarda Godefrida Boudewijns, oud negen uur, geboren te Dongen(!), dochter van dezelfde ouders als het genoemde doodgeboren kind:

Hier is het duidelijk dat er iets niets klopte: het is biologisch niet mogelijk, dat eenzelfde moeder op 25 juni 1956 te Dongen om 3 uur bevalt van een levend geboren kind en op dezelfde dag op hetzelfde tijdstip te Tilburg van een doodgeboren kind.  Als er geen doorhaling had plaatsgevonden, zou het volgende gebeurd kunnen zijn. Mevrouw Boudewijns bevalt in Dongen van een levend geboren kind, er doen zich complicaties voor bij de geboorte en moeder en kind worden zeer snel naar het ziekenhuis in Tilburg vervoerd. Enkele uren na aankomst in Tilburg overlijdt het kind en bevalt de moeder van een doodgeboren kind. Dan zou er sprake zijn geweest van een tweeling waarvan het ene kind in Dongen is geboren en het andere in Tilburg. Dat zou in theorie mogelijk zijn geweest, het tijdstip van geboorte van de beide kinderen kan dan niet hetzelfde zijn geweest, maar dat valt te verklaren door aan te nemen dat de vermelde overlijdenstijdstippen niet juist zijn.

De akte van het doodgeboren kind is echter wél doorgehaald. De beide akten zijn in ieder geval na elkaar ingeschreven, maar er valt niet na te gaan, of de vader de beide aangiften gelijktijdig heeft gedaan, er staan nl. geen tijdstippen van aangifte in de akte. Pas vier maanden na de aangifte is men er achter gekomen dat er ten onrechte aangifte is gedaan van de geboorte van een doodgeboren kind. Ook hier luidt de vraag: hoe is men erachter gekomen, dat er een foutieve aangifte heeft plaatsgehad?