Nieuwe archieftoegangen op internet

In de collectie van het Regionaal Archief Tilburg bevinden zich tientallen archieven die een geringe omvang hebben. Deze zijn vaak niet voorzien van een inventaris oftewel een inhoudsopgave. Maar daardoor weet u als onderzoeker ook niet welke archiefstukken aanwezig zijn. Afgelopen vier maanden zijn we gestart deze wat kleinere archieven te inventariseren. De volgende archieftoegangen zijn sinds kort via onze website te raadplegen:

168.       Drukkerij Bergmans Tilburg  

Drukkerij Bergmans Langestraat

932.       Luchtbeschermingsdienst Dongen

981.       Collectie aanwinsten Dongen, zie ook blog over de Costerkoorn.

2910.     Acht van Chaam

Door op de link te klikken wordt u automatisch naar de gegevens op de website geleid. U kunt ook een pdf van de bestanden dowmloaden, de functionaliteit ziet u linksboven.

Het aanbesteden van digitaliseringsprojecten

Regionaal Archief Tilburg stelt de komende jaren weer veel archiefbronnen digitaal beschikbaar. Op die manier komt meer en meer informatie op een laagdrempelige manier ter beschikking voor onderzoekers en belangstellenden. Daarnaast richt het archief zich meer op de vraag van klanten, zoals gemeenten. Digitalisering van archiefbronnen is daarvoor noodzakelijk. Het is zelfs één van de belangrijkste middelen om het doel van participatie, kennisdeling en samenwerking te bereiken. Digitalisering is leidend in de plannen van Regionaal Archief Tilburg. De uitvoering van de digitalisering vindt plaats door derden.

In het najaar van 2014 stonden vier digitaliseringsprojecten op het programma:
- Registers Burgerlijke stand (17.575 scans)
- Doop-, trouw- en begraafboeken (4.170 scans)
- Notariële archieven en schepenbanken (49.600 scans)
- Kaarten en tekeningen (199 stuks)

Omdat het om vier grote projecten tegelijk ging, hebben we deze aanbesteed. Het doel van de aanbesteding was om te komen tot een overeenkomst voor het digitaliseren van het materiaal door een of meerdere leveranciers. En dat is gelukt. Na de aanbestedingsprocedure in oktober 2014 kwam het digitaliseringsbedrijf GMS als ‘winnaar’ uit de bus voor alle vier de projecten. In 2015 zou alles conform planning worden gedigitaliseerd. Vanuit het archief kwam echter de vraag of een of meerdere digitaliseringsprojecten al in 2014 zouden kunnen worden gerealiseerd. Dat bleek te kunnen en GMS ging meteen aan het werk om dit mogelijk te maken. In eerste instantie konden drie projecten al worden uitgevoerd. Het project ‘Notariële archieven en Schepenbanken’ zou dan in 2015 gedigitaliseerd worden. Tot onze grote verrassing heeft GMS het voor elkaar gekregen om ook dit archief in 2014 te digitaliseren. Een compliment waard!

Na het digitaliseren moesten alle digitale beelden geupload worden op onze website. In de afgelopen maanden werd steeds een van de genoemde projecten zichtbaar op onze website. Als eerste waren dat de aanvullingen van de registers van de burgerlijke stand van Dongen, Drimmelen, Goirle, Loon op Zand, Moergestel, Oisterwijk en Oosterhout (zie weblog van 18 februari). Gevolgd door de aanvullingen van de doop-, trouw- en begraafboeken van Berkel-Enschot, Tilburg en Oisterwijk. Daarna was het de beurt aan het archief van Schepenbank Geertruidenberg (zie weblog 10 februari) en de notariële archieven van Diessen, Baarle-Nassau en Chaam. Tenslotte werden de 199 kaarten en tekeningen van Tilburg gepubliceerd, waardoor nu alle vier de projecten voor iedereen digitaal zijn in te zien. Neem eens een kijkje en geniet van al onze digitaliseringsprojecten.

18 maart 1945 : Koningin Wilhelmina in Chaam en Tilburg

Rechts burgemeester Van de Mortel

Het is 70 jaar geleden dat koningin Wilhelmina op 18 maart 1945, de overgrootmoeder van de huidige koning Willem-Alexander, Chaam en Tilburg bezocht. Het bezoek maakte onderdeel uit van een 10 daagse 'tocht' langs de toen al bevrijde provincies Zeeland, Noord-Brabant en Limburg. De reis startte met de symbolische overschrijding van de grens in Eede, een plaats in Zeeuws-Vlaanderen.

Na het bezoek aan Breda op 17 maart 2015 werd overnacht in het landgoed Anneville bij Chaam. Haar schoonzoon prins Bernard verbleef daar ook gedurende de maanden maart en april 1945. De koningin werd tijdens haar bezoek vergezeld door minister van Binnenlandse Zaken Louis Beel. Bij aankomst inspecteerde ze de stoottroepen. Op het stadhuis volgde de  ontvangst door burgemeester Jan van de Mortel.

Landgoed Anneville

Deze foto's zijn afkomstig uit de fotocollecties van het Archief. Meer foto's staan in het plak- annex dagboek  uit 1944-1945 van Nonnie Sevink (1917-2007), die toen aan de Stationsstraat in Tilburg woonde. Van haar dochter Carmen Jansen ontvingen we deze bijzondere documentatie. Geheel op rijm uit Nonnie Sevink haar blijdschap over de bevrijding van Nederland en Tilburg in het bijzonder, geillustreerd met foto's van tanks met de bevrijders. Het gezin kreeg ook inkwartiering zoals van kapitein C.M. Robinson uit Canada en majoor P.A. Paxton. Dit dagboek wordt opgenomen in de collectie Tweede Wereldoorlog (528). De foto's uit het boek zijn op dit moment niet beschikbaar via de beeldbank, maar zullen zeker gedigitaliseerd worden.

 

Van de tiendaagse reis is destijds een film van in totaal 8 delen gemaakt, samengesteld door de bekende regisseur John Fernhout. Deze film bevat ook historische opnamen van Chaam en Tilburg.

Op 9 mei 1945 zou ook prinses Juliana, de dochter van de koningin, Tilburg bezoeken.

Nieuwe openbare scans Burgerlijke Stand

Scans openbaar
Januari 2015 is een maand, waar vele genealogen in Nederland naar hebben uitgekeken. Traditioneel wordt dan informatie uit de Burgerlijke Stand openbaar gemaakt en via de genealogische database gepubliceerd. Wellicht kent u de regels rondom de openbaarheid Burgerlijke Stand: geboorteregisters kennen een beperking van 100 jaar, huwelijksregisters van 75 jaar en overlijdensregisters van 50 jaar.

Nieuw beschikbare gescande registers:
Geboorteregisters
- Alphen en Riel: 1914
- Baarle-Nassau: 1906-1914
- Berkel-Enschot: 1914
- Chaam: 1914
- Diessen: 1914
- Dongen: combinatieregister 1814, akten 1-83,  1914
- Gilze en Rijen: 1914
- Goirle: 1903-1912, 1914
- Hooge en Lage Zwaluwe: 1914
- Loon op Zand: 1904-1907
- Made en Drimmelen: 1903-1907,  1914
- Moergestel: 1914
- Oisterwijk: 1911-1914
- Terheijden: 1914
- Tilburg: 1914
- Udenhout: 1914

Huwelijksregisters:
- Alphen en Riel: 1939
- Baarle-Nassau: 1939
- Berkel-Enschot: 1939
- Chaam: 1939
- Dongen: combinatieregister 1814, akten 1-83, 1939
- Gilze en Rijen: 1939
- Goirle: 1923-1939
- Hooge en Lage Zwaluwe: 1939
- Loon op Zand: 1916-1931
- Made en Drimmelen: 1939
- Oosterhout: 1925-1932
- Terheijden: 1939
- Tilburg: 1939
- Udenhout: 1939

Overlijdensregisters:
- Alphen en Riel: 1964
- Baarle-Nassau: 1964
- Berkel-Enschot: 1964
- Chaam: 1964
- Dongen: combinatieregister 1814, akten 1-83
- Gilze en Rijen: 1964
- Goirle: 1941-1960, 1964
- Hooge en Lage Zwaluwe: 1964
- Loon op Zand: 1940-1954
- Made en Drimmelen: 1964
- Moergestel: 1961-1964
- Oisterwijk: 1964
- Oosterhout: 1951-1959
- Terheijden: 1964
- Tilburg: 1964
- Udenhout: 1964

Van welke gemeenten komen ook nieuwe scans beschikbaar ?
In de loop van 2015 hopen we nieuwe registers online te kunnen aanbieden van Baarle-Nassau, Diessen, Geertruidenberg, Hilvarenbeek en Raamsdonk.

Ondersteuning door gemeenten
De registers worden niet per jaar overgebracht naar het Regionaal Archief Tilburg, dat gebeurt slechts een keer in de 10 jaar. Wij hebben aan gemeenten gevraagd of ze financieel de digitalisering van de niet-openbare registers willen ondersteunen. Daar is over het algemeen zeer positief op gereageerd. Het project loopt nog enige jaren door. Afgelopen jaar zijn de registers van Baarle-Nassau, Berkel-Enschot, Diesse, Gilze en Rijen, Goirle, Hilvarenbeek, Hooge en Lage Zwaluwe, Made en Drimmelen, Terheijden en Tilburg en Udenhout gescand.

Wel gescand en nog niet op naam doorzoekbaar
De nieuwe registers zijn veelal nog niet op naam doorzoekbaar. Ook die klus moet nog geklaard worden. Maar u kunt wel de registers inzien door de volgende stappen te nemen:

• Ga naar het genealogie/ voorouders gedeelte op onze website (link).
• Rechts klikt u 'inzien van bronnen' aan (link).
• Kies de plaats en het type registratie en klik vervolgens op start zoeken (link).U hoeft geen periode in te vullen
•Na deze stap ziet u een overzicht van alle gedigitaliseerde registers (link).
• Door op 'bron' te klikken worden de scans op chronologische volgorde geplaatst en kunnen de gewenste registers worden ingezien (link).

Gerelateerde bijdragen:

• Openbaarheidsdag Burgerlijke Stand 2014 link
• Bladeren door digitale beelden van allerlei registers link
• Nieuwe scans Burgerlijke Stand Gilze en Rijen link

Historische wielerbeelden Acht van Chaam

Links Tino Tabak (winnaar) en rechts Joop Zoetemelk in 1975
Zoetemelk werd tweede.

Hij mag zeker niet ontbreken, Wim van Est

Rinus (Rini) Verboom, winnaar nieuwelingen in 1973.

Vlaming Rik van Steenbergen

 Jan Peels, winnaar bij de nieuwelingen met Miss Anita

Traditioneel zal op 30 juli 2014 weer de 76ste Acht van Chaam worden gereden. Het wielercriterium staat sinds april 2014 op de nationale lijst van cultureel erfgoed (link).






Om alvast wat in de stemming te komen, tonen wij enkele historische beelden van de afgelopen 75 jaar.

Gesloten testamenten echtpaar Schotel - De Leeuw

Het Regionaal Archief Tilburg is voornemens de notariële archieven van Chaam te digitaliseren en er werden drie gesloten testamenten aangetroffen. Het komt niet dagelijks voor dat er gesloten testamenten geopend worden en het is altijd spannend wat het geheim achter het zegel is.

Dit keer bieden de twee testamenten van 26 juli 1843 weer een verrassende ontdekking. Het zijn namelijk de gesloten testamenten van Gilles Dionysius Jacobus Schotel (1807-1892) en zijn echtgenote Catharina Leonora Johanna de Leeuw (1810-1877). Het echtpaar trouwde in Breda in januari 1835.

Schotel is vooral bekend geworden door zijn bijzondere relatie met koning Willem II. Op voorspraak van deze vorst werd hij in 1846 beroepen als predikant in Tilburg. Hij was aanwezig bij het sterfbed van de koning in Tilburg. Schotel deelde zijn gemeenschappelijke belangstelling voor cultuur. Zijn vader was de bekende zeeschilder Johannes Christianus Schotel en ook zijn broer Petrus Johannes was als kunstschilder werkzaam.
Minder bekend is dat hij tussen 1841 en 1846 werkzaam was als predikant te Chaam. Hij werd op voordracht van de koning benoemd. Noord-Brabant had niet zijn voorkeur. Als doctor in de letteren schreef hij veel en beschikte over een uitgebreide bibliotheek. In de Evangelische Kerkbode van 1844 heeft Schotel een artikel gepubliceerd over de Hervormde gemeente in Chaam, die in die tijd slecht 87 leden telde. De verhouding tussen protestanten en katholieken was goed te noemen.

Het bestaan van dit testament was tot dusver niet bekend. De aanleiding om deze testamenten op te maken was zeer verdrietig. De dochtertjes Johanna , toen 7 jaar, en Leonarda, 2 jaar oud, overleden op 4 en 14 juli 1843. De meisjes zijn na elkaar in het overlijdensregister van de Burgerlijke Stand ingeschreven, nummers 10 en 11. De doodsoorzaak zou het gebrek aan geneeskundige hulp zijn geweest. De testamenten zijn in dezelfde maand opgesteld en spreken over erfgenamen mits het echtpaar kinderloos zou overlijden. Het echtpaar werd niet veel later op 4 augustus verblijd met de geboorte van een zoon Johannes.

Schotel zou ook uit Tilburg vertrekken, legde zich toe op het schrijverschap en overleed te Leiden op 9 december 1892.

Testament

Enveloppe

Voor deze blog is gebruik gemaakt van het boek van Bram Vroon, Vier eeuwen protestantisme in het zuidoosten van de Baronie ven Breda : de geschiedenis van de protestantse gemeente te Chaam c.a. (Delft 2006).

Openbaarheiddag Burgerlijke Stand

Het is een goede gewoonte om aan het begin van een nieuw jaar documenten te openbaren, die tot het afgelopen jaar wegens openbaarheid niet mochten worden ingezien.

Zo heeft het Regionaal Archief Tilburg openbare gescande registers van de Burgerlijke Stand van de volgende plaatsen en jaren online geplaatst:
· Nieuw beschikbare gescande registers:
Geboorteregisters
- Alphen en Riel: 1911, 1912, 1913
- Berkel-Enschot: 1911, 1912, 1913
- Chaam: 1911, 1912, 1913
- Diessen: 1907, 1910, 1911, 1912, 1913
- Dongen: 1913
- Gilze en Rijen: 1907, 1908, 1909,1910, 1911, 1912, 1913
- Hilvarenbeek 1913, 1914
- Moergestel: 1905, 1906, 1907, 1908, 1909, 1910, 1911, 1912, 1913
- Tilburg: 1908, 1909, 1910, 1911, 1912, 1913
- Udenhout: 1911, 1912, 1913


Huwelijk:
- Alphen en Riel: 1936, 1937, 1938
- Berkel-Enschot: 1933, 1934, 1935, 1936, 1937, 1938
- Chaam: 1933, 1934, 1935, 1936, 1937, 1938
- Diessen 1931, 1932, 1933, 1934, 1935, 1936, 1937, 1938, 1939
- Dongen: 1938
- Gilze en Rijen: 1936, 1937, 1938
- Hilvarenbeek 1933, 1934, 1935, 1936, 1937, 1938, 1939
- Tilburg: 1933, 1934, 1935, 1936, 1937, 1938
- Udenhout: 1935, 1936, 1937, 1938

Overlijdensregisters:
- Alphen en Riel: 1961, 1962, 1963
- Berkel-Enschot: 1961, 1962, 1963
- Chaam: 1961, 1962, 1963
- Diessen 1961, 1962, 1963, 1964
- Gilze en Rijen: 1961, 1962, 1963
- Hilvarenbeek 1961, 1962, 1963, 1964
- Oisterwijk:1960, 1961, 1962 en 1963
- Tilburg: 1958, 1959, 1960, 1961, 1962, 1963
- Udenhout: 1961, 1962,1963

Geboorteregisters kennen een beperking van 100 jaar, huwelijksregisters van 75 jaar en overlijdensregisters van 50 jaar. Maar niet alleen zijn ze online geplaatst, de registers worden ook op naam geïndiceerd opdat u makkelijker kunt zoeken.

Van welke gemeenten komen ook nieuwe scans beschikbaar ?Aan het einde van 2014 hopen we te hebben bereikt dat we u ook nieuwe registers online kunnen aanbieden van Baarle-Nassau, Goirle, Hilvarenbeek, Hooge en Lage Zwaluwe, Made en Drimmelen en Terheijden.

Van welke gemeenten niet op korte termijn ?
Nieuwe registers van Geertuidenberg, Loon op Zand, Oosterhout en Raamsdonk komen zoals het nu naar uitziet op korte termijn niet digitaal beschikbaar.

Wel gescand en nog niet op naam doorzoekbaar
De nieuwe registers zijn veelal nog niet op naam doorzoekbaar. Ook die klus moet nog geklaard worden. Maar u kunt wel de registers inzien door de volgende stappen te nemen:

• Ga naar het genealogie/ voorouders gedeelte op onze website (link).
• Rechts klikt u 'inzien van bronnen' aan (link).
• Kies de plaats en het type registratie en klik vervolgens op start zoeken (link).U hoeft geen periode in te vullen
•Na deze stap ziet u een overzicht van alle gedigitaliseerde registers (link).
• Door op 'bron' te klikken worden de scans op chronologische volgorde geplaatst en kunnen de gewenste registers worden ingezien (link).

Wat begraafregisters nog meer vertellen

Heel vaak zijn begraafregisters meer dan een droge opsomming van namen en begraafdata, zoals de nu volgende voorbeelden illustreren. Zo komt het soms voor, dat wanneer overledenen in de kerk worden begraven, de plaats van het graf in de kerk wordt aangegeven. Dat is o.a. het geval te Baarle-Nassau (DTB 8 Baarle-Nassau scan 16). Op 16 januari 1748 is aldaar begraven in de kerk de huisvrouw van Jan Tuijtelaers, vier stenen van de zerk met de koperen letters:

In Terheijden werd op 1 februari 1723 de heer Reijers in de kerk begraven, voor zijn gestoelte, daar hij placht te zitten (DTB 14 Terheijden scan 22):

De begraafplaats hoeft niet altijd hetzelfde te zijn als de plaats van overlijden, zoals de volgende twee voorbeelden aantonen.

Susanna Crooswijk overleed te Rotterdam op 30 september 1787, en werd op 4 oktober 1787 te Hooge en Lage Zwaluwe begraven (DTB 7 Hooge en Lage Zwaluwe scan 84):

Cathalijn Witten overleed op 7 maart 1739 te Dongen, maar werd op 13 maart 1739 te 's Gravenmoer begraven (DTB 21 Dongen scan 24):

Soms worden er in begraafregisters aliasnamen vermeld, zoals in Loon op Zand toen op 18 augustus 1763 Jan Janze Brands werd begraven. Het begraafboek meldt: Jan Janze Brands alias de Pruisch (DTB 16 Loon op Zand scan 19):  

In Dongen werd op 20 januari 1717 het kind van Anthony Hendricx alias Oubolleken begraven (DTB 15 Dongen scan 32):

Frappant is dat op 22 september 1727 ook te Dongen het kind van Adriaan Hendricx alias Oubolleken werd begraven (DTB 18 Dongen scan 17):

Waarschijnlijk gaat het hier om twee broers Anthony en Adriaan, die beiden alias Oubolleken werden genoemd, mogelijk de bijnaam voor hun vader Hendrik.

Op 14 september 1759 is te Dongen Berent Jespers overleden (DTB 25 Dongen scan 23). Dankzij het begraafboek weten we dat hij koksjongen is geweest en ook in Oost-Indië heeft vertoefd: 

Als een man overlijdt die ongehuwd is, is het een jongeman ook al is hij 65 jaar. In Udenhout heeft men toen Jan Maas op 9 juli 1759 als jongeman werd begraven, er voor alle zekerheid toch maar als overbodige informatie bij vermeld, dat hij niet getrouwd was (DTB 6 Udenhout scan 12): 

Op 7 juni 1775 werd te Chaam Hendrik Klasen begraven, nalatende een hoogzwangere vrouw (DTB 6 Chaam scan 90): 

Personen van 100 jaar of ouder kwamen zelden voor in de 18e eeuw. In Loon op Zand had men zelfs een 107-jarige Jan Willemse van Vught, hij werd op 16 februari 1767 aldaar begraven, kind of kinderen nalatend (DTB 16 Loon op Zand scan 29)

En tenslotte nog een opmerkelijke vermelding uit het begraafboek van Dongen. Op 25 februari 1762 is te Dongen overleden: de huisvrouw van  Adriaan Govaarts (DTB 26 Dongen scan 5):

Behalve voor het luiden van de klokken worden ook de "extraordinaire moeijtens van het versetten van gestoelte, bancken en stoelen" in rekening gebracht, zijnde zes stuivers. 

Doodsoorzaken in begraafregisters

In begraafregisters van vóór 1811 worden meestal geen doodsoorzaken vermeld. Als ze al vermeld worden, gaat het meestal om verdrinkingen. Maar er zijn uitzonderingen.

Op 3 augustus 1755 is Jan van den Broek te Hilvarenbeek begraven, hij was van een coorencar doodgevallen (DTB 12 Hilvarenbeek scan 17):

Ook in Hilvarenbeek is Jan van de Zande rond 16 januari 1758 vermoord (DTB 12 Hilvarenbeek scan 20):

 

Op 21 september 1758 is Johannes Jacobus Huijben, adjunct-predikant te Chaam, te Breda overleden aan de kinderpokjes, hij werd op 23 september 1758 aldaar begraven (DTB 6 Chaam scan 48):

Op 1 maart 1756 zijn Johannes Adriaen van Drunen en Zebregt Jan Ravens verdronken te Moergestel, zij zaten beiden in hetzelfde bootje (DTB 9 Moergestel scan 20): 

Soms is de reden van overlijden niet vermeld, terwijl  daar wel aanleiding toe was. Op 2 september 1806 is Anthony het kind van Jacobus Cornelissen, oud 4 jaar, "gestorven of verongelukt". Het gaat waarschijnlijk om verdrinking, maar de exacte doodsoorzaak wordt niet vermeld (DTB 19 Terheijden scan 40):

  

Willem Cornelis Swaans uit Loon op Zand is tijdens het bijwonen van een begrafenis in Udenhout op 12 april 1737 doodgebleven (DTB 5 Udenhout scan 9):

Hij werd op 15 april 1737 in zijn woonplaats begraven (DTB 14 Loon op Zand scan 83):

De afkorting lkna achter zijn naam betekent dat hij een kind of kinderen nalaat.

Embert Smits werd op 4 januari 1738 te Dongen begraven. Hij is verdronken omdat hij vast zat in het rad van de watermolen (DTB 21 Dongen scan 15):

Jan Walraaven overleed op 27 november 1769 te Dongen, omdat hij zich morsdood had gedronken (DTB 27 Dongen scan 41):

Op 6 september 1706 is Adriaan Bogaard te Dongen doodgestoken en op 10 september 1706 begraven (DTB 14 Dongen scan 14):

Op 15 januari 1793 is Michiel van der Wee versteven dood gevonden (doodgevroren) te Dongen (DTB 32 Dongen scan 25):

Op 5 juli 1732 is Adriaen de Bruijn te Dongen begraven, hij is doodgestoken (DTB 20 Dongen scan 21):

Op 30 oktober 1732 is Willem Hendriks van Dun te Dongen begraven, hij is doodgestoken, soo de spraak gaat (d.w.z. volgens geruchten) door de jager van Dongen (DTB 20 Dongen scan 22): 

Bijzondere gezinnen (I)

De meeste gezinnen die u in een bevolkingsregister aantreft zijn standaardgezinnen, bestaande uit gezinshoofd, vrouw en kind(eren). Soms kom je echter bijzondere gezinnen tegen, zoals bijvoorbeeld in Chaam (Bevolkingsregister Chaam 1860-1899, inventarisnummer 7, scan 3), waar maar liefst vier generaties in een huis wonen :

Een van de achterkleinzonen van Catharina Kuijpers is Casparus Gerardus Maria Joannes Rikkers, zoon van Franciscus Rikkers en Theodora Norberta Johanna van Beckhoven. Moeder is een dochter van Johannes Baptist van Beckhoven en Anna Elisabeth Bekkers. Laatsgenoemde Anna Elisabeth is een dochter van Dirk Arnoldus Bekkers en Catharina Kuijpers.

In Diessen komen we ook een bijzonder gezin tegen (Bevolkingsregister Diessen 1910-1919, inventarisnummer 335, scan 7). Inwonend zijn vader en moeder van het gezinshoofd (er staat abusievelijk schoonvader en schoonmoeder) , een broer, een tante en een oom:

In Oosterhout komen we twee ongehuwde zussen tegen die met hun vijf ongehuwde broers samenwonen (Bevolkingsregister Oosterhout 1880-1890, inventarisnummer 864, scan 349):

Ook in Oosterhout komen we een gezin tegen met 11 kinderen, op zich niet heel erg bijzonder. Opmerkelijk is dat de 11 kinderen in 10 verschillende plaatsen zijn geboren (de jongste twee zijn in Oosterhout geboren)  (Bevolkingsregister Oosterhout 1900-1920, inventarisnummer 888, scan 757):

In Tilburg komen we een gezin tegen bestaande uit vader en moeder en 10 kinderen, waarbij bijzonder is dat de kinderen allen dochters zijn (Bevolkingsregister Tilburg 1921-1939, deel 65 scan 1600) (met dank aan vrijwilliger Jan van Boxtel):

En tenslotte in deze eerste aflevering in Raamsdonk het echtpaar de Wijs/van Delft. De vrouw heet Barbara van Delft en inwonend is een Barbara van Delft die niet verwant zou zijn. Dat zou wel heel erg toevallig zijn. Nader onderzoek heeft geleerd, dat Barbara junior een dochter is van Barbara senior en dus een stiefdochter van het gezinshoofd (Bevolkingsregister Raamsonk 1891-1927, inventarisnummer 31, scan 91):

(wordt vervolgd)

Volkstellingen en bevolkingsregisters toegevoegd

 In de afgelopen weken zijn er een aantal bevolkingsregisters en volkstelling digitaal beschikbaar gekomen.
Via inzien van bronnen zijn ze in te zien.
De in deze registers voorkomende namen zijn nog niet opgenomen in de database maar er is makkelijk door de beelden te bladeren.
In iedere gemeente werd in een eigen systeem en met een eigen logica registers aangelegd en bijgehouden. Soms is het makkelijk te doorzien wat de gedachte achter de manier van registeren was maar soms is er naar hedendaagse begrippen zeer weinig lijn in te ontdekken. De toegevoegde gezinskaarten van Baarle-Nassau laten zich moeilijk raadplegen zonder nadere instructie die u hier vindt.
De volgende volkstellingen en bevolkingsregisters zijn toegevoegd:
's Gravenmoer volkstelling 1818, 1829, 1839, 1850 en het bevolkingsregister deel Straat 1911-1929
Baarle-Nassau gezinskaarten 1925-1939 zie toelichting
Chaam volkstelling 1819, 1821-1828, 1830 en 1839
Raamsdonk volkstelling 1810

Illustratie: Volkstelling te Bethlehem, Pieter Bruegel de Oude

Geschiedenis leeft in Chaam toen en nu !

Geschiedenis leeft ! Vandaag zondag 4 november werd het boek Chaam van toen en nu, gepresenteerd, samengesteld door George Valckx. Vier jaar lang is George Valckx bezig geweest met onderzoek en schrijven. Reeds eerder heeft hij gepubliceerd over het kruiswerk en carnaval in Chaam. Omdat er nog nooit integrale geschiedschrijving over dit dorp in de Baronie van Breda was samengesteld, vatte hij vier jaar geleden het ambitieuze plan op hierin te gaan voorzien.
De auteur van het boek werd een vaste studiezaalbezoeker bij het Regionaal Archief Tilburg. Hij heeft zich de moeite getroost om werkelijk elk archiefstuk van Chaam te bestuderen. Hij was het ook die de gesloten boedelinventarissen ontdekte (link).


Het boek behandelt verschillende facetten, landbouw en veeteelt handel en nijverheid, de overheid, financiën, rechtspraak, religie, onderwijs, cultuur en natuur. Bij het boek is een addendum verschenen met allerlei namenlijsten van bewoners, zeker een collector’s item voor genealogen. Veel bewoners waren werkzaam in de landbouw. Met name de familie Bekkers speelde door de eeuwen een belangrijke rol.


De huidige burgemeester van Alphen-Chaam drs. H. Nuijten overhandigde het boek aan de laatste burgemeester van Chaam mevrouw A.T.J. Bax-Broeckaert. In 1997 werden de gemeenten Alphen en Riel en Chaam samengevoegd, Riel werd toegevoegd aan de gemeente Goirle. Het was druk vanmiddag. Dat geschiedenis in Chaam leeft blijkt ook uit het feit dat in de zomer reeds 470 ! mensen een exemplaar hadden besteld.

George Valckx wist niet alleen de geschiedenis samen te stellen, hij wist ook sponsoren te vinden, die het boek mede wilde financieren, behalve die ene bank dan. Daarmee wist hij het boek ook betaalbaar te houden.


Nu maar hopen dat dit kloeke boek nog jaren een ereplaats krijgt in de bibliotheek van Chaam. link.




V.l.n.r. burgemeester Nuijten, gemeentearchivaris Yvonne Welings, oud-burgemeester Anne Bax-Broeckaert, schrijver George Valckx en zijn vrouw tijdens de boekpresentatie.

 

P.S. Het boek was na 14 dagen !!!! geheel uitverkocht en de schrijver George Valckx ontvangt op 4 januari 2013 een gemeentelijke onderscheiding voor zijn verdiensten.