zaterdag 19 mei 2012

Dat zou gemakkelijk zijn (geweest)

Ieder jaar een volkstelling. Het ideaal voor elke genealoog. De praktijk wijst echter anders uit: in 1810 was er de eerste volkstelling en daarna in principe om de 10 jaar een nieuwe telling tot 1850, in welk jaar het bevolkingsregister werd ingevoerd. Een gunstige en enige uitzondering op deze regel is Baarle-Nassau. In de jaren 1811-1821 werd er (met uitzondering van 1818) élk jaar een volkstelling gehouden. En zo kunnen we als voorbeeld het gezin van Cornelis Dingemans gedurende deze periode jaar voor jaar volgen. Hij woonde gedurende de hele periode in het huis genummerd 15. Behalve vrouw en kind worden ook de knechten en dienstmeiden vermeld. Ter illustratie volgen nu de vermeldingen van Cornelis Dingemans in de registers van 1811,1814,1817 en 1821:

Het register van 1811:


Het register van 1814:


Het register van 1817:

en tenslotte het register van 1821:


Na 1821 zijn er in Baarle-Nassau nog volkstellingen geweest in 1825,1829 en 1837 (meer dan gebruikelijk dus). Het register van de volkstelling van 1840 is in 1850 tevens gebruikt als eerste bevolkingsregister, dat bijgehouden is tot 1860.

zaterdag 12 mei 2012

Enthousiaste reacties bij Tilburg op de Kaart

De presentaties van Tilburg op de Kaart zijn goed verlopen. Zaterdag 12 mei konden mensen in Regionaal Archief Tilburg kennismaken met de nieuwe website en daarna de mobiele versie al wandelend uitproberen. Veel mensen hadden thuis de site al bekeken en uitgeprobeerd, maar dat voorkwam niet dat er regelmatig "Ooooh" of "Wow" te horen was. De mogelijkheden zijn zo uitgebreid, daar waren de meesten nog niet van op de hoogte. De bezoekers hadden positieve reacties, waren verbaasd over het gemak waarmee afbeeldingen, informatie, kaarten aan elkaar gekoppeld zijn. Eén bezoeker voorspelde: "Daar ga ik aardig wat avonden mee doorbrengen..."
Hieronder een impressie van de middag, met Luud de Brouwer die de mogelijkheden op het grote scherm liet zien en Petra Robben die de wandeling leidde met de mobiele versie van Tilburg op de Kaart (geen app! Gewoon mobiel internet!)
 





Leeftijden in begraafboeken

In de meeste begraafboeken worden pas vanaf 1806 leeftijden vermeld. Dat zijn die boeken, welke zijn bijgehouden door de gequalificeerde. In Hooge en Lage Zwaluwe is men echter al in 1766 begonnen met het vermelden van leeftijden, en wel, zo lijkt het, van de ene dag op de andere, met ingang van 27 november 1766 (DTB 7):

De vermelde leeftijden moeten met een korrel zout genomen worden; de ene keer wordt de leeftijd zeer exact vermeld, de andere keer wordt er maar een slag naar geslagen. Zo overleed op 26 mei 1769 Huijbertje Kooijmans, in de leeftijd van, om precies te zijn, 90 jaar, 10 maanden en 26 dagen, de volgende inschrijving betreft Antje Smits, overleden 8 juni 1769, oud in de seventig jaren en op 21 juli 1769 overleed Willem van Bergijk, oud diep in de 60 jaren:

De achternaam Sestig komt vaak voor in Hooge en Lage Zwaluwe. Het is dan ook erg toevallig dat op 15 december 1774 overleed: Jacob Sestig, in de ouderdom van, jawel, sestig jaren:


De oudste overledene is Jan Moleschot, die in de ouderdom van 100 jaar op 26 juli 1775 overleed:



Sinds januari 1777 worden niet alleen de overlijdens- en begraafdatum en leeftijd vermeld, maar ook een specificatie van de kosten van de begrafenis, bestaande uit het luiden van de klok, kosten van de baar, kosten voor het zinken (van de kist, d.w.z. het neerlaten van de kist)  en soms de huurkosten van het graf. Ook wordt aangegeven of de overledene op het kerkhof of in de kerk wordt begraven. De eeerstingeschrevene is Adriaan de Graaf die op 7 januari 1777 overleed en van de armen wordt begraven:





Op 10 april 1777 overleed Neeltje van de Burcht en zij werd op het kerkhof begraven, op 12 mei 1777 overleed Bastiaantje Pieters, zij werd in de kerk begraven. Voor het ligten der zerk wordt een bedrag in rekening gebracht. Zij zal in het graf van haar man bijgezet zijn: 


vrijdag 11 mei 2012

Programma 12 mei: Tilburg op de Kaart

Morgen, zaterdag 12 mei, presenteren we Tilburg op de Kaart. Luud de Brouwer laat op het grote scherm zien hoe het werkt en wat de vele mogelijkheden zijn.
Na de presentatie is het mogelijk een korte wandeling door het centrum van de stad te maken, met de mobiele versie van Tilburg op de Kaart als leidraad. Deze mobiele versie werkt gewoon met de browser van de smartphone. Je hebt natuurlijk wel een internetabonnement nodig en je moet de browser toestaan om je locatie vast te leggen. Dan kan de mobiele versie van Tilburg op de Kaart je informatie geven op of dichtbij de plaats waar je dan staat.

Als je dat op een nog modernere manier wilt, gebruik dan de Layarversie van de website. Je hebt daarvoor wederom een smartphone nodig met internetabonnement en de software van Layar op je telefoon. Als je die hebt geïnstalleerd, dan kun je gaan zoeken naar geschikte toepassingen. Zoek je op Tilburg dan is één van de resultaten de Layarversie van Tilburg op de Kaart. Die is herkenbaar aan het logo dat hier naast staat. Layar is software die augmented reality biedt. De software maakt gebruik van de camera van je telefoon en plaatst daar de punten in die in Tilburg op de Kaart staan.
Goed voorbereid op pad? Download dan alvast de Layarapp. Voor de mobieleversie is het niet nodig een app te downloaden. Daarmee zijn er genoeg manieren om Tilburg op de Kaart te gebruiken waar en wanneer je maar wilt! Veel plezier!


Presentaties starten om 12.00, 13.00, 14.00 en 15.00 uur

Korte wandelingen in het centrum starten om 12.30, 13.30 en 14.30 uur vanuit het archief

Wat heeft er door het hoofd van deze ambtenaar gespeeld?



Een krantenartikel op een gezinskaart geplakt roept bij mij deze vraag op.

Ondertussen hebben onze vrijwilligers al duizenden gezinskaarten voorbij zien komen.
Er zit van alles tussen: Vreemde namen, vreemde geboorteplaatsen, grappige doopnamen zoals Caspar Melchior Balthazar voor iemand die op 6 januari (Driekoningen) geboren is.
Maar het meest opvallende is een krantenartikel over een rechtszaak dat op een gezinskaart geplakt is.
( Dank aan Jacques die het onder mijn aandacht bracht)
Maar wat is nu de reden om dit artikel op te plakken?
We kunnen alleen maar gissen.
Het is zeker niet de enige Tilburger die in die tijd veroordeeld wordt dus dat kan de reden niet zijn.
Zit het in het beroep van de veroordeelde?
Volgens de kaart is hij huismeester in een gezellenhuis, een huis voor ongehuwden.
Is het de tegenstelling tussen deze bigamist en de ongehuwden waar de ambtenaar humor in ziet en zodoende besluit het artikel te bewaren?
Misschien is de zeldzaamheid van de misstap wel de reden voor het opplakken. Bigamie is zeker geen veel voorkomende reden van veroordeling en in Tilburg een onbekend fenomeen. Het is een veroordeling die de landelijke pers haalt.
Of was het gewoon gniffelen met collega’s om een man die met twee vrouwen tegelijk getrouwd was?
Iemand nog een andere suggestie?

donderdag 10 mei 2012

Jan Naaijkens in de geschiedenis annalen toegevoegd

Met recht kan gesteld worden dat de 93 jarige Jan Naaijkens belangrijke bijdragen heeft geleverd aan het culturele leven in Noord-Brabant en Hilvarenbeek in het bijzonder. Uit handen van Koningin Beatrix ontving hij hiervoor in juni 2000 de Zilveren Anjer voor zijn verdiensten. In maart 2012 werd hij door burgemeester Palmen nog gehuldigd tot ereburger. Dat gebeurde ter gelegenheid van de viering van zijn 75 jarig lidmaatschap van de Beekse toneelvereniging Maet Hout Saet.

Op 10 februari 1919 zag Johannes Jacobus Josephus Naaijkens het levenslicht in Hilvarenbeek. Op de foto geheel links zien we een jonge Jan Naaijkens met zijn familie rond 1928, verkleed om deel te nemen aan de H. Hartprocessie.

Na de kweekschool en de diensttijd startte hij in 1941 als onderwijzer aan de Petrus Canisius Jongensschool. Tijdens de oorlog zag hij zich genoodzaakt om onder te duiken. Vanaf 1958 tot 1960 was hij leraar verbonden aan de kweekschool Cor Jesu te Eindhoven, om daarna weer als hoofdonderwijzer aan de Adrianusschool in de Koestraat te starten. Tot zijn pensioen in 1978 zou hij aan deze school verbonden blijven.

Naast zijn onderwijsloopbaan en zijn gezin met twaalf kinderen was hij hoofdredacteur van het tijdschrift het Edele Brabant 1946-1951, medeoprichter van het Brabants Centrum voor Amateurtoneel, van de stichting Brabant Heem, de speelgroep Filassi. De Groot-Kempische cultuurdagen 1947-1971 waren zonder zijn bijdragen nooit zo succesvol geweest. . De foto toont de opening uit het jaar 1951, waar een openluchtspel van Jan Naaijkens "Reinaart komt terug" werd gespeeld.

Jan Naaijkens naast een affiche Maet Hout Staet
 Om u een idee te geven van zijn indrukwekkende hoeveelheid toneelwerken, dat zijn er om precies te zijn: 23 massaspelen, 19 wagenspelen, 16 kluchten, 12 jeugdspelen, 14 komedies, 8 revues, 9 tragedies, 5 musicals, 3 klank- en lichtspelen en 1 spreekkoor. Sommige ervan werden uitgevoerd voor de KRO-televisie.

U begrijpt dat we van deze bijzondere Bekenaar de geschiedenis wilden vastleggen. Afgelopen tijd is zijn collectie opgenomen bij het Regionaal Archief Tilburg en vandaag 10 mei werd de overname formeel bekrachtigd op het gemeentehuis in het bijzijn van de burgemeester Palmen en uiteraard met Jan Naaijkens zelf.
Ook Omroep Brabant besteedde aandacht aan dit heugelijke feit.

Berichtgeving op de website van Brabants Heem. ën op de website van Ioannes Goropius Bekenanus Heemkundige Kring Hilvarenbeek- Diessen.
Rondje Goirle (link).

Het Nieuws in (link)
Stadsnieuws

woensdag 9 mei 2012

Volksfiguur "Zot Joke" en meer nostalgie uit de 70's

Enige weken geleden zijn er korte filmfragmenten geplaatst op YouTube, zonder daaraan veel publiciteit te geven. Verrassend genoeg werden de meeste fragmenten al veelvuldig bekeken en in sommige gevallen becommentarieerd. De informatie bij de beelden is nog verre van volledig en ieders kennis daarover is zeer welkom. Waar was het precies, wie staan er op de beelden, wat voor soort activiteit is er gefilmd...
Wie kan ons vertellen waarom frater Renadus gehuldigd werd? 

Het zijn opnamen van Tilburg, gewone en bijzondere momenten in de jaren 70. De vele sloopwerkzaamheden van kerken en fabrieken (Broekhoven II., Noordhoekse kerk, de Pieter van Doorn) die in die jaren plaatsvonden, worden getoond. Veel nostalgie: het BBA station en het Postkantoor (met de rode bestelbusjes), beelden van de Heuvelstraat, de Kruikenmarkt, Carnaval natuurlijk. Enkele bijzondere Tilburgers: Anna Snels (Koningswei) die haar 90ste verjaardag viert en "zot Joke", Jo den Hollander.   


Waarschuwing: de kwaliteit van de opnamen is zeker niet goed, de inhoud vergoedt.