Stamboomonderzoek en educatie

'Tilburger schrijft boek over eigen stamboom' is de kop van een artikel in de Tilburgse Koerier van deze week. In de eerste alinea lees ik het volgende: 'Aanleiding voor het schrijven was een schoolopdracht waarmee Dirk, de zoon van de schrijver, thuiskwam. 'Het idee om te beginnen aan deze speurtocht in het verleden werd geboren toen ik hem hielp met een schoolopdracht', aldus de schrijver. 'Hij moest een zogenaamd 'egodocument' bestuderen en beschrijven, in combinatie met een bescheiden stamboom. Het document moest minstens veertig jaar oud zijn en over een familielid gaan of daardoor geschreven zijn.' Nu is deze schoolopdracht koren op de molen voor de betreffende schrijver. Hij publiceert immers regelmatig boeken en artikelen over (Tilburgse) historische onderwerpen. Maar toch, het is wel de schoolopdracht die deze man inspireerde.

Toevallig ben ik ook bezig met een docent van het Theresialyceum om een leerlingproject voor te bereiden. Hij is deelnemer aan het project 'Geboren in 1809' en hij ontdekte het Regionaal Archief Tilburg als potentiele leerplek voor genealogisch onderzoek door zijn leerlingen. Weliswaar facultatief, maar blijkbaar zijn er genoeg leerlingen die dit interessant vinden. Zelfs een Turkse leerling had zich gemeld. In eerste instantie had de docent dat afgehouden; er zou waarschijnlijk geen informatie te vinden zijn. Ik heb er echter op aangedrongen om de leerling mee te laten doen. De wil is er, dus ik vind, dat wij als archief ons uiterste best dan moeten gaan doen om daarmee aan de slag te gaan. Wie weet, wat we daarvan op steken? Welke familiedocumenten heeft die Turkse leerling in huis? Hebben ze doop- of bidprentjes? Waarschijnlijk niet, maar ik weet er eigenlijk helemaal niks van. Daar kan ik dus iets van leren!

Ik ben altijd blij als er een leraar met zo'n concreet verzoek komt. Natuurlijk haken we daar op in! Er wordt wel eens gevraagd of je dan niet te veel diverse projectaanvragen krijgt, maar de ervaring in het Textielmuseum heeft me geleerd, dat de range niet zo breed is. Het zijn de geijkte onderwerpen waar ze mee komen. Genealogie is er één van. Ik kan er dus gerust op in gaan. Het zal nog wel vaker voorkomen.....Ik ga eens bellen waar de zoon van de schrijver op school zit..

U GAME U LEARN filmpjes

Wie na de posts van Luud helemaal enthousiast is geraakt over de U GAME ULEARN conferentie van afgelopen donderdag in Delft en baalde dat hij/zij deze gemist had. Kan gelukkig de keynotes van ondere andere Helen Blowers en father Roderick, bekijken via internet.

Veel kijkplezier

KVAN-dagen 15 en 16 juni 2009

Op 15 en 16 juni vinden de KVAN-dagen 2009 plaats in de Toneelschuur te Haarlem.
Geïnteresseerden uit het archief- en informatiedomein kunnen zich tot 25 mei aanmelden via www.kvan.nl. Het thema is Archieven –de ruimte.

In de Toneelschuur in Haarlem zal tijdens de KVAN-dagen gediscussieerd worden over ruimtelijke onderwerpen zoals web 2.0 en verder, geografische informatiesystemen, de invloed van de omgevingsvergunning op archief- en informatiebeheer, architectuur van informatie, archieven over de grens en het ruimtelijk inzichtelijk maken van data. En ook over de vraag welke nieuwe ruimte de archivaris moet innemen. Hoe stappen we uit onze eigen vertrouwde ruimte, onze 'comfort zone'?
Wat betekent dit? En hoe kunnen archivarissen in de nieuwe situatie de kwaliteit en professionaliteit waarborgen?

Het programma is gevarieerd opgebouwd en heeft enkele extraatjes zoals een bezoek aan het
Teylers museum.
Geïnteresseerd? Schrijf je voor 25 mei in!
Meer informatie

U GAME U LEARN - father Roderick

Voor een priester die communicatie heeft gestudeerd moet je oppassen.
Roderick Vonhögen is zo iemand.
Ik had nog nooit van hem gehoord, maar anderen kenden zijn podcastverleden. Ik wist niet eens dat hij Nederlander was. Maar goed, nu was de verrassing des te groter. Zijn keynote begon met een gregoriaans koor dat nauwelijks te stoppen was. Net als father Roderick zelf trouwens.

Daarna stapte een jonge kerel op het podium in de bedrijfskleding van de Rooms-Katholieke kerk en die hield vervolgens de aandacht volledig vast gedurende de tijd dat hij vertelde.
Hij was een prima presentator, grappig, to the point, ondeugend naar de kerk toe, gebruikte de juiste presentatietechnieken inclusief stemmetjes, kortom hij wist het publiek goed te bespelen. Niet op een enge manier, maar buitengewoon onderhoudend.

De Digitale Archivaris heeft er al uitgebreid over geblogd, dus ik beperk me nu tot een aantal thema's die mij bijzonder aanspraken.

Father Roderick (zijn artiestennaam), is een web 2.0 adept uit overtuiging. Hij zoekt de gelovigen op waar ze zijn en verlangd niet van ze dat ze naar de kerk toekomen. De titel van zijn presentatie was dan ook: Oude Instituten en Nieuwe Media.
Hij hield een gloedvol betoog over de inzet van nieuwe media om mensen te bereiken. Het is niet de boodschap (alleen) die minder interessant is, maar het is eerder de manier waarop we mensen proberen te bereiken. Praat de (gemeenschappelijke) taal van de mensen die je wilt bereiken en stop met lineair commmuniceren: communicatie is ontmoeten, is interactie.
Internet is een energieveld (en dat is zeker letterlijk zo!) dat mensen met elkaar verbindt. De parallel met God is makkelijk te leggen. Het goede van zijn presentatie was nu juist dat hij dat niet deed.

Het zijn geen revelaties die hij deed, maar hij zei het wel duidelijk en in context. Zijn activiteiten op het internet, binnen de Star Wars community, maakten hem duidelijk dat je daar echte contacten maakt en dat mensen gevoelig zijn voor de diepere (religieuze) lagen. Daar ontdekte Roderick dat er een markt was voor die benadering. Later ging hij ook op die manier podcasten over de religieuze lagen in Harry Potter en Pirates of the Caribbean. Meer dan 40.000 luisteraars...

Hij beschreef de moderne mens als een hub, een soort van stekkerdoos waar allerlei systemen op zijn aangesloten, TV, radio, internet, telefoon, koffiezetapparaat etc. en dat communiceert allemaal met elkaar. Maar de mens is ook een zender, die vodcasts, films, podcasts, weblogs etc. produceert. Hele treffende vergelijking.

De publieksruimte in een archiefgebouw moet een plek zijn van inspiratie, interactie, mogelijkheden. Daar moet je bezoeker "hub" kunnen zijn :-).

Inspirerend betoog uit onverwachte hoek. Sterk optreden, goede presentatie. Roderick Vonhögen is een man die in zijn eentje een bezoek aan een congres de moeite waard maakt.
Dat is nog eens een zendeling!

U GAME U LEARN - Helene Blowers

Afgelopen donderdag 23 april was het tijd voor het symposium over marketing, Nieuwe Media en Mediawijsheid in de TU in Delft. Een zonovergoten dag die opnieuw inspiratie opleverde. In mijn geval van de twee keynote sprekers, Helene Blowers en father Roderick.

Helene Blowers (bedenkster van de 23 Things) begon met de zaal een wave te laten doen en legde dat vast op een digitale camera. Het moest een keer over want de eerste keer waren we niet enthousiast genoeg. Dat lijkt een hele simpele manier om de zaal wakker te krijgen en bij de les te houden, maar het is ook waar het bij web 2.0 om gaat. Als je niet enthousiast bent, dan wordt het moeilijk. Web 2.0 gaat over delen en openstaan voor anderen, op een constructieve manier.
Haar presentatie was getiteld: Finding the Phoenix. Het was vooral gericht op bibiotheken, Helene is zelf Digital Strategy Director van Columbus Metropolitan Library. Maar voor archieven zit er ook voldoende in om van te leren.

Ze begon met het signaleren van trends. De trend die mij het meest shockeerde is de groei van mobiel bereik in de wereld. In de periode van 2002-2008 is de toegang tot internet voor de wereldbevolking gegroeid van 11 tot 23%. Voor de toegang tot mobiele telefonie / internet is het gegroeid van 15 tot 60%. Mobiel (en dat staat voor mij ook voor draadloos internet) is een niet weg te denken kracht in de wereld van informatie. Daar moeten we als archieven in ieder geval iets mee.

Twee andere trends die voor archieven van belang zijn: het gedrukte medium is een aflopende zaak. Het meest concreet zie je dat in de krantenwereld waar in de huidige economische crisis menig krant het loodje heeft moeten leggen of zich gaat toeleggen op digitale content. En misschien nog belangrijker: het distribueren van media is sterk aan het veranderen van fysiek naar digitaal.

Ze deed een paar heel interessante uitspraken.
Mensen hebben de behoefte om iets van zichzelf na te laten. Dat illustreerde ze heel treffend door een afbeelding van een hand uit de grotten van Lascaux (foto is uit grot Peche Merle, ca. 17.000 jaar oud). Blijkbaar hebben mensen al millenialang die behoefte. Als we dat faciliteren dan zijn veel mensen bereid daar aan mee te werken. We zien dat in ons geval aan de deelname en de gedrevenheid bij de deelnemers aan het project 'Geboren in 1809', maar net zo goed aan de reacties die we soms dagelijks krijgen met correcties op fouten en aanvullingen op foto's in de fotobank. Het is een soort van validatie dat je leeft, geleefd hebt.

Ze sprak ook over "deeply local", de mogelijkheid voor bibliotheken (en zeker archieven natuurlijk!) om zich sterk te verbinden met de plaats waar ze gevestigd zijn. Dat is iets waar ik zeker in geloof. De historische beleving is verbonden aan de plaats waar je geboren bent, leeft en geleefd hebt, waar je verleden sporen heeft en waar je zelf sporen hebt achtergelaten. De diepe verankering van geschiedenis, de persoonlijke geschiedenis in plekken, plaatsen, gebouwen, straten, buurten. Daar kunnen we als archiefinstelling wat mee doen. We doen dat ook al b.v. via het Geheugen van Tilburg van het Stadsmuseum Tilburg. Het BHIC is nog veel actiever op dat gebied.

Krachtige beelden en woorden die voor mij in ieder geval als resultaat hadden dat ik nog steeds de Feniks zie voor het Regionaal Archief Tilburg: Engaged + Motivation = Learning.

Tilburg : tijdschrift voor geschiedenis, monumenten en cultuur, jaargang 27, nummer 1 is verschenen. Daarin twee artikelen door medewerkers van de Stichting Mommerskwartier (Regionaal Archief Tilburg, Audax Textielmuseum Tilburg en Stadsmuseum Tilburg).

Directeur Ton Wagemakers schreef het artikel: Over de belangrijkheid van de Tilburgse textiel omstreeks 1809 (blz. 15-20). In 1809 verleent koning Lodewijk Napoleon Tilburg stadsrechten zowel vanwege de grootte als de belangrijkheid van het dorp. Als stimulator van de nijverheid in zijn koninkrijk doelt hij bij dat laatste zonder twijfel op de belangrijkheid van de Tilburgse textiel.

Astrid de Beer en Petra Robben, beiden werkzaam bij het Regionaal Archief Tilburg, schreven het stuk Tilburg 200 Vrouwen : een ontmoeting in textiel. Over handwerken, huishoudonderwijs, de textielindustrie (blz. 40-44).

Overige artikelen:
C.J. Weijters: Tilburg tot stad verheven - 18 april 1809 (blz. 3-11)
Ed Schilders : De komediekwestie (blz 12-14)
Martin W.J. de Bruijn: Jan Anthonie Sebastiaan van Spaendonck in het licht van zijn tijd(blz 21-34)
Henk van Doremalen: de Internationale Tentoonstelling Stad Tilburg 1809-1909 (blz. 36-39)
Tilburg kort: Tilburg signalementen LXIII; Een wijd land: Koningsoord in Brabant; Encyclopedie van Tilburg (boekbesprekingen, blz. 45-47)

Het tijdschrift komt vandaag of morgen met de interne post naar het Archief. Het is nu nog in de bibliotheek van het Textielmuseum!

Buurtbank Brabant

Erfgoed Brabant is een initiatief gestart waarbij verhalen bij een museaal object of een Brabants onderwerp verzameld worden: de Buurtbank. De Buurtbank is bedoeld voor Brabantse musea en heemkundekringen met een collectie. Het is te zien als een manier om een collectie te beschrijven, of om meer informatie over een object of onderwerp te geven.
Mensen vertellen in een filmpje hun verhaal bij een object of een onderwerp. Ze ´buurten´ erover. De verhalen moeten een link hebben met Brabant en worden liefst in het Brabants verteld.

Op de website zijn de filmpjes te zien, steeds gekoppeld aan het object of het onderwerp. Musea kunnen gebruik maken van deze manier van het geven van informatie over een collectiestuk.
Neem eens een kijkje op de site van de buurtbank.