TILBURG, juni 2009 – René de Leuw is één van de zestig enthousiaste deelnemers aan het project Geboren in 1809, gestart door het Regionaal Archief Tilburg en de Nederlandse Genealogische Vereniging afdeling ‘s-Hertogenbosch–Tilburg. De deelnemers onderzoeken de levensloop van alle 338 Tilburgers die in 1809 zijn gedoopt of geboren. René kreeg vier te onderzoeken personen toegewezen. Drie overleden jong, maar de vierde was een schot in de roos. Jacobus Josephus Joannes Baptista de la Geneste bleek een huisarts uit een rijke familie te zijn. “Ik ben helemaal in zijn leven gedoken.”
René de Leuw was altijd al geïnteresseerd in geschiedenis en werkt als vrijwilliger bij het Regionaal Archief Tilburg. Het project Geboren in 1809 sprak hem daarom direct aan. “Ik heb geluk gehad met Jacobus de la Geneste, die een heel boeiend persoon was. In verschillende archieven en via internet vond ik heel veel informatie over hem.” Jacobus’ geboorteplaats was Tilburg, maar hij werd huisarts in Leende. Dat vak zat in de familie, zijn vader en beide opa’s beoefenden hetzelfde beroep. René ontdekte via internet dat Jacobus in Leiden heeft gestudeerd. “Ik kreeg ook de titel van zijn proefschrift door en via een antiquariaat kwam ik het proefschrift zelf op het spoor”, vertelt hij enthousiast. “Ook vond ik het bewijs dat Jacobus is geslaagd voor zijn examen voor een commissie die beoordeelde of de afgestudeerden geschikt waren voor het doktersvak. Alle informatie en al het beeldmateriaal dat ik heb gevonden, heb ik op de
Wiki-pagina van het project gezet, te vinden via
www.geborenin1809.nl.”
Een rijke vrouwDe vader van Jacobus, huisarts in Tilburg, stierf al in 1817. Zijn vrouw bleef met acht kinderen achter en verhuisde later naar België. Een paar zussen van Jacobus werden non, een broer werd pastor. De familie De la Geneste was zeer religieus. Uit kadasteronderzoek van René blijkt dat de moeder van Jacobus grond van haar familie heeft verkocht om de studies van haar kinderen te betalen. Jacobus trouwde kort na zijn studie met Maria Catharina Koppens uit Leende, het dorp waar hij familie had wonen. Maria had geen ouders meer, maar was wel van rijke komaf. “Het was goed voor Jacobus dat hij een rijke vrouw trouwde, want zelf verdiende hij niet veel”, zegt René. “Hij werd dokter in Leende, maar zijn vaste jaarsalaris was maar 100 gulden. Hij was verplicht om iedereen te helpen en daardoor was hij aan het dorp gebonden. Verliet hij het dorp, dan moest hij dat melden aan de burgemeester. Het was belangrijk dat de dokter altijd beschikbaar was.”
Vroedmeester en gemeenteontvangerJacobus had verschillende bijbaantjes. Zo was hij gemeenteontvanger, wat betekende dat hij belastingen inde. René vond in het gemeentelijk archief zijn sollicitatiebrieven terug. “Na dertien jaar heeft hij om onduidelijke redenen opnieuw moeten solliciteren, maar hij heeft zijn functie niet teruggekregen”, zegt René. “Ik vraag me af waarom niet. Toen de vroedvrouw van Leende stierf, is hij vroedmeester geworden. Vanaf dat moment kreeg hij 180 gulden per jaar. Treurig feit is dat hij zelf nooit gezonde kinderen kreeg. Vijf kinderen werden dood geboren. Het enige kind dat bij de geboorte wel leefde, leefde maar drie dagen. Jacobus is voortijdig gestopt met werken. Waarom weet ik niet precies, ik denk zelf aan een aandoening als Alzheimer. Ik hoop daar nog eens correspondentie met bijvoorbeeld de burgemeester over te vinden. Verder was Jacobus één van de oprichters van de fanfare van Leende en de eerste voorzitter.”
Verslavend detectivewerk Jacobus stierf in 1872, een paar jaar voor zijn vrouw. René vond zijn testament terug, dat van zijn vrouw nog niet. Hij is van plan in het Eindhovens archief verder te zoeken. “Ik ben nog niet klaar met het uitzoeken van de geschiedenis van de De la Genestes”, zegt hij. “Het is echt verslavend, ik wil steeds meer vinden. Ik zie het als detectivewerk: je vindt een spoortje en dat ga je helemaal uitpluizen om antwoorden te vinden. Voor mij is Jacobus inmiddels een soort familielid, ik weet zoveel van hem. Ik heb papieren gevonden waar hij zelf zijn handtekening onder zette. Het is zo’n apart idee dat ik dezelfde papieren heb vastgehouden als hij. Ik heb ook een lijst gevonden van spullen uit het huis die zijn moeder heeft verkocht. Zo gaan een persoon en zijn omgeving echt leven.”
Over ‘Geboren in 1809’In 2009 is het tweehonderd jaar geleden dat Tilburg stadsrechten kreeg. Het Regionaal Archief Tilburg en de Nederlandse Genealogische Vereniging (NGV) ’s-Hertogenbosch-Tilburg haken hierbij aan met het project ‘Geboren in 1809’. Het doel is om onderzoekers kennis te laten maken met de geschiedenis van Tilburg en met het doen van onderzoek in een archief. Het onderzoek is eind juni afgerond en de resultaten worden 11 oktober gepresenteerd.
Gisterenmorgen was er een speciale activiteit als start van een nieuw project van het Regionaal Archief Tilburg: de Charterbank. Dit keer geen project op het gebied van genealogie, maar een minder voor de hand liggend type bronnen: charters. Deze akten, geschreven op perkament en met soms nog prachtige zegels krijgen onderzoekers niet vaak in handen. Meestal zijn ze moeilijk te lezen, door het handschrift of taalgebruik. Het hanteren van de soms grote stukken met zegels is ook niet altijd eenvoudig. Veel archieven hebben hun chartercollectie goed geconserveerd, netjes gevlakt, in dozen. 
