Online bronnen voor bedrijfsgeschiedenissen

Het Instituut voor Nederlandse Geschiedenis (ING) heeft de nijverheidsenquêtes van 1816, 1819, 1843 en 1848 op de website geplaatst. Het is een prachtige bron om bijvoorbeeld onderzoek te doen naar de lokale economische geschiedenis. In 1816 worden er opgaven verstrekt van Alphen en Riel, Baarle-Nassau, Dongen, Geertruidenberg, Loon op Zand, Made en Drimmelen, Oosterhout, Raamsdonk en Tilburg. . De bierbrouwerijen zijn in Raamsdonk nog zeer favorabel, in Tilburg hebben deze geen opmerkelijke veranderingen ondergaan. De economische activiteit van de Tilburgse kaardenmakerijen 7 in getal, in 1809 nog 8, is 'afwisselend na gelang van de activiteiten van de wollenstoffennijverheid". In 's Gravenmoer is de kantindustrie redelijk bloeiend, de rijbosscherijen zijn geheel in verval. Door de inlijving bij Frankrijk is de Tilburgse katoenindustrie vrijwel stil komen te liggen. Men kan ook vele gegevens achterhalen over de verschillende molens, zoals de oliemolens uit Alphen en Loon op Zand. In Oosterhout gaat het met de scheepstimmerwerf en de pottenbakkerijen redelijk wel.

Weet u niet wat de verschillende beroepen betekenen, de website van het Nederlands Instituut voor Economische geschiedenis (NEHA) bevat een database met historische beroepen.

12 december: Grootmoeders recepten in het Archief

In Regionaal Archief Tilburg is een vondst gedaan. Boekjes met oude recepten, huishoudtips en medische raad werden in een vergeten doos gevonden. Doorbladerend is het of ‘Klazien uut Tilburg’ tot je spreekt. Op zaterdag 12 december besteedt het Archief ruim aandacht aan deze boekjes. Aan de hand van de recepten wordt de bezoeker meegenomen naar vroeger tijden. Zelf inkt maken, kruidenthee en bier proeven, een wedstrijd met vergeten groenten. U kunt ‘vroeger’ komen proeven, ruiken en zien.

Het is onbekend wie de oude boekjes heeft volgeschreven. Wel is bekend dat ze uit de 19e eeuw komen. Binnen één boekje wijzigt het handschrift soms, zodat het lijkt of verschillende mensen één boekje vulden. De taal is meestal Nederlands, maar soms Frans. Wilde de schrijver hiermee sjiek overkomen? Veel aandacht is er voor het maken van verschillende kleuren inkt en het verven van stoffen. Zou daar een link te vinden zijn met een verver uit de textielindustrie?


Het programma van 12 december loopt van 10.00 tot 15.00 uur.

Doorlopend: Demonstratie van Museumbrouwerij De Roos (met proeverij)
Informatiestand van Heemtuin Den Doornhof (met proeverij)
Kletskoppen versieren (en opeten!) voor kinderen
Demonstratie inkt maken van De Tiendschuur
Schrijven met een rietpen
Tentoonstelling oude voorwerpen uit Tilburg van Werkgroep Theresia
Wedstrijd ‘Was dè?’: vergeten groente herkennen.

Om 11.00 en 14.00 uur: Lezing ‘Vergeten groente en fruit’ door Paul Heyvaert, natuurgids

Rondom de boekjes is Regionaal Archief Tilburg een weblog begonnen. Daar zijn de transcripties van veel recepten te lezen. Neemt vast een kijkje!

RAT en Heemkunde Oosterhout

Het afgelopen jaar zijn we als Regionaal Archief Tilburg een aantal keer naar Oosterhout getogen. De archieven van deze stad bevinden zich immers in 'ons' archief. Dat weten wij als medewerkers in Tilburg wel, maar lang nog niet alle inwoners van Oosterhout. En dat is jammer, want ook zij moeten met genoegen genruik kunnen maken van 'hun' archief.

Oosterhout is het afgelopen jaar enorm actief op het gebied van erfgoed(educatie). Zo organiseerden zij voor de zomer een symposium over educatie en erfgoed, gaf de gemeente de opdracht voor de ontwikkeling van een Oosterhoutse Tijdmachine die vergelijkbaar is met die van Tilburg, initieerde een Huis voor Erfgoed en bracht afgelopen week een reuzedik boek van meer dan 600 pagina's uit. 'Nee, Oosterhout is niet van gisteren'.

Bij de boekpresentatie troffen mijn collega's Luud de Brouwer, Yvonne Welings en ondergetekende de voorzitter van de Heemkundekring Oosterhout, Paul van Dijk. We spraken over het feit dat niet iedereen de weg weet te vinden naar het Regionaal Archief. Tevens gaf Van Dijk aan, dat het soms moeilijk zoeken is op de website. Of we misschien eens een avond kunnen vertellen en demonstreren hoe het een en ander werkt. 'En hebben jullie onze filmpjes gezien, die we onlangs hebben gemaakt?' Nee, van twee kanten eigenlijk dus nauwelijks bewust van hoe dat dat nou werkt daar in Oosterhout en hier in Tilburg. En dát in onze digitale wereld waarin de uitwisseling onbegrensd zou moeten zijn.

Enfin, na een korte instructie heeft Paul van Dijk een hele pagina toegevoegd aan de website van Heemkundekring Oosterhout. Doorverwijzingen naar de site, favorieten aangemaakt in Beeldonline, links gemaakt naar Youtubefilmpjes. Kortom, hartstikke goed, precies zoals wij het willen: meer gebruik mogelijk maken van onze (digitale) collectie.

En nu maar hopen dat de Oosterhouters hun eigen archieven (digitaal) weten te vinden! Vast wel. We zijn er ook voor hen!

Youtube - publieksbereik voor een archiefdienst

Op 8 september 2008 startte het Regionaal Archief Tilburg met zijn eigen YouTubekanaal. Tijd om de daad bij het woord te voegen. De enorme bezoekcijfers aan YouTube, dat moest voor een archief als het onze toch ook een kans bieden om prachtig beeldmateriaal dat al jarenlang in de depots werkeloos op planken stond onder de aandacht van dat publiek te brengen.

De techniek stond dat nu toe op een manier dat op kinderspel leek. Natuurlijk had een en ander wel voeten in aarde want in een netwerkomgeving is de juiste software geïnstalleerd krijgen soms een moeizaam proces. Gelukkig is er "thuis", de werkomgeving die meer vrijheden toestaat en dus gingen de eerste films van daaruit online. Dat waren 3 films over het Carnaval in Tilburg rond 1970. Die zijn samen inmiddels meer dan 3000 keer bekeken. Voor 8 september 2008 had niemand daar naar gekeken behalve enkele medewerkers bij het archief die zich met "bewegend beeld" bezighielden.

Er staan ook filmpjes op van eigen makelij van activiteiten bij het Regionaal Archief Tilburg. Zo'n YouTubekanaal is een heel geschikte plaats om dat materiaal neer te zetten. De nieuwe introductiefilmpjes staan sinds 7 oktober 2009 online en zijn samen (het zijn er 5) 1350 keer bekeken.

YouTube biedt extra informatie over het gebruik van de films. Uiteraard cijfers die laten zien hoe vaak een filmpje bekeken is. Maar je kunt ook zien op welke websites het filmpje embedded is en hoe vaak het daar bekeken is en nog veel meer.

Het meest recente filmpje is online gegaan op 20 oktober en gaat over de bevrijding van Tilburg zoals gefilmd door een amateur filmer. Na ruim een maand is dat filmpje al 831 keer bekeken.

In totaal is het kanaal ruim 2600 keer bekeken. De 25 films zijn samen meer dan 9000 keer bekeken.

Deze cijfers zouden elke archiefdienst moeten overtuigen om onmiddellijk een YouTubekanaal te beginnen. Publiek binnen handbereik.

Is er dan helemaal niets negatiefs te vertellen over Youtube? Ja hoor. Op (inhoudelijke) reacties hoef je niet te rekenen. In ons geval hebben we op één film een reactie gekregen. Waardevolle aanvulling, dat wel.
Oh nee, en nog op eentje... Daarover blogde ik al eerder.

Geboren in 1809........The End!

Op woensdag 25 november kwam er een definitief einde aan project Geboren in 1809! Vanwege het succes van het project bood de directie van Stichting Mommerskwartier alle deelnemers en het projectteam een Brabantse koffietafel aan bij eetgelegenheid Peerke Donders en een bezoek aan het pas geopende Peerke Donderspaviljoen. Helemaal toevallig was dit niet: Petrus Donders is tenslotte nog steeds de bekendste van alle borelingen uit 1809. Het was een erg geslaagde middag. Directie, bedankt voor deze mooie afsluiting van een prachtig project. Beste deelnemers, nogmaals (en voor het laatst) bedankt voor jullie inzet en enthousiasme.

Voor een impressie van de middag, bekijk de slideshow.


Created with flickr slideshow.

Een praktische toepassing van Google Streetview

Van de meeste panden in Tilburg zijn de bouwtekeningen digitaal in te zien via de website van de gemeente Tilburg. In de meeste gevallen is gebruik van het bouwarchief zelfbediening, desnoods vanuit een luie stoel.
Maar de aanleg van dit digitale bouwarchief is natuurlijk mensenwerk. Het gebeurt dus wel eens dat een dossier ontbreekt of niet compleet is. Regelmatig krijgen we vragen waar gegevens en tekeningen te vinden zijn. Sinds vorige week hebben we er een prachtig stuk gereedschap bij. Tilburg en omstreken is in beeld gebracht door Google Streetview. Je kunt straten bekijken en inzoomen op gevels. Je kunt zo op een makkelijke manier uitvinden hoe een pand eruit ziet. Zitten er twee huisnummers op, heeft het hoekhuis ook een deur aan de zijkant? Het zijn zomaar een paar vragen die je door Pegman in een straat te zetten kunt beantwoorden.We gebruikten Google Maps natuurlijk al wel om panden te lokaliseren maar met Streetview lukt het waarschijnlijk nog beter antwoorden te geven. We moeten wel realistisch blijven: wat niet meer bestaat aan tekeningen kunnen we ook niet terug goochelen met Google Maps of Streetview.

Zuiderburen

Op 14 november organiseerde het Regionaal Archief Tilburg samen met de NGV afdeling ´s Hertogenbosch/Tilburg weer een archiefcafé, thema was deze keer Onderzoek bij de Zuiderburen.

De heer Frans Renaerts van de Vlaamse Vereniging voor Familiekunde (VVF) besprak afgelopen zaterdag de ins en outs van onderzoek bij Vlaamse Archieven. Hij gaf hierbij ook enkele mooie voorbeelden die hij is tegen gekomen bij zijn eigen onderzoek. Zijn presentatie is hier te bekijken:

Archieven In Vlaanderen

View more presentations from Regionaal Archief Tilburg .

Na de pauze sprak Bas Verheijen als ervaringsdeskundige over zijn zoektocht naar Belgische voorouders. Enkele onderwerpen die de revue passeerden: migratiestromen, Napoleon en de standaardisatie van onze achternaam, naamwijzigingen/verbasteringen, internet en digitalisering en voorbereiding op archiefonderzoek in België en Nederland. Ook zijn lezing is hier te bekijken:

Zoektocht Bij Onze Zuiderburen Anno 2009

View more presentations from Regionaal Archief Tilburg .