De Godshuizen en 800 jaar stad Geertruidenberg

 In 1213 verleende graaf Willem I stadsrechten aan Geertruidenberg. 800 jaar geleden dus! Dit feit wordt dit jaar in Hollands oudste stad uitbundig gevierd. Talloze activiteiten, voornamelijk op historisch gebied, vinden er plaats. Op 27 april jongstleden maakte de Stichting Stedelijke Godshuizen een gebaar naar de gemeente en haar inwoners.

In de vroege middag werden er drie vlaggen (van de stad, de provincie en 800 jaar stad) aan de brug tussen Geertruidenberg en Raamsdonksveer gehesen. In haar toespraak nodigde burgemeester Willemijn van Hees de inwoners aan beide zijden van de Donge uit om “over de brug te komen”.

Zoals ook bij voorgaande stadsfeesten, voelt de Godshuizen in Geertruidenberg zich nauw betrokken bij de viering van 800 jaar stad. In dit herdenkingsjaar wil het bestuur (College van Regenten) van de Godshuizen de indrukwekkende geschiedenis van haar instelling laten zien met een permanente expositie. De huidige instelling kende vroeger benamingen als Gast- en Heilige-Geesthuis en het Oude Vrouwen- en Mannenhuis. Het Weeshuis is ruim een eeuw in haar bezit geweest.










In samenspraak met het bestuur, Regionaal Archief Tilburg en een plaatselijke fotograaf is er een fraai resultaat tot stand gekomen. In de tuin van de Godshuizen aan de Gasthuisring werden op 27 april door de burgemeester negen informatiepanelen onthuld. Hiermee is in een notendop de geschiedenis van deze, uit de Middeleeuwen daterende, instelling toegankelijk gemaakt. De tuin met expositie is vrij toegankelijk en elke dag tot zonsondergang te bezichtigen.

tekst en foto's: Arjan van Loon

Armenzorg in Geertruidenberg

Vorig jaar werden door Martin Robben enkele 19e eeuwse registers afgegeven. Martin Robben is al jarenlang actief op het historische vlak in Geertruidenberg. Zo stelde hij samen met Arjan van Loon en Bas Zijlmans het boek Beeldig Geertruidenberg : een stad in de kaart gekeken samen. Bij nadere bestudering bleken het 19e eeuwse registers te zijn van de Conferentie van de St. Vincentiusvereniging van de parochie St. Gertrudis uit Geertruidenberg.
St. Vincentius is een specifieke vorm van katholieke armenzorg die in de vroege negentiende eeuw in Frankrijk ontstond. De eerste plaatselijke vereniging -conferentie genaamd- werd in 1846 in Den Haag naar Frans voorbeeld opgericht. Het Haagse initiatief vond al spoedig navolging, in principe waren deze verenigingen per parochie georganiseerd en alleen mannelijke leken konden lid worden. Hoewel Vincentius vaak nog actief is, is het aantal conferenties sinds de jaren zestig afgenomen. In Geertruidenberg is de Vincentius opgeheven. De nieuwe sociale zekerheid en stijgende welvaart vanaf de jaren zestig maakten ondersteuning meer en meer overbodig. De Vincentianen legden huisbezoeken af, gaven indien nodig materiële ondersteuning. In het archief bevindt zich een register van huisbezochte gezinnen vanaf 1868 tot 1885. Andere liefdewerken vormden scholen, bibliotheken, soepkeukens en kleding- en meubelmagazijnen. In het archief van de parochie Gertrudis (2630) zijn voorbeelden hiervan te vinden zoals een inschrijvingsregister voor handwerken voor meisjes.
De Godshuizen in Geertruidenberg, waarvan de archieven ook zijn opgenomen, waren direct betrokken bij steun zoals het Gasthuis, het oude vrouwen- en mannenhuis en het weeshuis.

Mochten een van uw voorouders in Geertruidenberg hebben gewoond, wie weet wordt hij of zij vermeld ? Nieuwsgierig geworden, neem eens een kijkje in het Onderzoekerscentrum.

P.S.

In januari 2014 bereikte ons het droevige bericht dat Martin Robben (1933-2014) is overleden. link