Van Delft's kinderwagens

Op de tentoonstelling van het Verhaal van Brabant in het Noordbrabants Museum is een kinderwagen te zien, vervaardigd door de firma Van Delft uit Tilburg. Ook in het Rijksmuseum Paleis Het Loo is een kinderwagen van Van Delft te bekijken en wel een heel bijzonder exemplaar uit 1909, die van de latere koningin Juliana. Fotograaf Schmidlin legde destijds de schenking van de Tilburgse kinderwagen door de provincie Zeeland aan de koninklijke familie op de gevoelige plaat vast. En de Tilburgse firma Van Delft werd hiermee een hofleverancier.

Het fenomeen kinderwagen heeft in de twintigste eeuw een hele transformatie doorgemaakt. In Tilburg werd de rijtuig- en kinderwagenfabriek reeds in 1870 opgericht door Lambertus W. van Delft (1841-1919), later ondersteund door zijn zonen runde Henricus A.W. van Delft (1877-1943) en Adrianus A. W. van Delft (1882-1925). De fabriek was toen in de Poststraat gevestigd. In 1914 liet de firma een nieuwe fabriek bouwen aan de Telegraafstraat. De architect was C.H. van Hoof en er werd in een Art Déco stijl gebouwd.

De modellen uit de genoemde musea dateren van voor 1940. Van Herman van Tilburg ontving het Regionaal Archief Tilburg een reclamefolder uit 1949, met wat meer moderne modellen. Op Marktplaats zijn deze modellen nog steeds populair. De nieuwste vinding uit 1949 heet de til-op, een kinderwagen die ook gebruikt kon worden als reiswieg. In de tijden van woningnood was de bak ook eenvoudig mee naar de bovenverdieping te nemen en voor de wat meer gefortuneerden achterin de auto.

Naar aanleiding van deze blog kregen we van Quinta de Vries een folder met nog nieuwere modellen, De Delfio-Bovenligger, die u hier op de afbeelding ziet.

links Joke van den Broek-Hobbelen met baby Hanneke Simons

Slechts een deel van de fabriek, die in 1975 werd gesloten, staat er nog. Sinds 2013 kent Van Delft ook een eigen straatnaam, het Van Delfthof.


De aanwinsten zijn opgenomen is de collectie documentatie Tilburg (399).


Link naar Historie Tilburg lemma Van Delft.

"Van verwoesting tot wederopbouw".

In deze weken van gedenken aandacht voor een bijzondere film die de heer B.H. Cohen in 1983 aan het archief schonk.

Het interieur van de synagoge aan de Willem II straat in Tilburg werd tijdens de Tweede Wereldoorlog kort en klein geslagen, maar op advies van de Joodse Raad waren eerder al veel kostbaarheden als wetrollen, sieraden en een groot deel van de inventaris voor de veiligheid naar Amsterdam gebracht. De synagoge werd gerestaureerd en in 1949 opnieuw ingewijd en in gebruik genomen.
In 2008 werd naast de synagoge een tuin ingericht ter nagedachtenis aan Helga Deen en met haar al die andere Tilburgse slachtoffers van de jodenvervolging.
 
De korte film die in het archief wordt bewaard, geeft een goede indruk van dit stukje geschiedenis. De film is nu te bekijken op het YouTubekanaal van het Regionaal Archief Tilburg.
 


Op de website van het Joods Historisch museum staat kort de geschiedenis van de Tilburgse Joodse gemeenschap beschreven:

In de jaren dertig vestigden zich vele vluchtelingen uit Duitsland in de plaats. Tijdens de bezetting werd na de uitsluiting van joodse leerlingen uit het openbare onderwijs in september 1941 een joodse school opgericht. Deze heeft tot april 1943 bestaan. In de zomer 1942 werd in Tilburg een vertegenwoordiging van de Joodse Raad gevestigd


Tussen augustus 1942 en eind april 1943 werd ongeveer 40% van de joodse bevolking van Tilburg gedeporteerd. Van hen overleefde een klein deel de oorlog. Het merendeel van de Tilburgse joden overleefde de oorlog door onder te duiken. Ook joden van elders vonden in en om de stad een schuilplaats.

Het interieur van de synagoge werd tijdens de oorlogsjaren volkomen vernield. Het gebouw werd voor andere doeleinden gebruikt en uiteindelijk bestemd als opslagplaats voor in de omgeving geroofde rituele voorwerpen.

Na de oorlog werd het joodse leven in Tilburg hervat. In september 1948 werd op de joodse begraafplaats een gedenksteen onthuld voor de slachtoffers van de Nazi-terreur. Een jaar later werd de synagoge opnieuw ingewijd. In 1976 werd het gebouw overgedragen aan de plaatselijke overheid, die het voor sociale en culturele doeleinden bestemde. Tegenwoordig biedt het gebouw aan de Willem II-straat onderdak aan de Liberaal Joodse Gemeente Brabant. Als zodanig werd het gebouw in 1998 ingewijd.