Soms moet je even puzzelen

De voorgevel van het kolossale gebouw is opgetrokken  van verglaasde steen, crèmekleurig en afgezet met bruine ornamenten.
Deze omschrijving staat in de krant als de firma Uppenkamp in oktober 1900 haar nieuwe winkelpand opent in de Heuvelstraat.
Reusachtige vitrines, ook onder de begane grond, zooals in onze groote steden. Een sieraad voor de Heuvelstraat gaat het in het artikel verder.
De gebroeders Uppenkamp hebben al eerder samengewerkt met de Amsterdamse architect A. J. Joling met de verbouw van hun eerste winkel op de hoek Heuvelstraat-Willem II straat. Later wordt dit magazijn “de Duif”.

Het ging de firma Uppenkamp voor de wind want april 1900 wordt de aanbesteding voor de bouw voor het nieuwe winkelpand uitgeschreven, wederom maar ontwerp van Joling. Op het toenmalige adres Heuvelstraat M13 ( nu 56) wordt de winkel gebouwd die zo lyrisch beschreven werd in het eerder genoemde krantenartikel.
Enkele jaren later wordt er weer een nieuw pand gebouwd aan de Heuvelstraat 44-44A , ook weer naar ontwerp van architect Joling en nu neemt IJzerwarenhandel van der Schoot het eerdere pand over.

foto 021703 RAT                              Overvolle etalage bij van der Schoot in de vijftiger jaren

Het pand Heuvelstraat 56, nu gemeentelijk monument,  is bekend als de winkel van IJzerwarenhandel van der Schoot. De tegels op de gevel laten deze naam nog steeds zien.
Tot voor kort werd aangenomen dat het winkelpand door de firma Van der Schoot was gebouwd en was onbekend wie dit fraaie pand ontworpen had. Dit laatste is niet opmerkelijk omdat pas vanaf 1901 de Woningwet in werking treedt en er vanaf die tijd veel meer geregistreerd werd omtrent bouw.

Door gebruik te maken van krantenartikelen, omnummeringslijsten, fotoarchief, bouwarchief en informatie ingebracht door Dhr. De Vilder, kleinzoon van de architect, kunnen we met zekerheid zeggen dat het monumentale pand van de hand van Joling is. De ontwerper van de tegeltableaus boven de ramen is nu ook met naam te noemen nl. Theo Molkenboer.

Fragment foto 049631 RAT
Ook in Dongen is gebouwd naar ontwerp van Joling. Het betreft het huis “de Ster” aan de Schoolstraat 1. Meer winkels, villa’s of bedrijfsgebouwen van zijn hand zijn op dit moment niet bekend in Tilburg en omstreken. Een van de landelijk bekende ontwerpen van architect Joling is de Peek & Cloppenburg winkel op de Dam in Amsterdam.

foto via www.winkelstories.com              Peek & Cloppenburg op de Dam, augustus 2006

Heb je ook interesse om op zoek te gaan naar de historie van een wijk of gebouw? Wil je graag weten waar het hoekje grond lag wat familiebezit was?
Schrijf je dan in voor de cursus “Onderzoek je Woonomgeving” die binnenkort weer start.
Meer informatie vind je hier

Nieuwe foto's Hasseltse Kerk

Neven en vrienden pastoor Franciscus  J. A. de Beer en architect Adrianus C. de Beer realiseerden eind 19de eeuw de bouw van een kerk in de parochie Hasselt. Formeel was de naam O.L. Vrouw van de Heilige Rozenkranskerk, maar de naam Hasseltse Kerk werd meer gebruikt. Op 26 september 1898 werd de kerk ingezegend. Precies honderd jaar later kwam er een einde aan het geloofsleven in deze kerk. Het interieur verhuisde naar een kerk in St. Oedenrode. Daarna volgde een periode van enkele jaren, waarin gezocht werd naar een nieuwe bestemming van de kerk met het behoud van het oude.

Woningcorporatie Tiwos kocht het gebouw voor het symbolische bedrag van 1 gulden. In het gebouw zou een multifunctionele plek worden voor wijkcentra, cursussen, naschoolse opvang. De plannen voor restauratie werden keer op keer uitgesteld. Kunstenaars betrokken het pand. Na enkele jaren stemde de gemeenteraad van Tilburg in 2002 in met een bouwplan van 7,3 miljoen. Verslagen werd de brand ondergaan in de nacht van 10 op 11 juli 2003, die een groot deel van de kerk verwoestte. Toch werd doorgezet om een wijkcentrum met de naam De Poorten te realiseren. De naam De Poorten verwijst naar het kasteel van Tilburg, dat in deze wijk heeft gestaan. Architect Ad Smeulders tekende het ontwerp geïnspireerd door de kathedraal van Avignon. De Twern werd hoofdhuurder.


Deze week ontving het Regionaal Archief Tilburg enkele foto's uit februari 2003. De foto's zijn nog voor de brand genomen en daardoor redelijk uniek. Voor wie nog eens in de geschiedenis wil duiken van het gebouw is de publicatie uit 2005 van Cees van Raak Van Godshuis tot De Poorten een aanrader.

Toren Sint Petrus kan blijven schitteren op het Vrijthof

Op 22 september 1988 werd door Dries Kuijpers, leraar uit Hilvarenbeek, het initiatief genomen tot het oprichten van de Stichting Bikse Torensteun. Het doel was om gelden te verwerven om de toren van de St. Petrus kerk aan het Vrijthof te kunnen restaureren. De laatste restauratie dateerde van dertig jaar daarvoor uit 1955.Aangenomen wordt dat reeds in 1450 ! is begonnen met de bouw van de toren. De bouw heeft tientallen jaren geduurd. De muren zijn wel 1,5 meter dik en het materiaal bestaat uit tufstenen. De torenspits werd in 1615 door bliksem getroffen en is daarna weer hersteld.

Geldstromen kwamen snel op gang.  Uit de culturele pot van de Europese gemeenschap ontvangt de gemeente Hilvarenbeek 200.000 gulden ! om een van de belangrijkste Kempische monumenten uit Zuid-Nederland te behouden. Ook het cultuurfonds Zuid-Nederland droeg bij. De totale kosten voor de restauratieplan van architect F. Sturm uit Roosendaal werden echter op 2,4 miljoen gulden geraamd. 

Werk aan de winkel dus om het bedrag kloppend te maken, 1990 werd tot het actiejaar uitgeroepen.Gedichtenwedstrijden werden georganiseerd. Torenpuzzels werden gemaakt en de torenwijn Vin de la Tour smaakte ook prima. Gelukkig sprong de gemeente Hilvarenbeek voor het belangrijkste deel bij voor een bedrag van 1,4 miljoen. Tijdens de restauratie werd een klokkenstoel gevonden uit 1547. De geschiedenis van de toren werd op schrift gesteld door Jan Scheirs en Dick Zweers. Het befaamde koor Mastreechter Staar sloot het torenjaar af.

Op 14 september 1991, twee jaar na aanvang van de werkzaamheden , werd de gerestaureerde toren geopend. De toren kan weer eeuwen mee, mede dankzij de stichting Bikse Torensteun.

Het archief (1530) van de stichting Bikse Torensteun is onlangs opgenomen bij het Regionaal Archief Tilburg. Dezelfde Dries Kuijpers had het archief al die jaren bewaard. Mocht de toren over honderd jaar weer aan restauratie toe zijn, de inspiratiebronnen voor fondsenwerving zijn dan nog aanwezig.  

Expositie in Goirle tijdens Open Monumentendag

Maria Boodschapkerk naar ontwerp van architect Cees de Bever. 

Rijksmonument sinds 2001. © Toon Bressers – FAK Lumen

Zaterdag 8 september om 10.30 uur is de Maria Boodschapkerk te Goirle het toneel voor de opening van Open Monumentendag 2012 in Goirle. Het thema is ‘Groen van Toen’.  Factorium omlijst de opening met muziek.

Vijfentwintig jaar na de eerste editie van Open Monumentendag neemt de gemeente Goirle weer deel aan dit landelijke evenement.  Op het programma staan de exposities ‘Struinen door de straten van Goirle en Riel’ en ‘In de ban van de boom’. Het Nederlands Centrum voor Volkscultuur en Immaterieel Erfgoed verzorgt bovendien een gastexpositie over Klein Religieus Erfgoed.
Verschillende oude foto's uit de collectie van Regionaal Archief Tilburg zijn ten behoeve van de exposities beschikbaar gesteld.

Open Monumentendag is de aanleiding voor het uitbrengen van een boekje met alle monumenten van Goirle en Riel in woord en beeld, alsook een monumenten-wandelroute voor Goirle en een monumenten-fietsroute voor Riel. Een derde route betreft een bijzondere bomen-wandelroute.

De exposities in de Maria Boodschapkerk zijn te bezichtigen in het weekend van 8/9 en 15/16 september van 12.00 tot 16.00 uur. Het monumentenboekje, de monumentenroutes en de bijzondere bomenroute zijn te koop in de kerk.

Tijdens het weekend van Open Monumentendag (8/9 september) zijn ook de monumenten molen De Wilde (zaterdag), molen De Visscher (zondag) en de Heemkundige Kring ‘De Vyer Heertganghen’ (zaterdag en zondag) opengesteld.

Maria Boodschap-kerk, Tilburgseweg 136/Van Malsenstraat 1, Goirle
Entree: gratis

Kom proeven op Open Monumentendag

Jaarlijks wordt er een Open Monumentendag georganiseerd vanuit de landelijke stichting Open Monumentendag. Elk jaar staat een ander thema centraal en dit jaar is het thema 'De smaak van de 19e eeuw'. Op zaterdag 11 september in Udenhout en op zondag 12 september in Tilburg en Berkel-Enschot kunnen bezoekers proeven van 19e eeuwse bouwstijlen, zoals de neogotiek en het eclecticisme waarbij verschillende stijlen met elkaar werden gecombineerd. Daarnaast zullen typische verschijnselen op het gebied van kleding, interieur en muziek die kunnen vallen onder 'de smaak van de 19e eeuw' gepresenteerd worden aan het publiek.

In Tilburg, Udenhout en Berkel-Enschot zijn op 11 en 12 september meer dan dertig monumenten gratis open voor het publiek. Regionaal Archief Tilburg is het centraal informatiepunt tijdens de Open Monumentendag in Tilburg. Vanuit daar kunt u starten met de wandelroute door de binnenstad, langs gemeentelijke of rijksmonumenten, zoals de Heuvelse Kerk, Het Huys van Voskens of Stadscafé De Spaarbank.

Ook in Regionaal Archief Tilburg kan op zondag 12 september 'De smaak van de 19e eeuw' geproefd worden. Zo is er een wedstrijd om groenten en fruit te raden, vindt er een proeverij plaats van hapjes gemaakt met oude recepten van het weblog 'kletskoppen en zwarte inkt' en kunt een informatiemarkt en tentoonstelling bezoeken.
Voor meer informatie kunt u kijken op www.openmonumentendag.nl

Open Monumentendag, 12 en 13 september

De Open Monumentendag (12 en 13 september 2009) staat in het teken van: `Op de kaart`. Udenhout zet zich op zaterdag 12 september op de kaart, Berkel-Enschot en Tilburg op 13 september.

Regionaal Archief Tilburg zal voor de zondag het centrale informatiepunt zijn. In het archief worden diverse activiteiten georganiseerd: zo is er een presentatie van cultuurhistorische verenigingen van Tilburg, een demonstratie landmeten evenals een presentatie van het GIS, Gemeentelijk Informatie Systeem. Regionaal Archief Tilburg en Stadsmuseum Tilburg organiseren een tentoonstelling ‘Tilburg op de kaart’, waarin Tom America zijn project ‘ Wijkpraat’ zal laten horen. ‘Tilburg op de T’ is aanwezig met de inmiddels bekende SRV-wagen.

Deelnemers aan de Open Monumentendag kunnen bij Regionaal Archief Tilburg starten met de wandelroute door de binnenstad.

Verder is hier de brochure verkrijgbaar met alle informatie over de Open Monumentendag in de gemeente Tilburg. In veel opengestelde monumenten wordt de geschiedenis op een bijzondere wijze belicht. Zo staat heel monumentaal Tilburg op de kaart.

Adres: Kazernehof 75, 5017 EV Tilburg

Openingstijden: zondag 13 september 9.30 tot 17.00 uur.