Bibliotheek biedt ‘extern loket’ aan archief

Vanaf 1 april 2015 is het in de Bibliotheek Tilburg Centrum mogelijk om op zoek te gaan naar de geschiedenis van je familie, je woonhuis of je stad. De Bibliotheek werkt hiervoor nauw samen met Regionaal Archief Tilburg. Eens per twee weken is een medewerker van het archief in de bibliotheek aanwezig en in mei wordt er zelfs een workshop Stamboomonderzoek gegeven in de Bibliotheek.

Regionaal Archief Tilburg had de wens om het gebruik van de collectie van het archief te bevorderen. De Bibliotheek Midden-Brabant wilde hier graag aan meewerken en zo ontstond het idee voor een ‘extern loket’ van het archief in de Bibliotheek. Het sluit mooi aan bij de Heritage Browser in de Bibliotheek Tilburg Centrum, waar al archieffoto’s te bekijken zijn. Bibliotheekbezoekers met een historische vraag kunnen die vanaf april stellen aan bibliotheekmedewerkers. Die zullen gerichte doorverwijzingen doen naar de website van Regionaal Archief Tilburg, waar het antwoord van de vraag mogelijk te vinden is.

Voor de echte die-hards die hun eigen stamboom willen onderzoeken, maar niet weten hoe dat aan te pakken wordt op 13 mei een workshop gegeven in de Bibliotheek. Daar leren de deelnemers de eerste stappen voor de zoektocht naar de voorouders. Stamboomonderzoek in de Bibliotheek, kan dat? Ja, heel eenvoudig via de website van het archief, www.regionaalarchieftilburg.nl. Het overgrote deel van stamboomgegevens is digitaal beschikbaar en kan vanuit willekeurig welke plek online gedaan worden.

De Bibliotheek Midden-Brabant en Regionaal Archief Tilburg zijn groot voorstander van dergelijke vormen van samenwerking. De verwachting is dat bibliotheekbezoekers met historische interesse er op deze manier makkelijker toe komen zich te verdiepen in hun eigen geschiedenis. Dit kan vele mooie verhalen en ervaringen opleveren. Opgeven voor de workshop op 13 mei (14.00 - 16.00 uur in de Bibliotheek Tilburg Centrum) kan via ticketsbtc@bibliotheekmb.nl. Opgeven voor het spreekuur iedere woensdag in de even weken van 14.00 – 16.00 uur is niet nodig.

Geertruidenberg op de Kaart officieel in gebruik genomen

Op donderdag 19 maart nam de Oudheidkundige Kring Geertruydenberghe een nieuwe website in gebruik: www.geertruidenbergopdekaart.nl. Tijdens een bijeenkomst in Cultureel Centrum De Schattelijn in Geertruidenberg waren wethouder Jan van Lith (o.a. verantwoordelijk voor Kunst & Cultuur en Recreatie & Toerisme), vergezeld van enkele ambtenaren, vertegenwoordigers van de lokale VVV en leden van omringende Heemkundekringen uit Made en Raamsdonksveer getuige van de ingebruikname. Voorzitter Jan van Gils leidde de bijeenkomst. Luud de Brouwer gaf een virtuele rondleiding door de website waarna Gert-Jan de Graaf, hoofd van Regionaal Archief Tilburg, kort toelichtte wat een archief doet voor gemeente en burgers en wat de rol van het archief is in de relatie tussen die twee.

Binnen de website Geertruidenberg op de Kaart zijn een aantal automatische koppelingen gemaakt met databases die informatie over een plek kunnen leveren. Het gaat dan om de rijksmonumenten (via het Rijksbureau voor Cultureel Erfgoed) en de krantencollectie van de Koninklijke Bibliotheek (via www.delpher.nl). Als je op een willekeurige plaats op de kaart klikt krijg je o.a. de optie om uit de krant(en) artikelen in te zien die op die plaats betrekking hebben. Er is ook een optie om beeldmateriaal te bekijken. Dat levert een resultaat van foto's uit de fotodatabase van het archief op, als die aanwezig zijn.

Naast deze automatische koppelingen hebben enkele leden van de Oudheidkundige Kring Geertruydenberghe er voor gezorgd dat er een kleine 150 lemma's over Geertruidenberg beschikbaar zijn gekomen in de TilburgWiki. Vanuit de wiki wordt de informatie gekoppeld binnen Geertruidenberg op de Kaart. Er vindt een koppeling plaats met de fotodatabase van het archief. In het menu aan de rechterkant zijn een aantal thema's aangemaakt over verschillende onderwerpen die al deze punten bereikbaar maken. Klik je op een thema dan zie je op de kaart een aantal "i's" verschijnen die elk een zogenaamd point of interest vertegenwoordigen. Door daar op te klikken, of in het menu rechts, verschijnt er een scherm met de informatie over dat punt.

Het verzamelen van de relevante informatie en het schrijven van een goede tekst is een arbeidsintensief werk. De Oudheidkundige kring heeft de verantwoordelijkheid op zich genomen om die inhoud samen te stellen, daar keuzes in te maken en in de toekomst te blijven uitbreiden en actualiseren. Daarmee is en blijft Geertruidenberg op de Kaart een website die dynamiek uitstraalt en een goede en steeds uitgebreidere bron van informatie is voor iedereen die in Geertruidenberg is geïnteresseerd.

De Oudheidkundige Kring Geertruydenberghe mag trots zijn op dit resultaat. Aan hen nu de schone en verantwoordelijke taak om www.geertruidenbergopdekaart.nl te blijven aanvullen en uitbreiden. Wij wensen hen daarbij heel veel succes!

Als er andere heemkundekringen geïnteresseerd zijn om een dergelijk project te doen, neem gerust contact op via info@regionaalarchieftilburg.nl.

Selfie? Shelfie? #Archiveshelfie!

Luud kwam met het idee of we niet wat konden met #Shelfies in archieven. Een twittercampagne onder archieven, zoals al gaande was onder bibliotheken. Die twitterden foto’s van boekenplanken met #LibraryShelfie. Dat moest onder archieven ook lukken, toch?
Ik (Jojanneke) polste bij een paar collega-archieven en kreeg redelijk positieve reacties terug. Tijd om het depot in te duiken en wat grappige foto’s te maken met archiefplanken. Luud was het model en wel in voor een geintje.

Vrijdag 21 februari postte Luud zijn eerste shelfie. Na het weekend twitterde ik de eerste #ArchiveShelfie namens het archief. Ik nodigde via een Nederlandstalige en een Engelstalige tweet archieven uit om deel te nemen. Ik benaderde de actief een paar archieven in het buitenland. En ik stuurde een mail naar communicatiemedewerkers in vele archieven, met de vraag mee te twitteren, Facebooken of Instagrammen.

Vrijwel meteen stroomden de reacties binnen. Archieven uit Canada, Frankrijk, Schotland, Oostenrijk, Duitsland, Amerika, Brazilië, Zwitserland, Engeland, een aantal Nederlandse archieven deden al snel mee en plaatsten foto’s uit hun depots, mensen aan het werk, ludieke opstellingen van archiefdozen (het BHIC kwam met een smiley, iets wat ons niet was gelukt), romantische plaatjes (die uit Wenen, prachtig!).

Andere geïnteresseerden reageerden en begonnen het te volgen. Onze eigen begin tweets werden ontelbare keren geretweet, en vanuit die retweets weer geretweet. Jawel, hier was sprake van een olievlek, zelfs een hype?

An Old Hand dacht het volgende: “I feel the Dutch are rather leading the way on the #archiveshelfie front...”, maar al snel nam ‘het buitenland’ het over.

Beth Astridge liet weten: “Enjoying #ArchiveShelfie - helping dispel the myth of "dusty archive stores". Rows of boxes make me happy!”

Canadian War Museum meldde: “We'll be down in the vaults on Thursday - stay tuned for an #ArchiveShelfie then!”

Archieven tipten elkaar, spoorden elkaar aan mee te doen. Vanuit @RATilburg werd alles gevolgd, werd in het Duits, Engels of Frans gereageerd. Na een paar uur begon ik het overzicht kwijt te raken en wilde het overzicht terug! Ik besloot op Storify een story aan te maken, waar via Twitter een verzameling is aan te leggen. Instagram en Facebook werkt hier ook op, maar dat werd (nog) niet veel gebruikt.
Bij elke keer opslaan en publiceren van een update op Storify is het mogelijk de genoemde twitteraars een ‘mention’ te sturen. Die mentions met een verwijzing naar Storify werden dan weer als favoriet opgeslaan en geretweet. Twitteraars stelden het op prijs dat zij genoemd werden, dat zij bewaard werden in de story van #ArchiveShefie. Veel archieven tipten niet alleen het volgen van #ArchiveShelfie, maar ook het lezen op Storify.

Ik dacht na 12 uur dat de hype wel over zou zijn, dat we met zijn allen uit-geshelfied waren, maar nee hoor, woensdag rond het middaguur kwamen er weer vele nieuwe bij, veel uit Nederlandse archieven.



En hoe zit het nou buiten Twitter? De hashtag werkt immers net zo goed op Facebook en Instagram. Woensdagavond 26 februari (na iets van 36 uur) waren er nog maar 3 meldingen op Facebook en iets van 6 op Instagram (van Luud en mijzelf…). En dat terwijl zoveel archieven ook op Facebook zitten.

Wat is nou de kracht van een actie als deze? Het is spontaan ontstaan, gewoon begonnen (terwijl er al #collectievissen is, waar veel archieven al twitteraandacht mee genereren) en omarmd. Twitterende archivarissen lijken er lol in te hebben, in te zijn voor een geintje en zijn bereid om daar tijd in te steken. Is het de behoefte een ‘stoffig imago’ af te schudden? Is het de behoefte om internationaal contact te hebben met collega’s? Of om gezamenlijk iets te doen, samen iets leuks/moois/grappigs/interessants te laten zien?
Voor ons als initiator was die laatste reden een motivatie om dit te starten. Maar vooral wilden we dit gewoon eens uitproberen, kijken hoever zoiets kan komen, kijken hoever de kracht van een gezamenlijke hashtag kan reiken. Nou, best ver dus.

In totaal zal ik er iets van 10 uur mee bezig zijn geweest (paar foto’s maken, uitnodigen, bijhouden, reageren, Storify bijwerken). Dat kan met minder. Ik vond het zo leuk, dat ik om 22.30 uur nog via Facebook contact had met het Österreiches Staatsarchiv. Die betrokkenheid is leuk, maar is niet noodzakelijk. De hashtag doet zijn werk zelf. We zullen gaan zien hoelang de hype blijft leven.

Toevoeging 1: In Frankrijk (Afrika?) is nog iemand een Storify begonnen
Toevoeging 2: En ArchiMag publiceerde een artikel!
Toevoeging 3: Artikel in Informatieprofessional
Toevoeging 4: Dit artikel op Archief2.0 (met verschillende reacties. Christian vd Ven verwees veel naar dit stuk, dat eindeloos geretweet werd. Dank daarvoor Christian!)

Verdere uitbreiding bij zoeken naar voorouders

Afgelopen dinsdag hebben we al melding gemaakt van een extra zoekmogelijkheid in de genealogische database. De database met de naamindexen van de gemeenten die vallen onder Regionaal Archief West-Brabant kunnen tegelijk met die van onze gemeenten doorzocht worden. Vanaf gisteren zijn daar ook de naamindexen van het Gemeentearchief Roosendaal bijgekomen. Deze database bevat de gemeente Roosendaal en de voormalige gemeenten Nispen, Wouw, Wouwse Plantage, Heerle en Moerstraten.

In het zoekresultaat staat een sterretje achteraan in de regel. Als je met de muis daar op gaat staan zie je uit welk archief die informatie afkomstig is. Als je op de regel klikt krijg je wel de detailgegevens te zien en verschijnt er een knop waarmee je naar de website van RAWB kunt gaan om daar de akte ook te bekijken.

Bij het zoeken in de databases van andere archiefdiensten kun je niet op plaatsnaam zoeken of op bronnen die niet beschikbaar zijn bij alle archiefdiensten zoals bv. bidprentjes. Je kunt wel zoeken op namen en rollen en de bronnen die in alle beschikbare databases aanwezig zijn.

Probeer het eens uit en als het bevalt (of niet) laat het ons weten!

Uitbreiding bij zoeken naar voorouders

Vanaf gisteren is er een kleine toevoeging gekomen bij het zoeken in de genealogische database.
Onderaan in de rechterkolom, waar je als onderzoeker verschillende velden kunt invullen om te zoeken, is een nieuwe optie toegevoegd. Je kunt nu tegelijkertijd zoeken in de genealogische database van Regionaal Archief West-Brabant (RWAB).

Door in het blokje te klikken maak je dat mogelijk. In het zoekresultaat worden de vermeldingen van RAWB samen getoond met die uit de database van Regionaal Archief Tilburg. De vermeldingen uit RAWB hebben een sterretje achter de regel. Als je met de muis op een dergelijke regel gaat staan verschijnt er een tekst waar in staat dat de gegevens van RAWB zijn. Als je op de regel klikt krijg je wel de detailgegevens te zien en verschijnt er een knop waarmee je naar de website van RAWB kunt gaan om daar de akte ook te bekijken.

Bij het zoeken in de databases van andere archiefdiensten kun je niet op plaatsnaam zoeken of op bronnen die niet beschikbaar zijn bij alle archiefdiensten zoals bv. bidprentjes. Je kunt wel zoeken op namen en rollen en de bronnen die in alle beschikbare databases aanwezig zijn.

We zijn benieuwd of onze websitebezoekers dit een waardevolle aanvulling vinden. Is het een verbetering als nog meer databases op deze manier doorzoekbaar worden. In de toekomst willen we nog meer van deze databases online koppelen. De andere deelnemende archiefdiensten kunnen dezelfde functionaliteit ook aan hun website toevoegen.

Probeer het eens uit en als het bevalt (of niet) laat het ons weten!

Tilburg ende Goirle laten 't zien

Gisteren vond de eerste dag plaats van de Brabantse Heemdagen. Elk jaar opnieuw, en dit al sinds 1949, brengt dit 2daagse evenement vele heemkundigen uit alle delen van Brabant bij elkaar. Dit jaar worden de Heemdagen georganiseerd door de Tilburgse en de Goirlese heemkundekring, met als thema: Tilburg ende Goirle laten ’t zien.

In de voormiddag was er voor de gehele groep een ontvangst op het Tilburgse stadshuis met aansluitend een stadswandeling door het jarige Tilburg. Daarna ging het richting Audax Textielmuseum voor de lunch en bezoek aan het museum. Na de koffiepauze was het dan de buurt aan het Archief om zich te presenteren. Vele heemkundigen kennen natuurlijk al het Archief en zijn er vaak vaste klant. Maar voor anderen was het ook een eerste kennismaking.

Het Archief streeft ernaar om samenwerking te zoeken met zoveel mogelijk partners uit de regio. Dit kunnen individuele vrijwilligers zijn. Hier zijn de genealogische database, het project 1809 een mooi voorbeeld van. Maar wij zoeken daarnaast ook allianties met verenigingen, heemkundekringen... Denk hierbij aan het toegankelijk maken van verschillende fotocollecties met behulp van de kennis die aanwezig is bij heemkundekringen. Het Archief hoopt natuurlijk dat hier in het toekomst nog vele projecten aan toegevoegd kunnen worden.

Daarnaast wil het archief via verschillende communicatiemiddelen en uitingen de collecties toegankelijk en beschikbaar stellen voor het grote publiek. Enkele voorbeelden hiervan dit weblog, de website, het youtubekanaal en via de foto en filmbank Noord-Brabant.

Wij hopen natuurlijk dat onze presentatie tijdens de Heemdagen voor inspiratie heeft gezorgd. Misschien dat het heemkundekringen op ideeën heeft gebracht, die we in de toekomst samen kunnen uitvoeren.

Brieven als buit - prachtig project!

Ik volg al een tijdje passief het project Brieven als buit waarvan in een tijdschrift of bijlage bij een krant regelmatig een voorbeeld werd gepubliceerd. Het gaat hier om brieven die als oorlogsbuit naar Engeland zijn gebracht door Engelse schepen die Nederlandse schepen in de diverse Engelse oorlogen overvielen en plunderden. Ze hebben eeuwenlang gewacht op gebruik in the National Archives in Kew bij Londen.

Vandaag, net terug van een cursus paleografie, las ik via de IP-Flash-mailing een artikel over dit prachtige project waarin ze het dagelijks taalgebruik gaan onderzoeken in twee perioden met een eeuw daartussen: 1665-1674 en 1776-1784. Uit ruim 15.000 persoonlijke brieven kan zo een vergelijkend taalkundig onderzoek worden gedaan.

Vrijwilligers werken mee aan dit project en maken de transcripties in een voorbereidend project: Wikiscripta Neerlandica. Intrigerende titel! Alle gegevens gaan daarna in een speciaal ontworpen database waarna de vragen op de data kunnen worden afgevuurd.

Ik vind dit soort projecten heel erg interessant, niet alleen om de unieke documenten die op die manier ontsloten worden en goed toegankelijk gemaakt, maar ook omdat dergelijke bronnenrijkdom daarna bruikbaar is voor gedegen wetenschappelijk onderzoek.

Uit ervaring weet ik dat het lezen van privécorrespondentie uit vroeger eeuwen heel leuk is, vooral als de mensen die schreven geen geoefende schrijvers waren maar regelmatig de woorden fonetisch gingen opschrijven. Als je die teksten hardop leest, hoor je het plaatselijke dialect klinken!
Zie het voorbeeld hieronder.

Mijn heer feenimaa
De oobelegaaci die gescore-
ven is op willem bouwens
van twee hondert gulde
die sal ik teekene
als ik tot osterwijk kom
Joannes Jan de Ridder