De Hoefstraat tijdens de Tweede Wereldoorlog

Kees Evers (1926-2013)
Tijdens het ontruimen van het ouderlijk woonhuis aan de J.P. Coenstraat trof dochter Caroline Evers op de zolder achter een schot diverse documenten van haar vader Kees Evers aan. Haar vader Kees Evers, volledige namen Cornelius Bernardus Maria, werd geboren in Tilburg op 15 augustus 1926 en stierf daar op 12 december 2013. De tekst op de rouwadvertentie past geheel bij de documenten die hij heeft nagelaten op de zolder:
Een vakbonds- en onderwijsman van het eerste uur.


Misschien herkent u Kees Evers wel op deze foto, hij is de man in het midden.

Het gezin, waarin Kees Evers opgroeide, woonde in de Hoefstraat 211b. Voor zijn opleiding tot onderwijzer bij Gerardus Majella te Dongen verbleef Kees Evers intern. Tijdens deze opleidingsperiode in de jaren 1943-1944 werd gecorrespondeerd met onder andere zijn moeder en vrienden. De correspondentie biedt een bijzonder inkijkje in de wereld van toen. Daarnaast was Kees Evers actief in de verkennerij Hoefstraat en bij de ontspanningsdienst tijdens de oorlog.

Kweekschool Dongen

Archief
Het archief (1598) is in 2015 in eigendom overgedragen aan de gemeente Tilburg.
Voor verdere informatie over het archief van Kees Evers (1926-2013) zie deze link. U kunt de documenten niet online via de website raadplegen, voor inzage kunt u terecht in de studiezaal van het Regionaal Archief Tilburg.

Legerkistjes en werkschoenen

De meeste dorpen hielden lange tijd hun agrarisch karakter. Zo ook Alphen. Tot ver in de twintigste eeuw was er weinig industrie. Een van de weinige fabrieken die Alphen tot de jaren zestig gekend heeft was Baeten’s Schoenfabriek.
Begonnen in Gilze in 1918 en verhuist naar Alphen in 1926.

Legerkistjes

De fabriek kent in zijn naoorlogse hoogtijdagen ruim 50 werknemers en is daarmee in Alphen jarenlang een belangrijk werkgever. De schoenindustrie gaf ook de mogelijkheid voor vrouwen een bijdrage te leveren aan het gezinsinkomen door middel van thuiswerk.
In Alphen was het niet anders, een aantal vrouwen werkte als stikster thuis.
Afgelopen jaar is er een boek verschenen over Baeten’s Schoenfabriek. Hierin wordt de geschiedenis van de fabriek vertelt vanaf het prille begin in Gilze tot de sluiting in 1979. Aan de hand van verhalen, foto’s en archiefonderzoek geeft Dries Baeten een goed beeld van het familiebedrijf door de jaren heen.  Maar ook het sortiment komt aan de orde.

Stevige werkschoenen met of zonder stalen neuzen

Veel dienstplichtigen zullen schoenen uit deze fabriek gedragen hebben, de zogenaamde “legerkistjes”  Maar ook werkschoenen van het merk “Alpha” waren een begrip. Maar daarnaast werden er ook heren- en kinderschoenen geproduceerd
Ben je benieuwd of één van je voorvaderen bij deze fabriek gewerkt heeft? Check dan even de complete personeelslijst  1926-1979 die in het boek te vinden is.
Het boek is niet meer te koop maar wel opgenomen in de bibliotheek van het archief.

Van harte gefeliciteerd vrijwilligers van Regionaal Archief Tilburg !!!

Van harte gefeliciteerd vrijwilligers van Regionaal Archief Tilburg. Jullie zijn één van de drie genomineerden voor Vrijwilligersorganisatie van het jaar 2015 van de gemeente Tilburg.

Binnen Regionaal Archief Tilburg is een grote groep vrijwilligers actief. Eigenlijk zijn ze voor de buitenwereld een beetje onzichtbaar. Daarentegen zijn de resultaten van hun werk heel goed zichtbaar en worden door heel veel mensen gebruikt!

Een grote groep stamboomonderzoekers roemt de website van Regionaal Archief Tilburg omdat er zo ontzettend veel gegevens te vinden zijn. Het lijkt zo vanzelfsprekend dat je je stamboom, zelfs vanuit huis, uit kunt pluizen. Het lijkt heel gewoon dat je ruim 112.000 foto’s kunt bekijken op de website. Duizenden bezoekers per week vinden hun weg naar onze website. Maar achter de schermen wordt er door bijna 80 vrijwilligers op allerlei fronten hard gewerkt om dit mogelijk te maken. De vrijwilligers koppelen de namen van meer dan een miljoen namen aan de scans van de originele akten. Je kunt zo digitaal snuffelen in boeken en registers die soms honderden jaren oud zijn. Zij zorgen voor beschrijvingen bij de foto's, ze maken archiefstukken schoon voordat ze gescand worden, ze vertalen oude teksten en ze ordenen materiaal als bidprentjes en pakken ze zuurvrij in.
                                                                                                                                                        
Wij als organisatie zijn heel trots dat we zo’n grote club zeer toegewijde vrijwilligers hebben.
Onze jongste vrijwilliger is pas 22 geworden en de oudste is geboren in 1928.

Aan het werk op de vrijwilligerskamer op de Kazernehof

In het Brabants Dagblad is zaterdag 16 mei een artikel  verschenen waarin alle genomineerden bekend gemaakt worden aan het publiek. Van 16 mei tot en met 8 juni heeft iedere inwoner van de gemeente Tilburg de gelegenheid om eenmalig zijn/haar stem uit te brengen op de vrijwilliger en vrijwilligersorganisatie van zijn/haar voorkeur. Natuurlijk hopen we op jouw stem die je hier uit kunt brengen.

Laat je waardering blijken en stem ook!

Deze publieksstemmen samen bepalen voor 2/3 deel wie er wint. Het overige deel (1/3) zal door een vakjury verdeeld worden. Uiteindelijk zal de vrijwilliger of organisatie met de meeste stemmen worden uitgeroepen tot  “Vrijwilliger van het jaar 2015” of  “Vrijwilligersorganisatie van het jaar 2015”.
De uitreiking van de Vrijwilligersprijzen 2015 gebeurt tijdens de jaarlijkse VrijwilligersbedankTavond. Deze avond is op vrijdag 19 juni a.s. in de Koepelhal en Wagenmakerij in de Spoorzone in Tilburg en wordt aangeboden door de gemeente Tilburg.

Van Voorwaarts naar Kunst en Kracht

1919: Kunst en Kracht
Nog vier jaar en dan kan de Kunst en Kracht het 100 jarig bestaan vieren. De start van de sportvereniging begon tijdens een voettocht van Tilburg naar Nijmegen in de zomer van 1919. Bij de leden van de vereniging Voorwaarts werd het idee geboren om een eigen vereniging op te richten met de naam Kunst en Kracht. Met algemene stemmen wordt de commissieleden van de wandeltocht (Tilburg-Nijmegen) tot bestuur benoemd , te weten voorzitter Adr. Coolen, penningmeester G. van den Dries, secretaris Joh. Melis. Harrie Melis werd algemeen leider, in die tijd iemand met bijna onbeperkte bevoegdheden. Op de repetitie-avond zoals de trainingen toen genoemd werden, heerste hij met ijzeren discipline en iedereen keek angstig op als Harrie iets tegen hem zei maar dikwijls was zijn blik reeds genoeg om iemand het gevoel te geven dat hij in de grond wilde kruipen.

Het eerste clubtenue van Kunst en Kracht was een lange broek met zwarte band, een tricot hemd met lange mouwen, een zwarte pet met lichtblauwe band met daarop de letters Kunst en Kracht. Een en ander was voorgeschreven door regels over de zedelijkheid, gecontroleerd door de geestelijk adviseur.
De eerste repetities (trainingen) vonden plaats in een zaal bij café Besterd's belang van C. Knibbeler. Deze repetities vonden plaats op de dinsdagavond. De activiteiten richtten zich op gymnastiek, wandeltochten in de natuur en atletiek.


De vereniging ontwikkelde zich voorspoedig. Enkele memorabele momenten uit de zomermaanden van 1920 : de eerste brug werd feestelijk in gebruik genomen. Op het toneel van de zaal van café Het Molentje werd deze brug netjes in een feestgewaad opgesteld en ten overstaan van een groot aantal leden officieel onthuld. Vanaf dat moment kon men voortaan bij Kunst en Kracht zich ook bekwamen in het toestel turnen. En zoals het een katholieke vereniging betaamt, werd er ook ter bedevaart gegaan. Op de eerste zondag in mei verzamelde zich 's nachts om één uur een aantal leden in de koestraat en vertrok van daaruit te voet naar 's-Hertogenbosch alwaar de hoogmis werd bijgewoond in de Sint-Jan. In november 1923 werd het clublokaal in verplaatst naar 'Besterd's Belang'.


WOII en Vrouwen
Tijdens de oorlogsjaren werd steeds meer druk uitgeoefend op sportorganisaties om te komen tot fusies. Vooral organisaties op ideële grondslag kregen het zwaar te verduren. Voor sportend Nederland was de Nationale Stichting tot Bevordering van de Lichamelijke Opvoeding in het leven geroepen en deze riep op zes juli 1940 de diverse organisatie die zich bezig hielden op het gebied van de gymnastiek bij elkaar met als doel, het komen tot meer eenheid in de lichamelijke in Nederland. Vanaf 1943 werden ook vrouwen en meisjes als volwaardig lid toegelaten.


Bekende sporters
In 1956 telde de vereniging maar liefst negenhonderd leden, maar dat aantal liep terug, mede door het gebrek aan oefenruimte De vereniging heeft nu alweer geruime tijd een eigen accommodatie aan de Van Maarseveenstraat. Om enkele bekende sporters te noemen: Lia Hinten, Bart Brocken en Bert Jacobs.

Archief
Het archief (1594) is in 2015 in eigendom overgedragen aan de gemeente Tilburg. De foto's zijn opgenomen in de fotocollectie.
Voor verdere informatie over het archief van de Rooms Katholieke Gymnastiek- en Atletiekvereniging ”Kunst en Kracht” te Tilburg zie deze link.

Workshop stamboomonderzoek in Oosterhout

Heb je je wel eens afgevraagd wie je voorouders waren, hoeveel broers en zussen je overgrootmoeder had of dat er misschien wel criminelen in de familie voorkwamen? Kom dan op donderdag 21 mei naar onze workshop in Theek 5 in Oosterhout. Een medewerker van Regionaal Archief Tilburg legt in twee uur de basisbeginselen uit. De avond is dus vooral interessant voor beginners!

Tegenwoordig is er steeds meer genealogische informatie digitaal beschikbaar, maar je moet natuurlijk wel weten hoe en waar je kunt zoeken. Als deelnemer kun je na deze workshop je eerste stappen zetten voor het onderzoeken van je eigen stamboom.

Workshop Genealogie
21 mei 2015 van 20.00 tot 22.00 uur
Theek 5, Arendsplein 62, 4901 KX Oosterhout
Min. aantal deelnemers: 4
Max. aantal deelnemers: 14
Kosten: € 10.00

Aanmelden

#HistoryPost: Een brief van Neville Chamberlain

In het depot van ons archief staan twee grote stevige archiefdozen met als opschrift: nr. 1489 Collectie van Dun. De inhoud van de dozen is divers: fotoboeken, losse foto’s, bidprentjes, kampgidsjes, brieven en enveloppen met documentatie.
Eén brief trekt de aandacht door adressering en ondertekening.

10. Downingstreet
Whitehall

30 januari 1939

Dear sir,

Please accept mij warm thanks for your kind message. During these difficult and anxious times through which we have been passing the expressions of sympathy and goodwill which I have received from all quarters have been a source of great strength to me.
Yours very truly,

Neville Chamberlain (handtekening)

Arthur Neville Chamberlain was in 1939 Prime Minister van Engeland. Hij voerde een appeasementpolitiek om een oorlog met Duitsland te voorkomen. Toen Duitsland echter op 1 september 1939 Polen binnen viel, verklaarde Engeland alsnog de oorlog.

De brief is gericht aan: The Director, De Katholieke Verkenners. Ger. De Bondtstraat 25, Tilburg.
Die Director was Kees van Dun. In 1939 was hij groepsleider en Hopman van de Scouting Miquel Pro groep Tilburg. De archiefdoos bevat zijn notitieboekje van de cursus voor Hopmannen. Daaruit blijkt de focus van de Katholieke jeugdbeweging op vorming van jonge mensen. Trainingsgeest, samenwerken, ontwikkelen van talenten, dienstbaarheid aan de samenleving (en het volledig Christen worden).

Over de reden van de brief vanuit Nederland naar Chamberlain waar dit een antwoord op is, kunnen we enkel gissen. Was het een initiatief van Kees van Dun zelf? Bewonderde hij Chamberlain voor zijn vrede-bewakende visie? (Al sinds 1933 waren Scoutingorganisaties in Duitsland verboden.) Misschien is de brief naar Chamberlain landelijk door elke scoutingleider verzonden? We kunnen er jammer genoeg verder niets over vinden.

Wat verder uit de archiefdozen blijkt is dat ook Kees van Dun op de 5e Wereldjamboree 1937 aanwezig was. In zijn aanwezige kampgidsje staan talloze details over de organisatie van dit internationale evenement.
Met Lord Baden Powell opende Koningin Wilhelmina als beschermvrouwe, de Jamboree. Ook Prinses Juliana en Prins Bernhard kwamen het terrein in Vogelenzang bezoeken. Het moet voor alle deelnemers een enorme impact hebben gehad.

Later was Kees van Dun hoofdman van de Koninklijke Handboog Schuttersgilde St. Sebastiaan. Hij werkte als administrateur bij de Gemeentelijke Brandweer en was vanaf 1945 tot zijn overlijden op 62-jarige leeftijd (1977) secretaris van ARKA (Algemeen Rooms Katholieke Ambtenarenvereniging). Hij was Ridder in de orde van St. Sylvester.

De postzegel is van de enveloppe geknipt. Was de Engelse postzegel bijzonder genoeg voor een postzegelverzameling?


Onderzoek en tekst:
Marloes Coppes

Honderden opnames WOII online bij Instituut Beeld en Geluid

Het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid publiceert in de aanloop naar 4 en 5 mei een bijzonder deel van zijn Tweede Wereldoorlog-collectie. Het Radio Oranje-archief, bijna 200 uitzendingen, is voor het eerst in zijn geheel online te beluisteren en nieuwe High Definition-scans van 56 films beleven hun primeur op de collectiewebsite, in.beeldengeluid.nl. Het archief stelt een groot deel van het materiaal beschikbaar op Wikimedia Commons voor hergebruik. Beeld en Geluid blijft daarmee de grootste leverancier van audiovisuele content op Wikipedia ter wereld.

Beeld en Geluid presenteert op in.beeldengeluid.nl filmbeelden over twee specifieke periodes in de oorlog: 1940 en 1945. Zo zijn er haarscherpe beelden beschikbaar uit een Duitse propagandafilm over de inval van Nederland, met onder andere het bombardement op Rotterdam en luchtopnames van de stad in puin. Ook te zien zijn de beelden van de ravage bij de gevechtsterreinen aan de IJssel en op de Grebbeberg, Canadezen die vechten voor de bevrijding van Groningen en de publieke arrestaties van NSB’ers, die worden uitgejouwd en meegevoerd over straat.

Uit Gilzen Rijen komt de reportage over de terugkeer van koningin Wilhelmina en prinses Juliana in Nederland, 2 mei 1945. De vorstin en haar dochter landen op vliegveld Gilze-Rijen. De saluerende adjudant links, die de majesteit wil assisteren met het uitstappen, is de verzetsheld en Engelandvaarder Erik Hazelhoff Roelfzema.

Daarnaast wordt het dagelijks leven in beeld gebracht: soldaten die op straat met kinderen spelen en zwemmende prinsesjes in Canada. Bijzonder zijn kleurenfilms van een vooroorlogs Amsterdam en de bevrijdingsfeesten in de hoofdstad. Deze amateurfilms zijn twee van de weinige kleurenfilms uit deze periode.

Door de hoge resolutie zijn personen en locaties beter herkenbaar. Ook past deze beeldkwaliteit beter bij de verwachtingen van jonge gebruikers. Daarmee brengen de beelden de oorlog dichterbij voor nieuwe generaties.

Radio in bezettingstijd: de stem van strijdend Nederland
Het Radio Oranje-archief is voor het eerst volledig te beluisteren op de collectiewebsite van Beeld en Geluid. Het programma van de Nederlandse regering in ballingschap werd vanaf 28 juli 1940 dagelijks uitgezonden door de BBC European Service. De bezetter verbood de Nederlandse bevolking naar het programma te luisteren en deed radio-ontvangers in 1943 volledig in de ban.

Van een groot deel van het materiaal zijn de auteursrechten verlopen, waardoor deze opnames in het publieke domein vallen. Beeld en Geluid stelt het materiaal daarom beschikbaar via Wikimedia Commons, zodat het kan worden hergebruikt om bijvoorbeeld artikelen op Wikipedia te verrijken. Beeld en Geluid blijft hiermee de grootste leverancier van audiovisuele content op Wikimedia ter wereld.